Home > Executive Summary van deze website

Een groeiend probleem

De voorbije decennia werden vele tienduizenden nieuwe chemische stoffen in gebruik genomen die nooit getest werden op hun veiligheid. Een toenemend aantal mensen (studies spreken van 12 tot 16% van de bevolking) ondervindt in mindere of meerdere mate problemen bij blootstelling aan vluchtige chemische stoffen (aanwezig in parfum, luchtverfrissers, uitlaatgassen, een reeks bouwmaterialen, verf, vernis e.d.) in dosissen die veel lager zijn dat deze waarvan de meerderheid van de mensen last krijgt. [1] Wanneer aan bepaalde klinische criteria voldaan is, kan er sprake zijn van Meervoudige Chemische Sensitiviteit (MCS). Het 'Danish Environmental Protection Agency', een Deense overheidsdienst, noemt MCS in haar Environmental Project no. 988, 2005 een "real condition". [2] Het gaat dus om een "echte aandoening", om een afzondelijke klinische entiteit. In de VS werden reeds MCS patiënten erkend als invalide (onder de American Disability Act worden geen aandoeningen erkend als invaliditeit maar wordt de algemene functionele toestand van de patiënt bekeken) [3]. Ook het Amerikaanse 'Department of Housing and Urban Development' en de Amerikaanse 'Social Security Administration' erkenden reeds MCS-patiënten als geïnvalideerd. [4].

Fazen

Volgens Prof. Dr. William J Meggs (USA) verloopt 'chemical stress' in fazen. [5] Aanvankelijk krijgen mensen met MCS bij blootstelling aan minimale hoeveelheden parfum, luchtverfrissers, met geurende waspoeder behandelde kledij enz één of meer van hierna genoemde klachten [6]:

- ademnood
- depressie
- pijn op de borst
- irritatie van ogen, oren, neus en keel 		- vermoeidheid
- hoofdpijn
- concentratieproblemen
- malaise
- verwardheid 		- spier- en gewrichspijn
- duizeligheid
- vergeetachtigheid
- huidaandoeningen
- maagdarmproblemen
In een volgende faze treedt weefselontsteking op zoals zoals arthritis, vasculitis, sommige types van dermatitis, colitis, myositis, niet-allergische asthma, multiple sclerose en rhinitis. Dit kan ten slotte leiden tot orgaanbeschadiging (nieren, lever, longen,...) en kan zenuwletsel en auto-immune beschadiging optreden. Meerbepaald wijzen wetenschappelijke studies op een (hetzij oorzakelijk, hetzij exacerberend) verband tussen blootstelling aan zaken als vluchtige organische stoffen in poetsmiddelen, parfum enz. enerzijds en lupus, sclerodermie, multiple sclerose, colitis ulcerosa e.d.m. anderzijds. [7-12] De verhouding tussen allergie en MCS is voorwerp is van discussie onder wetenschappers. Volgens sommigen is er geen verband, anderen zien wel verbanden en er blijken ook overlappingen te bestaan met astma, waarvan aanvallen eveneens uitgelokt kunnen worden door stoffen als parfum, uitlaatgassen, sigarettenrook, poetsmiddelen enz. [13]

Ommekeer in medisch-wetenschappelijk denken

Aanvankelijk was de aandoening omstreden. Ziek worden van minimale blootstelling aan chemische stoffen, was dat niet een vorm van hysterie van mensen die zich wat te veel zorgen maakten over milieuvervuiling? Omdat men de oorzaak niet kende werden de klachten dan maar verondersteld van psychologische aard te zijn. De voorbije 10 en zeker de laatste 5 jaar is heel wat wetenschappelijk onderzoek verricht dat de lichamelijke (genetische, neuro-toxicologische en immunologische) mechanismen achter deze ziekte aan het licht bracht, zodat Prof. Dr. Martin Pall (USA) besluit dat er op dit ogenblik van controverse geen sprake meer kan zijn; de lichamelijke processen die aan de basis liggen van deze aandoening zijn inmiddels goed bekend. [14] Blijkens een literatuurstudie van Dr Donohoe (Australië) wijst het overwicht van de wetenschappelijke literatuur terzake momenteel op een lichamelijke oorzaak van MCS. [15] Het is wel zo dat naast eerder genoemde lichamelijke klachten waarbij in ernstige gevallen sprake is van auto-immuun aandoeningen, er bij 38% van de mensen met MCS ook psychologische symptomen optreden bij blootstelling aan geurige en vluchtige chemische stoffen (zoals verwardheid, vergeetachtigheid, irriteerbaarheid tot zelfs agressie, concentratieproblemen, en zelfs depressiviteit), terwijl slechts 1,4% van MCS-patiënten vooraf bestaande emotionele problemen had. [16] Neemt men de irriterende stof weg, dan verdwijnen ook de psychische klachten zoals in de beginfaze van MCS ook de lichamelijke klachten verdwijnen wanneer de blootstelling ophoudt. Recent onderzoek toont dan ook aan dat er een lichamelijke, neuro-toxische oorzaak bestaat voor deze psychische klachten, die het gevolg zijn van MCS en niet de oorzaak ervan (net zoals er bij de ziekte van Alzheimer psychische klachten optreden terwijl deze aandoening niet psychisch is). [17-20].

