Voedingsadviezen van de orthomoleculair diëtist

Info afkomstig van MSweb . Hartelijk dank aan Sara ten Hoed .
Zie het ARTIKELvan het blad MenSen dat de MSVN uitgeeft .
Het is ook gewoon bereikbaar via http://www.msweb.nl/nl/lezen/lezen.htm , door op MenSen-Archief te klikken .
Door: Annemieke Meijler*

Orthomoleculair wil zeggen de juiste moleculen of voedingsstoffen voor het lichaam. In de orthomoleculaire geneeskunde wordt er getracht een optimaal milieu voor de lichaamscellen te creëren daarbij rekening rekening houdend met de individuele behoeften. Volgens de orthomoleculaire diëtiek is meer aandacht voor goede voeding, eventueel aangevuld met natuurlijke stoffen zoals vitaminen en mineralen, bij mensen met MS van belang. Dit kan een verbetering van het afweersysteem en de conditie teweeg brengen.

Het afweersysteem
Het lichaam beschikt normaal gesproken over een uiterst nauwkeurig afweersysteem die virussen, bacteriën, schimmels en andere lichaamsvreemde stoffen bestrijdt. Alles wat ons lichaam binnenkomt, wordt als het ware bekeken. Een lichaamseigen stof wordt met rust gelaten. Een lichaamsvreemde stof daarentegen wordt aangevallen en zo snel mogelijk verwijderd uit het lichaam.

Een goed functionerend afweersysteem bestrijdt alle lichaamsvreemde bestanddelen zonder symptomen te veroorzaken. Een slecht functionerend afweersysteem laat sneller lichaamsvreemde bestanddelen door en onderscheidt soms niet goed 'lichaamseigen' van 'lichaamsvreemd'.

Het afweersysteem kan zich op een lichaamseigen onderdeel gaan richten. Dat gebeurt bij zogenoemde auto-immuunziekten, zoals MS, waarbij het afweersysteem zich richt tegen de myelineschede van zenuwvezels.

Een verzwakt afweerapparaat moet zoveel mogelijk worden versterkt en ondersteund zodat het zijn normale functie zo goed mogelijk kan hervatten. Een gezonde voeding met voldoende vitamines en mineralen werkt ondersteunend. Belastende stoffen moeten zoveel mogelijk worden vermeden. Andere factoren die het afweersysteem verzwakken zijn slaaptekort, stress, overmatige lichamelijke inspanning en alle vormen van straling.

Allergieën
Allergieën of overgevoeligheden staan in relatie tot een zwak functionerend immuunsysteem. Dat roept de bekende 'kip-of-het-ei' vraag op. Was er eerst sprake van een slecht functionerend immuunsysteem en ontwikkelde zich daardoor een allergie of zorgde de allergie voor de verzwakking van het afweersysteem? Feit blijft dat mensen met MS nogal eens allergisch zijn.

Voedingsmiddelen die vaak klachten geven zijn: melkproducten, ei, soja, noten, schaal- en schelpdieren, varkensvlees, producten die gluten bevatten, afkomstig van tarwe en andere granen.

Andere voedingsmiddelen die klachten kunnen geven zijn planten, behorend tot de nachtschadefamilie, zoals aardappel en tomaat en verder citrusfruit, cacaoproducten, cola, koffie, kaneel, rode wijn en synthetische geur-, kleur- en smaakstoffen.

Bij gebruik van bepaalde pijnstillende en ontstekingsremmende medicijnen, zoals aspirine of corticosteroïden neemt de kans op voedselovergevoeligheid toe. Deze medicijnen beschadigen het darmslijmvlies waardoor afweerprikkelende stoffen ongestoord via de darmwand in het bloed terechtkomen.

Ontgifting
Eén van de belangrijkste functies van de lever is de ontgifting van het lichaam. Lichaamsvreemde stoffen maar ook alle afvalstoffen van het lichaam zelf worden in de lever onschadelijk gemaakt. Vervolgens worden zij in water oplosbaar gemaakt waardoor zij makkelijk kunnen worden uitgescheiden.

