Van de koele meren des doods

09/10 - 04/12/2011

Sint-Bernardusabdij / Kloosterstraat 71 / 2880 Bornem / van 10-16 u / gesloten maandag en zaterdag

De dood wordt in onze hedendaagse samenleving weggedrukt en naar de taboesfeer geschoven. Het onderwerp is bijna onbespreekbaar geworden. Alles gaat om jonger, sneller, beter, mooier. Zaken die ook maar enigszins aan dood en verval kunnen refereren, worden naar de marges verwezen.
Het was ooit anders. Vroeger was de dood manifest in het straatbeeld aanwezig. Een huis met een sterfgeval werd met dieppaars gemarkeerd. Begrafenisstoeten liepen langzaam-plechtstatig door de straten en iedere voorbijganger stond even stil, werd een toeschouwer van het schouwspel van de dood. Begraafplaatsen werden gezien als ware “steden voor de doden”, voorzien van de architectuur die daarbij paste; het ene praalgraf al somptueuzer dan het andere mausoleum. Zwart werd lange tijd als teken van rouw door de familieleden van overledenen gedragen. Maar dat was (en is) op zich niet negatief: mensen kwamen door verdriet en rouw vaker dichter bij elkaar. Ook resulteerde in het verleden de confrontatie met de dood tot beklijvende kunst. Daarom is en blijft de dood ook vandaag nog een heel interessant onderwerp als uitgangspunt voor een kunstproject. Maar: in de wereld van vandaag worden kunst en cultuur steeds meer gezien als entertainment en ontspanning, vaak getekend door de ondraaglijke lichtheid van de ironie, en dat contrasteert met de ernst van de dood en alles wat er mee samenhangt (palliatieve zorg, rouw, verlies, verdriet, …). Toch willen we via het thema van de kunst – die tenslotte blijvender en beklijvender beelden genereert dan de alomtegenwoordige mediawereld - de dood bespreekbaar maken en uit de taboesfeer halen. Maar we moeten daarbij ook oppassen: de dood als allesbepalend, levensbeëindigend moment – voortaan is er geen ”morgen” meer -is ook een huizenhoog cliché. Elk woord, elk beeld kan er één teveel zijn, want al te vaak uitgesproken, al te vaak gedacht, al te vaak verbeeld… Omgaan met dit thema, met verlies, is dus evenzeer de kunst van het weglaten beoefenen en doordachte keuzes maken. In schilderijen, sculpturen, videowerk en installaties tonen hedendaagse kunstenaars hoe zij met het thema dood en verlies omgaan.

Deelnemende kunstenaars: Christian Boltanski, Dolores Bouckaert/Benny Vandendriessche, Eleanor Crook, Sarah L.Engelhard, James Ensor, Caroline Hübner, Xandra Paijmans, Margriet Luyten, Chantal Pollier, Pascale Pollier. Remco Roes, Xavier Tricot en Jan Van Oost.

"Confronting Mortality"

Pascale Pollier

 

"Dead Hand Dad"

Margriet Luyten

 

 

"Doodshoofd"

Xandra Paijmans

 

"Soldaat aan het IJzerfront"

Xavier Tricot

"Mimesi"

Jan Van Oost