Voeding en
Gezondheid

Endometriose


Soms zijn er specifieke, identificeerbare oorzaken voor menstruatiepijn. Een van de meest voorkomende is endometriose, waarbij een aantal wandcellen van de binnenkant van de baarmoeder op de verkeerde plaats terechtkomen. Zij vestigen zich aan de eierstokken, het darmkanaal, de blaas of op een andere plaats. En net zoals de cellen binnenin de baarmoeder elke maand opzwellen en afgeworpen worden, doen deze cellen op de verkeerde plaats precies hetzelfde. Ze zwellen en bloeden, wat pijn en onvruchtbaarheid veroorzaakt.

Meer dan 5 miljoen vrouwen in Noord Amerika werden gediagnosticeerd met endometriose; dit is ongeveer 10% van de vrouwen in hun reproductieve jaren.1. Het blijkt in zekere mate familiaal, maar de genetische factoren zijn niet sterk. Als u endometriose heeft, is er ongeveer 4 tot 5% kans dat uw moeder of uw zuster het ook zullen gehad hebben.2 Na de menopauze, is endometriose uitzonderlijk, behalve bij vrouwen die oestrogeen supplementen nemen als hormoon "vervangings" therapie.

Endometriose begint met cellen die in de verkeerde richting afdwalen. Normaal gezien, bewegen de baarmoederwandcellen zich neerwaarts uit het lichaam gedurende de menstruatie. Maar soms glippen deze cellen doorheen de eileiders die naar de buikholte leiden. Van daar, kunnen ze praktisch overal terechtkomen.

In zekere mate doet zich dat voor bij alle vrouwen, maar hun immuniteitssysteem merkt deze cellen-op-de-verkeerde-plaats op, en stuurt er witte bloedcellen naartoe om deze cellen te elimineren. Wanneer zij op een of andere manier uw immuun afweersysteem ontglippen, en zich in de buikholte hechten, is endometriose het resultaat. Occasionele microscopische klompjes doen zich voor bij vrouwen zonder enige symptomen. Wanneer zij meer dan minimaal zijn, kan de ontsteking en pijn erg en bijna invaliderend zijn.3-5

De enige manier om de diagnose te stellen, is door een kleine incisie te maken onder de navel, en werkelijk in de buikholte te kijken men een smal buisje, een laparoscoop genoemd. Artsen die dit nog niet gedaan hebben, wimpelen de pijn soms af of misdiagnosticeren ze. De Endometriosis Association, gevestigd in Milwaukee, meldt dat 70% van de vrouwen die met deze aandoening gediagnosticeerd werden, eerst door hun artsen verteld werden dat er geen lichamelijke oorzaak was voor hun pijn. Onder zwarte vrouwen, werd 40% van hen gezegd dat hun pijn veroorzaakt was door een sexueel overdraagbare ziekte.

Veroorzaakt voeding endometriose?

Bepaald voedsel lijkt endometriose meer waarschijnlijk te maken. Volgens onderzoekers aan de Harvard School of Public Health, hadden vrouwen die meer dan twee tassen gecafeïneerde koffie (of vier blikjes cola) per dag namen, twee keer zo veel kans om endometriose te ontwikkelen dan andere vrouwen. De reden waarom cafeïne dit effect heeft, is onbekend.9

Voeding belast met bepaalde chemicaliën blijken de implantatie van cellen in de buik aan te moedigen. PCBs werden algemeen gebruikt in elektrische toestellen, hydraulische vloeistoffen en koolstofloos carbonpapier, en organochlorine pesticiden zijn vaak gebruikt geweest in de landbouw. In 1992, stelden Duitse onderzoekers vast dat vrouwen met hoge bloedniveaus van PCBs een hogere prevalentie hadden van endometriose.7

Deze chemicaliën doen vermoedelijk hun vuil werk door uw immune weerstand tegen abnormale cellen aan te tasten. Inderdaad, de natural killer cells en andere witte bloedcellen die verondersteld worden constant op de uitkijk te staan voor abnormale cellen, blijken in zekere make verzwakt in vrouwen met endometriose.4 Daarenboven, bootsen sommige organochlorines de effecten van oestrogeen na. 1,8

Deze toxines hebben de neiging op te stapelen in dierlijk vet, en de belangrijkste weg van menselijke blootstelling is door voeding, voornamelijk vis. Ze duiken ook op in vleeswaren en in zuivelprodukten.1 Kippen, rundvee, varkens en ander dieren worden gevoed met granen die behandeld zijn met pesticiden en soms besmet zijn met andere organochlorines, en zij hebben de neiging deze verbindingen te concentreren in hun spierweefsel en melk. Al kunnen er zich ook residuen van organochlorine pesticiden bevinden op niet-organisch fruit en groenten, ze zijn er minder geconcentreerd en gemakkelijker te verwijderen. Organische produkten worden geteeld zonder chemische pesticiden.