Een groep van enzymen (enzymsysteem P450) speelt een belangrijke rol bij dit ontgiftingsproces. Opvallend veel mensen met MS blijken deze groep van enzymen te weinig te hebben. Voedingsmiddelen en giftige stoffen die niet of onvoldoende verwerkt worden, blijven daardoor te lang in het bloed circuleren. Dit kan vervolgens een toxische of allergische reactie geven.

 In de behandeling van MS is het essentieel de lever, specifiek de ontgifting, te ontzien. Belastende stoffen zoals: koffie, verzadigde vetten, roken en alcohol moeten om die reden zo veel mogelijk worden beperkt. Een voeding die rijk is aan B-vitamines (volkoren producten ), antioxidanten (groenten, fruit, groene thee) en kruisbloemigen (broccoli, spruitjes) ondersteunt de functie van de leverenzymen.

Vetzuurstofwisseling
Diverse vetzuren uit onze voeding worden gebruikt om prostaglandines aan te maken. Prostaglandines zijn hormoonachtige stoffen die de stofwisseling in het lichaam regelen. Onverzadigde vetzuren, onder andere uit vette vis, noten, zaden en koudgeperste oliën, bevorderen de aanmaak van ontstekingsremmende, afweerondersteunende prostaglandines.

Onze voeding levert in het algemeen onvoldoende onverzadigde vetzuren. Daarbij blijkt uit onderzoek dat het zenuwstelsel van MS-patiënten specifiek een tekort aan essentiële vetzuren vertoont. Toevoeging in de vorm van oliecapsules, zoals visolie of lijnzaadolie, blijkt met name in het beginstadium van MS gunstige resultaten te hebben.

 Verzadigde vetten uit bijvoorbeeld vet vlees, snacks, margarine en kaas maar ook alcohol, geraffineerde suikers, kunstmatige hulpstoffen, de zogenoemde E-nummers en stress bevorderen de aanmaak van ontstekings-bevorderende, afweerremmende prostaglandines. Het beperken van deze producten is daarom aan te bevelen.

Vitaminen en mineralen
De meest voorkomende klachten behorende bij een slechte spijsvertering zijn gasvorming, verstopping en diarree. Wanneer de spijsvertering niet optimaal verloopt worden vitamines en mineralen minder goed opgenomen. Tevens blijven belastende afvalstoffen te lang in de darmen. Hierdoor verandert de darmflora, zodanig dat de schadelijke darmbacteriën de overhand krijgen. Dat kan vervolgens het darmslijmvlies beschadigen waardoor er een grotere kans ontstaat op voedselovergevoeligheden.

Vitamines en mineralen spelen een belangrijke rol bij vrijwel alle stofwisselingsprocessen. Voldoende inname is dan ook essentieel voor het algehele functioneren van ons lichaam. Als gevolg van ontstekingsreacties is er bij MS sprake van een verhoogde productie van agressieve deeltjes (vrije radicalen). Deze agressieve deeltjes beschadigen onder andere de zenuwcellen. Antioxidanten, die te vinden zijn in groenten, fruit en bepaalde kruiden, beperken de schade. De voeding kan worden aangevuld met een breed antioxidantencomplex.

MS-patiënten blijken snel een tekort te hebben aan verschillende B-vitamines, met name vitamine B12. Het kan nodig zijn om met B12-injecties het tekort aan te vullen. Verder wordt nog wel eens een vitamine D-, mangaan- en een magnesiumtekort bij MS-patiënten geconstateerd.

Eigen situatie
Mensen met MS krijgen over het algemeen over voeding niet meer te horen dan dat zij gezond moeten eten en een normaal lichaamsgewicht nastreven. Uit recente onderzoeken en ervaringen uit de orthomoleculaire diëtisten praktijk blijkt echter dat voeding een belangrijke rol kan spelen bij het ziekteverloop van MS.

Een volwaardige voeding met extra aandacht voor ondersteuning van het afweersysteem, de ontgifting, de vetzuurstofwisseling, de spijsvertering en de vitamines en mineralenbalans levert een belangrijke bijdrage in de therapie van MS.

Voor specifieke eet- en leefregels die zijn afgestemd op de eigen situatie, is het verstandig om een diëtist of arts te raadplegen. Ook voor het opsporen van eventuele overgevoeligheden en het opstellen van een aangepast voedingsadvies is deskundige hulp van een diëtist of arts noodzakelijk.

