Historische non fiction

 

Maya's, bouwers van tempels en paleizen

 

De Time-Life reeks "Oude Beschavingen" wordt heruitgegeven en is opgenomen in de selectie van een boekenclub. Vandaar deze bespreking.

Op de markt voor informatieve boeken tref je tegenwoordig enkele reeksen aan die tot een schemerzone behoren: ze zijn geschreven voor volwassenen, maar kunnen evengoed door oudere jeugd gelezen worden, of omgekeerd. De Time-Lifeserie Oude Beschavingen is daarvan een goed voorbeeld. Het deel Maya, bouwers van tempels en paleizen is opgemaakt volgens de typische Amerikaanse succesformule voor verantwoorde vulgarisatie: gedegen achtergrondkennis, gegarandeerd door enkele ronkende namen van adviseurs; vlot leesbare journalistieke tekst; schitterende illustraties.

Ook dit deel over de Maya bevat weer een schat aan onverwacht goede oude foto's. Alleen is de kennis in verband met deze fascinerende Meso-Amerikaanse cultuur de laatste decennia veel meer aangevuld dan dat bij de Inca's of Azteken het geval is. Onze kennis over de Maya is zeer ingrijpend gewijzigd door het ontcijferwerk van de Amerikaanse Linda Schele en een aantal even getalenteerde jongeren die in haar voetsporen de inscripties op gebouwen en gedenkstenen te lijf zijn gegaan. Als gevolg van hun ploeterwerk zou op dit ogenblik 80% van alle incripties interpreteerbaar of zelfs volledig leesbaar zijn. Dit alles is aangevuld door grootscheepse, interdisciplinaire opgravingen in de belangrijke Mayametropool Copan in Honduras. Het beeld dat uit deze puzzel tevoorschijn komt wijkt gevoelig af van de vroegere opvattingen over de 'vredelievende' Maya. Langzamerhand komen zij los uit de nevelige prehistorie en duiken de contouren op van een heuse geschiedschrijving met koningen, oorlogen, opgang en verval. De verklaring van het schriftsysteem (p. 31), die teruggaat op L. SCHELE, A Forest of Kings (1990, p. 52) was voorbeeldig geweest, mits slechts enkele regels uitleg extra. Enig punt van ergernis blijft voor mij de bibliografie, waar Nederlandstalige of vertaalde werken ontbreken. Zo wordt de catalogus van de Brusselse tentoonstelling uit 1992 Schatten uit de Nieuwe Wereld in het Frans vermeld.

Boeken als dit vormen een ideale introductie, bijvoorbeeld voor jongeren. Je kunt ze vervolledigen met audiovisueel materiaal, dat zonder voorafgaande lectuur te compact is, bijvoorbeeld met de videocassette De Maya's. Het bloed van koningen, in de complementaire videoreeks bij deze reeks boeken, maar die we nog niet konden bekijken. 

Jos Martens

  

Referentie:

JOHNSTON, D.C. en D. DERSIN, Maya, bouwers van tempels en paleizen. (Oude beschavingen), Amsterdam, Time Life Boeken - Antwerpen, Denis, 1993, 168 blz.



Copyright © 2001 VVLG, 28.01.2001