Om de concentratie van organochlorines in het lichaam van een vrouw te meten, controleren onderzoekers soms stalen van de borstmelk. Borstweefsel is een natuurlijk doelwit van chemicaliën die oplossen in vet, en tijdens borst-voeding kan een vrouw zelfs tot de helft van alle dioxine die zij opgestapeld heeft in haar lichaamsweefsel uitscheiden.8 Spijtiggenoeg, is de ontvanger van al deze chemicaliën de zogende baby.1

Een vegetarisch dieet heeft duidelijk voordelen. Door het vermijden van vis, vlees en koemelk, vermijdt u voeding die de meeste organochlorines herbergen. Onderzoekers hebben inderdaad vastgesteld dat een vegetarische vrouw veel lagere niveaus van pollutanten heeft in haar borstvoeding, vergeleken met andere vrouwen.9 Hoe vroeger in het leven men begint met een op planten gebaseerd dieet, hoe beter.

Gelukkig, heeft een verbod op sommige van deze chemische verbinden geleid tot een daling van de blootstelling sedert de jaren 1970, al daalt de hoeveelheid in uw lichaam slechts zeer traag.

Voeding als een behandeling voor endometriose

Sommige vrouwen met endometriose verbeteren spontaan, al stellen de meeste vrouwen vast dat hun symptomen blijven of geleidelijk verslechteren. Medische behandeling is gebaseerd op anti-inflammatoire pijnstillers en hormoonbehandelingen ontworpen om het endometrioseweefsel te doen krimpen: danazol, gestrinone, GnRH agonist analogen, progesteron derivatieven, en progesteron-oestrogeen combinaties.

Chirurgische behandelingen behelzen het verwijderen van de celklompen, afsnijden van pijnzenuwen, en zelfs hysterectomie, soms met het verwijderen van de eierstokken. Chirurgie om endometriosecellen te verwijderen is ongeveer even effectief als behandelingen met medicatie, maar beiden zijn gewoonlijk maar tijdelijke maatregelen, omdat ze niet alle problematische cellen betrouwbaar verwijderen.10,11

De voedingsbehandeling is gebaseerd op het feit dat, wat ook de endometriose doet beginnen, het oestrogeen is die de endometriose aan de gang houdt. Zonder oestrogeen, groeien de celklompen niet elke maand; ze zullen snel wegkwijnen.

Dit betekent dat de voedingsaanpak die oestrogeen reduceert ook kan gebruikt worden voor endometriose. Uit mijn gesprekken met gynaecologen die deze benadering geprobeerd hebben, blijkt dat ten minste voor sommige patiënten deze aanpak een groot verschil kan betekenen.

Ronald Burmeister, M.D., gynaecoloog in Rockford, Illinois, beschrijft het geval van een 24 jarige vrouw die sedert haar maandstonden begonnen elke maand vreselijke menstruatiepijn had. Zij had twee keer laparoscopische chirurgie gehad, maar haar pijn bleef duren. Zij had anticonceptiepillen geprobeerd, maar deze veroorzaakten een depressie en andere neveneffecten. Hormoon-blokkerende medicatie was heilzaam, maar dit medicijn was erg duur, en in elk geval kon het maar voor zes maanden worden voorgeschreven zonder toegenomen risico op osteoporose. Nadat dit stopte, kwam haar pijn terug. Een progesteron derivatief hielp wat maar deed de pijn niet verdwijnen. Een van haar dokters raadde haar een hysterectomie aan, maar zij wou zulk een drastische oplossing vermijden.

