Historische jeugdboeken: lectuursteekkaart

 

Tracy Chevalier, Meisje met de parel (Zilver Pockets), Amsterdam, Muntinga, 2001, 247 blz. Vertaling van Girl with a Pearl Earring (1999) door Frans en Joyce Bruning.

 

Genre: Picturale thriller; schildering van tijdgeest.

Tijd en ruimte: Delft, Verenigde Provinciën (Nederland); Gouden Eeuw (17de eeuw)

De zestienjarige Griet is de dochter van een vader, die blind geworden is door een arbeidsongeval en daardoor niet langer voor het levensonderhoud van zijn gezin kan instaan. Daarom gaat ze, anno 1664 in Delft, als dienstmeid werken bij de schilder Johannes Vermeer. Daar moet ze onder meer de zorg op zich nemen van zijn verwende en arrogante kinderen. Zijn nogal jaloerse vrouw Catharina is opnieuw zwanger en snel wordt duidelijk dat het huishouden in feite bestuurd wordt door Maria Thins, de zeer autoritaire schoonmoeder van Vermeer. Zij is het trouwens die de kwakkelende carrière van haar schoonzoon overeind moet houden.

Vermeer is de obsessief nauwkeurige waarnemer van lichtschakeringen, de schilder van meestal verstilde tafereeltjes. Van haar kant is Griet duidelijk gefascineerd en geïntrigeerd door het werk van haar zwijgzame, ietwat excentrieke en verstrooide baas.

 

Bespreking

Tracy Chevalier hanteert een zeer plastische, zintuiglijke stijl: "Ik was in de keuken groente aan het snijden, toen ik voor onze voordeur de stemmen hoorde -die van een vrouw, zo helder als glimmend koper, en van een man, diep en donker als het hout van de tafel waarop ik aan het werk was. Het waren van die stemmen die we in ons huis maar zelden hoorden. In hun stemmen kon ik dure vloerkleden horen, boeken en parels en bont." (p. 7)

De hoofdpersoon, Griet, is zeer visueel ingesteld. Geen wonder in een roman die vooral over schilderkunst, licht en compositie gaat. Geen wonder ook dat het boek verfilmd werd. Wel een wonder dat deze prachtige, trage film zoveel succes kende in deze tijd van oppervlakkige, triviale blockbusters.

 

Didactische verwerking

Natuurlijk is een vergelijking boek - film aangewezen. Tracy Chevalier maakt het ons gemakkelijk. Zij werkt op haar website en in haar boek zeer publieksgericht.

Achteraan in het boek is er een bijlage: 'Zilver Pockets Leesclubwijzer'. Hierin een gesprek met Tracy Chevalier en een aantal Leesclubvragen en discussie-onderwerpen. Die laatste zijn geschikt om mee te geven voor bespreking van het boek.

Meer elementen en aanvullend materiaal voor een multimediale verwerking vind je bij de bespreking van de film.

 

Andere boeken van dezelfde auteur:

Vallende engelen (Falling Angels) (Zilver Pockets), Amsterdam, Muntinga, 2002, 352 blz.

De Jonkvrouw en de eenhoorn (The Lady and the Unicorn), 's-Gravenhage, BZZTôH, 2004, 286 blz.

The Virgin Blue, nog niet vertaald in het Nederlands.

Info vind je ook op de website van de schrijfster www.pearlearring.com (Engels); bevat onder meer een uittreksel; je kunt tevens klikken op de schilderijen die een rol spelen in het boek of op een link naar Mauritshuis, Den Haag, waar het originele "Meisje met de parel" bewaard wordt: http://www.mauritshuis.nl/

Jos Martens



Copyright © 2004 VVLG, 12.05.2004