Geurvrij beleid

Mensen met MCS kunnen momenteel in een aantal Amerikaanse staten erkend worden als invalide. [21] Ook Canada is inzake MCS toonaangevend. In beide landen voeren steeds meer overheidsdiensten, bedrijven, scholen, universiteiten, restaurants, kerken, en organisatoren van allerhande evenementen een geurvrije politiek. Ook vakbonden ijveren voor geurvrije werkplekken. [22]

Scholen motiveren hun geurvrij beleid op grond van mogelijke verbanden tussen blootstelling aan geurige stoffen en aandoeningen als ADHD en andere leer- en gedragsproblemen. Sommige scholen gaan zover leerlingen die parfum dragen naar huis te sturen om te douchen en geurvrij kleren aan te trekken. Een flesje van een geurend product wordt in zulke scholen als een “gevaarlijke substantie” beschouwd waarvan men zich onmiddellijk moet ontdoen. [23,24]

Ook steeds meer Amerikaanse en Canadese ziekenhuizen voeren een geurvrij beleid. [25] Bij zulk een beleid worden personeel, bezoekers en patiënten gevraagd geen parfums of geparfumeerde cosmetica te gebruiken, wordt het gebruik van geparfumeede luchtverfrissers (die toxines aan de lucht toevoegen [26]) verboden, worden niet geurende en chemisch veiliger poetsmiddelen gebruikt e.d.m. Dit beleid wordt aangekondigd in de informatiebrochures voor de patiënten, via affiches doorheen het ziekenhuis, en vaak ook op de website van het ziekenhuis.

Een dergelijk beleid komt de gezondheid van velen ten goede. De toestand van patiënten met aandoeningen als MCS en astma, maar ook van mensen met een verlaagde immuniteit en auto-immuunaandoeningen, kan immers aanzienlijk verslechten door blootsteling aan de honderden chemicaliën die verwerkt zitten in parfums en andere chemische produkten.

Koplopers

Het is slechts een kwestie van tijd voor een dergelijk beleid ook in ons land ingang zal vinden. Diegenen die er eerst bij zijn, zullen beschouwd worden als trendzettende, toonaangevende instellingen die hun vinger nauw op de pols van het wetenschappelijk onderzoek houden. Misschien wil uw instelling, bedrijf, school, universiteit, ziekenhuis of andere organisatie wel tot de koplopersgroep in ons land behoren?

Rest er te vermelden dat toonaangevende bedrijven uit de chemische en cosmetica industrie zich kunnen profileren door versneld veiliger en gezonder producten te ontwikkelen en op de markt te brengen, wat sommigen inderdaad reeds doen (vb met parfumvrije zepen, parfumvrije shampo's enz.)

Meer informatie

Meer informatie over MCS kan men vinden op de website “Infobank Meervoudige Chemische Sensitiviteit”, http://users.telenet.be/myprojects/MCS/, een website die grotendeels gebaseerd is op zeer recent wetenschappelijk onderzoek opgespoord via Medline/PubMed, en die gemaakt werd door een MCS patiënte, onder de disclaimer dat dit een vrijblijvende en zuiver informatieve website is die bijgevolg geen medische advies inhoudt. Voorliggend document is een executive summary van deze website.

