BELGIUM'S BIGGEST OLD BIKE JUMBLE

Home | Retro Wieze | Retro Leuven | Nieuws | Exposanten | Contact

 

   

Moto Retro Wieze presenteert : de ITOM retrospectieve op 20 & 21 september in de Oktoberhallen te Wieze (7 september 2008)

 

Itom: zelden heeft een 50cc-motormerk zo tot de verbeelding gesproken van de tieners en adolescenten van de jaren ’50 en jaren ’60. Er waren de puike prestaties van deze brommers, er was die pure Italiaanse lijn en er waren vooral die wekelijkse lokale kermissen annex straatkoersen in heel België waardoor elke Belg kon kennismaken en dwepen met deze brommers.

Moto Retro Wieze brengt op 20 en 21 september in de Oktoberhallen van Wieze met een integrale Itom-retrospectieve een passend eerbetoon aan dit Italiaans brommermerk, dat nu wereldwijd felgezocht is door verzamelaars, en aan die Gentse Itom-helden van toen.

 

De Itom-geschiedenis in een notedop
Het Italiaanse bedrijf Industria Torinese Meccanica, kortweg ITOM, zag het daglicht in 1948 en produceerde aanvankelijk auto-onderdelen en toebehoren. Na flink wat geëxperimenteer met clip-on motoren zoals de MP 58 werd in 1953 de Esperia gelanceerd, het eerste Itom-model dat uitgerust werd met 2 versnellingen. In 1954 volgde de Astor Sport, voorzien van 3 versnellingen en (verplichte) pedalen.
Dit model zou 3 jaar later zijn opvolger krijgen in 2 uitvoeringen : de Astor Super Sport en de Competizione, beide ook voorzien van pedalen. Een Competizione tuning-kit was apart verkrijgbaar en leverde een snelheid van 110 km/u wat toen niet geëvenaard werd door de concurrentie. Door een versoepelde Italiaanse wetgeving verdwijnen vanaf 1959 de pedalen. Voor exportmodellen bleven ze wel optioneel.

 

In 1959 verschijnt de Tabor uitgerust met een 65cc motor die garant stond voor een snelheid van 70 km/u. Vanaf 1963 wordt de Competizione uit produktie genomen. De Super Sport blijft de top van het gamma en krijgt 4 versnellingen mee die handbediend worden. En 2 jaar later komt het meest bekende model van Itom op de markt, de Astor 4M met 4-versnellingen aan de voet. Dit model leverde 6 Pk aan 10.000 toeren wat een snelheid van nipt geen 100 km/u betekende.

Tweevoudig Belgisch Kampioen Norbert Heye in volle actie op de Gentse straatstenen die als circuit dienden : na de bochten trapten alle Vlaamse piloten met de pedalen, de zogenaamde meestekers, duchtig hun snelheid naar boven op en daar waren de buitenlandse piloten allerminst blij om.De Sprint vervangt in 1972 de Astor en is het laatste sportmodel van Itom. De produktie van eigen motoren wordt gestopt in 1973 en het 50cc-gamma wordt voorzien van Franco Morini motoren. De Cross Competition met een Zundapp motor en de Street scrambler met een Franco Morini motor zijn beide 125cc-modellen die op de Motor Show van Milaan getoond worden maar het blijven prototypes. In 1975 wordt de volledige produktie bij Itom stilgelegd; het doek is gevallen.

Racecompetitie in Europa

Itom nam met race-getunede Astor-modellen deel aan de Italiaanse competitie vanaf eind jaren ’50 tot 1969. Twee piloten blijven aan deze periode geassocieerd, nl. Sergio Bongiovanni en Domenico De Giorgi.

Dat er in vele landen zoals België, Nederland, Frankrijk, Engeland (met Mike Hailwood!) en Duitsland Itoms aan de start verschenen en als eerste over de meet kwamen was uitsluitend de verdienste van de lokale invoerders en dealers die zelf hun Itoms race-klaar maakten en de deelname financierden.


Itom in België, de tijd van de Gentse straatraces en de ‘mee- en bijstekers’

Gentenaar Michel Dierickx maakte er allerminst een geheim van dat hij met Itom reed. De Itom-kenners herkennen zeker piloot Raoul Van Bockstaele rechts van hem. De foto’s waarop Raoul eens niet op een moto zit zijn eerder zeldzaam...Tegelijkertijd met de bloeijaren van de Itom in de jaren ’50 en ‘60 waren de straatraces in België enorm populair. Dat was de periode dat het op het vlak van de veiligheid en allerhande technische voorschriften nog niet zo nauw stak. Straatracepiloot was men van vandaag op morgen en als er al eens één piloot meereed met een compleet lederen pak kwam het publiek alleen al daarvoor kijken. De meeste piloten waren alleen maar van wielrenners te onderscheiden door hun Cromwell-helm. Straffe tijden : sommige renners verschenen niet aan de start zonder een stevige Whiskyborrel vooraf...

