Historische films

De Naam van de Roos

in

een vakoverschrijdende en multimediale leereenheid

 

ORGANISATIE

 

Inleiding: aankondiging van het thema - motiveren van de leerlingen

 

1. a. Esthetica: Filmtaal - 2 lessen

1.b. Muziekesthetica: middeleeuwse muziek ( Gregoriaans - Hildegard von Bingen - Carmina Burana ).

1.c. Plastische opvoeding (in afdeling Menswetenschappen) - voorwerpen, maquettes, tekeningen in verband met Middeleeuwen (naar keuze van de leerlingen)

 

2. Nederlands

Fase 1: Tekst: 'Sext' uit De Naam van de Roos, p. 48 - 53 - 3 lessen. (In recente drukken, waar het boek pas na het vroegere 'naschrift' volgt, vind je dit hoofdstuk natuurlijk op andere bladzijden. Voor zover wij konden nagaan bleef de bladspiegel wel behouden.) De leerlingen krijgen de tekst met opdrachten + afbeelding van het timpaan van Moissac en lezen hem in de les en zo nodig verder thuis. De betrokken leerkrachten ontvingen de geannoteerde tekst, omdat enerzijds niet voor elke leraar Nederlands de nodige cultuurhistorische achtergrondkennis kan voorondersteld worden, anderzijds bij de leraars geschiedenis of esthetica niet steeds de nodige parate kennis van literaire termen voorhanden is. (Zie annotaties in bijlagen.)

Werkvorm: zelfstandig individueel werk

 

Fase 2: 'Handgeschreven wereld' - over manuscripten en miniaturen - 2 lessen

 

- Werkvormen:

 

- NOTA: zowel de teksten uit Fundamenten als de essentie van de verschillende video's zijn terug te vinden op de website van het Joos de Rijcke - project, navigatieknop: De eeuw van Joos; hoofdstuk: Over zeer late handschriften en wiegendrukken, artikel: Elektronica en Oude Kunst (bevat veel interessante illustraties en links).

 

Fase 3 : Film en forumbespreking

Voor de projectie worden de leerlingen per klas in groepjes verdeeld van 5 of 6. Zij krijgen de bespreking mee + taken rond de film ( zie bijlagen ).De groepsbespreking begint onmiddellijk na de projectie in de klaslokalen en gaat verder in de eerstvolgende les Nederlands. De definitieve groepsrapporten worden gequoteerd voor Nederlands en voor esthetica (en voor geschiedenis, indien dit vak bij de verwerking is betrokken).

 

Werkvormen:

 

3. Hierna nemen de verschillende vakken weer over. In de lessen Nederlands start de bespreking van middeleeuwse literatuur, in esthetica volgen twee lessen over De Magdalenabasiliek te Vézelay en het middeleeuwse wereldbeeld. De leerlingen lezen thuis de (zeer beknopte) tekst uit hun leerboek esthetica en krijgen een bundel uit: MARTENS J. & J. STEENSSENS, Fundamenten 3B, Middeleeuwen, Leuven, Wolters, 1997, 3e druk, p. 131 - 144 + het schema uit de begeleidende docentenhandleiding, p. 133 + uit dezelfde handleiding TB11, 12,13,14,15 + enkele verdere voorbeelden van Romaanse en gotische kunst (zie bijlagen). Hiernaar werd reeds verwezen in de bespreking van Sext (zie fase 1), waarbij nu herhaaldelijk wordt teruggekoppeld naar de vorige fasen en de film.

 

Als je goede dia's hebt over Vézelay, gebruik je die. Wanneer dat niet het geval is, kijk op internet (zelfde academische site als vermeld voor Moissac): http://vrlab.fa.pitt.edu/medart/menufrance/vezelay/vezintro.html

 

Scripties. Afsluitend biedt deze leereenheid de mogelijkheid om leerlingen een aantal onderwerpen te bezorgen voor scripties. In de afdeling Menswetenschappen wilden bijvoorbeeld twee leerlingen voor het vak plastische opvoeding de evolutie van het geschrift kalligraferen vanaf de Karolingische minuskel.

Leerlingen of cursisten kunnen alleen of in kleine groepjes scripties maken over alle kathedralen die in Sext vermeld worden. Zie bijvoorbeeld op p. 48, allereerste regels: Straatsburg, Chartres, Bamberg, Parijs... De lijst kan naar willekeur uitgebreid naar ander Romaanse of gotische kerken en kloosters: Arles, Conques, Souillac, Senanque....

 

Andere mogelijke onderwerpen:

 

Materiaal: zie hoger bij 'leermiddelen'

De blinde Jorge. Allegorie voor de "donkere" Middeleeuwen?



Copyright © 2000 VVLG, 02.08.2000