* Annemieke Meijler is orthomoleculair diëtist, lid van het Orthomoleculair Diëtisten Collectief (ODC); www.nvdietist.nl

De adviezen op een rij:
Gebruik voldoende onverzadigd vet en wees matig met verzadigd vet
Rijk aan ontstekingsremmende en afweerondersteunende onverzadigde vetten zijn; vette vis zoals zalm, sardine, makreel, haring, nijlbaars en verder noten, zaden, koudgeperste olie als olijfolie, lijnzaadolie, maïskiemolie. Verzadigde vetzuren kunnen worden beperkt door het gebruik van producten als vlees en vleeswaren, boter, melk en melkproducten, koek, chocolade en gebak te beperken.

Zorg voor een goede spijsvertering
Gebruik regelmatig over de dag verdeeld 3-6 kleine maaltijden. Eet rustig en kauw goed. Gebruik voldoende vezelrijke producten, zoals groenten, fruit en volkorenproducten. Neem ook voldoende drinkvocht. Ondersteunend werken verder melkzuurrijke voedingsmiddelen zoals biogardeproducten, melkzure groentesappen, zuurkool en traditionele sojasaus (Shoyu, Tamari). Beperk de inname van belastende voedingsmiddelen.

Drink minimaal twee liter vocht per dag
Voldoende drinken, verdeeld over de dag, is belangrijk om de afvalstoffen makkelijker uit het lichaam te verwijderen en de spijsvertering te bevorderen. Geschikte dranken zijn (mineraal)water, groente- en vruchtensappen, kruidenthee en granenkoffie.

Maak ruim gebruik van ongeraffineerde producten
Ongeraffineerde producten zijn rijk aan vezels, vitamines, mineralen en antioxidanten. Gebruik daarom dagelijks voldoende groenten, fruit, aardappelen - behalve bij overgevoeligheid -, volle granen, peulvruchten en volkoren producten zoals volkoren brood.

Beperk het gebruik van geraffineerde producten
Geraffineerde producten zijn arm aan voedingsstoffen. Voor de verwerking in het lichaam kosten deze producten extra vitamines en mineralen. Daarnaast zijn deze producten een belasting voor het immuunsysteem en verschillende organen zoals de alvleesklier en de lever. Gebruik daarom zo min mogelijk producten als wit brood, bloem, witte rijst, beschuit, macaroni, suiker, koek, snoep, gebak en kant-en-klare producten.

Vervang belastende door ondersteunende producten
Koffie, gewone thee, cacao, alcohol, cola, nicotine, suiker en kunstmatige hulpstoffen (E-nummers) zijn belastend voor de spijsvertering, het afweer- en het ontgiftingssysteem en verhogen de behoefte aan vitamines en mineralen. Rook daarom niet. Vervang bovenstaande producten door bijvoorbeeld granenkoffie, cafeïnevrije koffie, kruidenthee, vruchtensap en reformproducten zonder toegevoegde suikers en kunstmatige hulpstoffen. Maak zo veel mogelijk gebruik van verse, natuurlijke producten. Biologische producten bevatten minder belastende bestrijdingsmiddelen terwijl zij, over het algemeen rijker zijn aan voedingsstoffen en vrij van kunstmatige hulpstoffen.

Overige maatregelen

Eet rustig en kauw goed. Door de tijd voor de maaltijden te nemen en het eten goed te kauwen, wordt de aanmaak van spijsverteringsenzymen gestimuleerd. Het voedsel wordt beter verteerd.
Zorg voor voldoende rust en ontspanning. Stress heeft een negatieve invloed op o.a. de spijsvertering, het afweersysteem en zorgt voor een vergroot verbruik van vitamines en mineralen.
Leef zo gezond mogelijk. Schoon water, schone lucht en vermijden van straling ondersteunt het afweersysteem.
Houd rekening met de interactie tussen voeding en medicijnen en hun bijwerkingen. Neem medicijnen of supplementen op de juiste wijze en op het juiste tijdstip in. Vraag eventueel aan de arts om medicijnen met minder bijwerkingen of vang de bijwerkingen op met voedingssupplementen.
 

HOME