Dr. Burmeister suggereerde een hormoon-balancerend dieet. Door gebruik van vetarme, puur plantaardige voeding, waarvan bekend is dat het de oestrogeenniveaus in het bloed verlaagt, kon zij haar hormonale schommelingen beperken en, anders dan medicijnen of een hysterectomie, zou dit haar niet hinderen in haar inspanningen om zwanger te worden. Hij gaf haar een set van recepten en raadde haar verschillende boeken aan voor verdere informatie.

Binnen de drie maanden, was zij merkbaar beter, en zes maand later was haar pijn verdwenen. Zij stopte het progesteron derivatief, en zou nu zwanger willen worden.

Gebaseerd op dit succes, deed Dr. Burmeister dezelfde aanbevelingen in drie andere gevallen, en stelde hij vast dat het ook daar hielp om de pijn te verminderen. Een patiënt meldde dat wanneer zij afweek van haar dieet, door wat zuivelprodukten of een beetje kip te eten, haar pijn onmiddellijk terugkeerde, net zoals het overslaan van één of twee pillen een voorschrift kan doen mislukken.

Niemand heeft al klinisch onderzoek verricht over het gebruik van een vetarm, vegetarisch dieet voor endometriose. Dit zou moeten veranderen, omdat, anders dan hormonale behandelingen, dit de inspanningen om zwanger te worden niet hindert. Het is ook goedkoop en veilig, en het breng ook vele andere gezondheidsvoordelen met zich mee.

Aerobische oefeningen helpen ook. Vrouwen die lopen, joggen of een uur of twee per week trainen, hebben maar half het risico op endometriose, vergeleken met andere vrouwen. De reden hiervoor is vermoedelijk de gekende mogelijkheid van beweging om hormonale aktiviteit te verminderen. Het is zelfs zo dat vrouwen die hard en consistent trainen soms hun maandstonden overslaan.3 Oefeningen helpen ook het immuniteitssysteem versterken en zorgen ervoor dat u beter in staat bent dwalende cellen te elimineren.

Aanvulling door vertaler:
Voor meer informatie over en beelden van endometriose, zie medische website van Prof. em. Philippe Koninckx (KUL) http://www.gynsurgery.be/

Referenties
1. Ahlborg UG, Lipworth L, Titus-Ernstoff L, et al. Organochlorine compounds in relation to breast cancer, endometrial cancer, and endometriosis: an assessment of the biological and epidemiological evidence. Crit Rev Toxicol 1995;25:463-531.
2. Moen MH, Magnus P. The familial risk of endometriosis. Acta Obstet Gynecol Scand 1993;72:560-4.
3. Mangtani P, Booth M. Epidemiology of endometriosis. J Epidem Comm Health 1993;47:84-8.
4. Dmowski WP. Immunological aspects of endometriosis. Int J Gynecol Obstet 1995;50 (Suppl 1):S3-10.
5. Balasch J, Creus M, Fabregues F, et al. Visible and non-visible endometriosis at laparoscopy in fertile and infertile women and in patients with chronic pelvic pain: a prospective study. Human Repro 1996;11:387-91.
6. Grodstein F, Goldman MB, Ryan L, Cramer DW. Relation of female infertility to consumption of caffeinated beverages. Am J Epidemiol 1993;137:1353-60.
7. Holloway M. An epidemic ignored: endometriosis linked to dioxin and immunologic dysfunction. Sci Am 1994;270:24-6.
8. Koninckx PK, Braet P, Kennedy SH, Barlow DH. Dioxin pollution and endometriosis in Belgium. Human Reproduction 1994;9:1001-2.
9. Hergenrather J, Hlady G, Wallace B, Savage E. Pollutants in breast milk of vegetarians. N Engl J Med 1981;304:792.
10. Dawood MY. Considerations in selecting appropriate medical therapy for endometriosis. Int J Gynecol Obstet 1993;40(suppl):S29-S42.
11. Revelli A, Modotti M, Ansaldi C, Massobrio M. Recurrent endometriosis: a review of biological and clinical aspects. Obstet Gynecol Survey 1995;50:747-54.

17/02/2000

DISCLAIMER
Artikels op deze website worden enkel weergegeven als vrijblijvende informatie en zijn geen vervanging voor een geneeskundige behandeling of geneeskundig of voedingsdeskundig advies van welke aard ook. Raadpleeg steeds uw geneesheer voor alles wat met uw gezondheid te maken heeft. Lees verder...
disclaimer - privacy - contact - © - Links - Referenties