Frank Van Cauwenberghe (5) en Raoul Van Bockstaele(8); Raoul was de piloot die het compleet lederen pak introduceerde. Daarvoor waren de piloten alleen te onderscheiden van wielrenners door hun Cromwell-helm.Vooral in het Gentse waren deze straatraces echte publiekslokkers. Gentbrugge, Merelbeke, Zwijnaarde, Sint Amandsberg.... In Evergem alleen al werden er elk jaar 5 wedstrijden verreden. Zowat elk Vlaams dorp met een kermis had een straatkoers voor 50ccbrommers. En Itom was razend populair onder het jonge volkje : er waren niet minder dan 5 Itom-dealers in het Gentse alleen. Er waren de prestaties enerzijds en die sportieve Italiaanse looks anderzijds. De meeste handelaars, zoals Van Bockstaele uit Sint-Amandsberg, reden zelf in die straatraces mee en trachtten natuurlijk om hun beste beentje voor te zetten naar het publiek toe. Elke piloot was trouwens genoeg mechanieker om zelf aan zijn Itom te sleutelen en te experimenteren met betere carburatoren, soepeler vering, open uitlaat, enz. De concurrende piloten reden met o.a. Zundapp, NSU en Royal Nord. Van dit bekende Belgisch merk werd trouwens gezegd dat het een ontwerper bij Itom wegkaapte om de nieuwste Royal Nord modellen naar het voorbeeld van Itom te tekenen.

De Gentse carrossier Walter Criel en zijn  Itom-passie

Als tiener keek Walter elk weekend uit naar die 50cc-races op de straatstenen van het Gentse. Op de dag dat hij 16 werd stond hij dan ook ongeduldig voor de winkeldeur van Van Bockstaele om er bij de opening zonder verwijl zijn Itom te kopen. Toen kostte een Itom 12.500fr, een fors bedrag waarvoor hij maanden diende te werken. Nu, bijna 50 jaar later heeft de Itom-microbe  Walter nog steeds stevig te pakken. Hij bezit zowat elk model uit de Itom-geschiedenis, ook de damesuitvoeringen, en houdt ze alle in showroomconditie. Bij de legendarische wereldkampioen Mike Hailwood, die zijn carriëre startte met ....Itom, wist hij een belangrijke voorraad aan zeldzame racewisselstukken over te nemen. Walter bezit nu een voorraad authentieke Itom-onderdelen waar andere verzamelaars grauwgroen van worden.


De Gentse racehelden van toen

Walter Criel somt zijn helden op: “ik keek vooral uit naar de prestaties van de lokale racers zoals pionier René Gallet, Norbert Heye die het tweemaal tot Belgisch Kampioen (1964 en 1965) schopte, Gilbert Foucher, de gebroeders Dierickx, Oostvlaams kampioen Frank Van Cauwenberghe en vooral Raoul Van Bockstaele, de piloot/handelaar bij wie ik later mijn eerste Itom zou kopen. Van Bockstaele was de eerste piloot die in een volledig lederen pak aan de start zou verschijnen, de andere waren, op de helm na, niet te onderscheiden van wielrenners”.
Razend populair waren ze de lokale helden met hier Raoul Van Bockstaele (2) en Gilbert Foucher (14)Een typisch Vlaams fenomeen waren de ‘meestekers’ van de jaren ‘50 of de  ‘bijstekers’ van de jaren ‘60 : alle racebrommers werden uitgerust met pedalen – volgens de Belgische wetgeving was er alleen sprake van een bromfiets indien deze met pedalen uitgerust was; zonder pedalen werd dezelfde bromfiets beschouwd als moto waarvoor een nummerplaat nodig was en waarvoor je minstens 18 jaar oud diende te zijn ipv 16 – en vooral de buitenlandse piloten waren niet gediend met dit lokaal fenomeen waarmee de piloten net na een bocht al heftig trappend sneller terug op snelheid kwamen en een voorsprong van 10 meter konden nemen tov hun buitenlandse concurrenten.

Aan de startlijn: alleen Van Bockstaele kon zich een lederen pak veroorloven.Naar aanleiding van de Itom-tentoonstelling op Moto Retro Wieze, brengt Walter Criel zijn Gentse helden voor eenmaal samen om terug herinneringen aan de straffe tijden van die 50cc-races op de Oostvlaamse straatstenen op te halen.

   


terug naar nieuws

 

 

 

Webmaster © BEMA