Noten

  1. 'Prevalence of multiple chemical sensitivities: a population-based study in the southeastern United States', Caress SM, Steinemann AC, Am J Public Health. 2004 May;94(5):746-7.
  2. 'Multiple Chemical Sensitivity, MCS', Environmental Project no. 988, 2005, Danish Environmental Protection Agency.
  3. Accommodation and Compliance Series: Employees with Fragrance Sensitivity, Job Accomodation Network - http://www.jan.wvu.edu/media/fragrance.html
  4. 'Multiple Chemical Sensitivities - Facts, Fiction, Disability and the Law', Gail Sullivan Restivo van CSL - http://www.lectlaw.com/filesh/csl01.htm
  5. Fazen komen aan bod in tekst waarvan specificaties in Noot 4.
  6. 'A Report on Multiple Chemical Sensitivity (MCS)', The Interagency Workgroup on Multiple Chemical Sensitivity, 24 Augustus 1998.
  7. 'The environment and autoimmunity--from external causes to inner conflicts', Gebbers JO. Schweiz Rundsch Med Prax. 2001 Nov 1;90(44):1913-22.
  8. 'Meta-analysis of systemic sclerosis and exposure to solvents', Aryal BK, Khuder SA, Schaub EA. Am J Ind Med. 2001 Sep;40(3):271-4.
  9. 'Systemic sclerosis and occupational risk factors: role of solvents and cleaning products', Maitre A, Hours M, Bonneterre V, Arnaud J, Arslan MT, Carpentier P, Bergeret A, de Gaudemaris R. J Rheumatol. 2004 Dec;31(12):2395-401.
  10. 'Systemic lupus erythematosus in relation to environmental pollution: an investigation in an African-American community in North Georgia', Kardestuncer T, Frumkin H Arch Environ Healtj 1997 March-April;52(2):85-90.
  11. 'Multiple sclerosis among shoe and leather workers: an epidemiological survey in Florence', Amaducci L, Arfaioli C, Inzitari D, Marchi M Acta Neurol Scand. 1982 Feb;65(2):94-103.
  12. Een analyse van verband tussen chemicaliën, MCS en Colitis Ulcerosa aan de hand van state of the art wetenschappelijk onderzoek kan u vinden op onze website op http://users.telenet.be/myprojects/MCS/cu.html
  13. 'Search LungUSA - What are Asthma and Allergy Triggers', American Lung Association.
  14. Zie: 'Lichamelijke Mechanismen van MCS' op onze website (http://users.telenet.be/myprojects/MCS/hoe.html) waarin onder meer genetische, neurologische en immunologische aspecten besproken worden, alsook betrokkenheid van nasale pathologie, dit alles onder verwijzing naar wetenschappelijke publicaties van toonaangevende professoren en vorsers. Ook het TILT model van de professoren Afshord en Miller komt aan bod.
  15. 'Multiple Chemical Sensitivities - Information & References', Donohoe Mark, MB BS
  16. "A review of a two-phase population study of multiple chemical sensitivities", Caress SM, Steinemann AC., Environ Health Perspect. 2003 Sep;111(12):1490-7
  17. 'Odor sensitivity and respiratory complaint profiles in a community-based sample with asthma, hay fever, and chemical odor intolerance', Baldwin CM, Bell IR, O'Rourke MK, Respiratory Sciences Center, University of Arizona, Tucson, USA, in: Toxicol Ind Health. 1999 Apr-Jun;15(3-4):403-9.
  18. 'Can allergic exposure provoke psychological symptoms: a double blind test', King DS, Biol Psychiatry 1981;16:3-17
  19. 'Evaluation of chemically sensitive patients', Fiedler, N., Maccia, C. and Kipen, H. (1992), Journal of Occupational Medicine, 34, 529-538.
  20. 'Symptom profile of multiple chemical sensitivity in actual life', Saito M, Kumano H, Yoshiuchi K, Kokubo N, Ohashi K, Yamamoto Y, Shinohara N, Yanagisawa Y, Sakabe K, Miyata M, Ishikawa S, Kuboki , in: Psychosom Med. 2005 Mar-Apr;67(2):318-25
  21. Zie noot 4.
  22. Zie o.a. de sectie "geurvrij beleid" via de hoofdpagina van onze website http://users.telenet.be/myprojects/MCS/.
  23. "Environmental Health Policy", Dragonfleye Charter School, USA
  24. 'Fragrance Free Statement', Jefferson City Public Schools
  25. Voor een lijst van een aantal ziekenhuizen met geurvrij beleid, zie onze website op http://users.telenet.be/myprojects/MCS/ffphosp.html.
  26. 'Toxic effects of air freshener emissions', Anderson RC, Anderson JH Arch Environ Health. 1997 Nov-Dec;52(6):433-41.
Deze website is vrijblijvend informatief en is geen medisch advies. Raadpleeg steeds uw gediplomeerd medisch deskundige voor alles wat met uw gezondheid te maken heeft. Lees onze Disclaimer.