Historische non fiction

 

Burchten en forten in Vlaanderen

 

Vlaanderen is rijk aan burchten, forten, stadswallen en andere versterkingen. Begrijpelijk, want, net zoals Nederland, Polen en Noord-Italië, hoorde het bij de slagvelden van Europa.

De welvaart die de Nederlanden en Noord-Italië meestal hadden, trok en trekt nogal wat vreemdelingen aan.

Deze gids geeft een overzicht van de manieren waarop de bevolking zich beschermde.

De ordening is chronologisch en tegelijk logisch: elk tijdperk had zijn typische militaire bouwstijl. Het oudste monument zijn de stadswallen rond Tongeren, uit de 2° eeuw n.C. Het recentste is de Atlantikwall uit de 2° W.O.

Diverse specialisten bekijken de gebouwen vanuit het standpunt van de bouwheer, de arbeiders, het materiaal, de techniek, het geschut en de gevolgen voor de omgeving.

Het beoogde militaire nut werd dikwijls niet behaald: zowel in de 1° als in de 2° W.O. bleken de wallen en de forten van Antwerpen en Eben-Emael niet bestand tegen de oprukkende Duitsers.

De oorspronkelijke militaire functie is inmiddels verloren gegaan en heeft plaats gemaakt voor culturele, sportieve of commerciële: het gebouw zorgde voor het behoud van het natuurgebied daarrond, er kan nu gesport worden of het heeft (helaas) plaats moeten maken een groot winkelcentrum.

Bij elk monument staat ook aanvullende literatuur.

Achteraan volgt een ruime woordenlijst (249 &endash; 252), waarin bijna alle termen i.v.m. fortificaties opgenomen zijn. We missen enkel het begrip "burcht". Het register van personen (253 &endash; 256) en de twee registers van plaatsnamen (257 &endash; 261) zijn compleet.

In principe is het boek geografisch beperkt tot Vlaanderen; daardoor krijgen het fort van Eben-Emael en de citadel van Namen geen afzonderlijke beschrijving, hoewel ze bijna even bekend zijn als het Gentse Gravensteen. Anderzijds staan Doornik, Vlissingen, Sluis, Hulst en Maastricht er wel bij.

Het boek valt op door zijn lage prijs en zijn hoge degelijkheid. De foto's zijn helaas te sober en niet meer van deze tijd.

 

Referentie:

Luc De Vos e.a., Burchten en forten en andere versterkingen in Vlaanderen. Uitgeverij Davidsfonds, Leuven, 2002. 264 p.; foto's, tekeningen, registers. ISBN 90 5826 195 6; 13,50 euro.

Jef Abbeel okt. 2002



Copyright © 2002 VVLG, 17.11.2002