Boekrecensies Minervaria


SPINOZA, B., Theologisch-poltiek traktaat. (Vert. F. Akkerman Tractatus theologico-politico 1670) A’dam, Wereldbibliotheek , 1997, 548 pp. – ISBN 90 284 1773 7
Filosofie
Home

Index recensies

Antropologie

Filosofie

Geschiedenis

Gezondheid en welzijn

Maatschappij

Natuurwetenschappen

Pedagogie

Psychologie

Religie

Taal en Communicatie

Nieuw

Gedachten

Contact

Links

In zijn Traktaat legt Spinoza zijn ideeën uit m.b.t. godsdienst en politiek. Het bestaat uit 2 delen.

In het eerste deel zet Spinoza een methode van bijbelstudie uiteen en ontwikkelt hij een visie op centrale religieuze begrippen als openbaring, uitverkiezing, de Wet, het wonder en de ceremonieën. Hij  betoont zich zeer kritisch tegenover de toen gangbare Joodse interpretaties van bijbelteksten. Hij toont zeer helder en overtuigend aan dat deze teksten mensenwerk zijn, en niet de stem van God. 

In het tweede, strikt politieke, deel bepleit Spinoza op grond van een originele opvatting over het natuurrecht de vrijheid van meningsvorming en –uiting. Vrijheid is in zijn ogen een kracht ten goede, een virtus, en hij komt dan ook tot de slotsom dat de democratische staatsvorm de meest wenselijke is.

In zijn tijd waren dergelijke stellingen een bedreiging voor de traditionele theologie en de daarachter staande politieke krachten. Ook progressieve denkers zagen echter hun positie in gevaar gebracht. Het gevolg was dat Spinoza totaal werd verketterd en geïsoleerd.

Ondanks de ouderdom van het geschrift, leest het Traktaat opvallend vlot. Het is helder en levendig geschreven, en zelfs af en toe humoristisch.

De vertaling van het traktaat wordt aangevuld met een overzicht van de hoofdgedachten per hoofdstuk en verschillende aantekeningen. Er is een handige lijst met citaten en verwijzingen, en een index van namen en termen.

©  R.H. – 02.06