Voeding en
Gezondheid

Kanker


Kanker behoort tot de meest gevreesde van al de ziekten die de mensen tegenwoordig treffen. Niettegenstaande een overvloed van wetenschappelijke gegevens, blijven de meeste mensen zich evenwel onbewust van hoe zijn hun risico op het ontwikkelen van kanker kunnen verminderen. Volgens het National Cancer Institute, zijn 80% van alle kankers te wijten aan identificeerbare factoren, en dus potentieel te voorkomen. Dertig percent van de kankers zijn te wijten aan het gebruik van tabak, zo veel als 35 tot 50% zijn te wijten aan voeding. Het is gemakkelijk om deze en andere risicofactoren te beheersen.

Wat is kanker?

Kanker begint met één abnormale cel die zich ongecontroleerd begint te vermenigvuldigen. Groepen van dergelijke cellen vormen tumoren en dringen het gezond weefsel binnen, vaak uitzaaiend naar andere delen van het lichaam. Carcinogenen zijn substanties die het ontwikkelen van kankerachtige stoffen bevorderen. Ze kunnen afkomstig zijn van voedsel, van de lucht, of zelfs van binnenin het lichaam. De meeste carcinogenen worden geneutraliseerd voor schade kan optreden, maar soms vallen zij het genetisch materiaal (DNA) van de cel aan en veranderen ze het. Een merkbare tumor heeft jaren nodig om zich te ontwikkelen. Gedurende deze tijd, kunnen verbindingen gekend als inhibitoren de cellen tegenhouden van te groeien. Sommige vitamines in planten zijn gekend als inhibitoren. Anderzijds staat voedingsvet bekend als een promotor die abnormale cellen helpt om snel te groeien.

Vezel vecht tegen kanker

In 1970, stelde Dennis Burkitt, een Britse arts, vast dat een vezelrijk dieet ziekten van het spijsverteringskanaal vermindert. Hij stelde vast dat in landen waar het dieet vezelrijk is (dat wil zeggen, een dieet gebaseerd op plantaardig voedsel), er maar weinig gevallen waren van dikke darm kanker. Dit geldt over de hele wereld. De hoogste vezelinnames worden aangetroffen in niet-geïndustrialiseerde landen waar vlees zeldzaam is en waar plantaardig voedsel het menu vult. Dierlijke produkten bevatten geen vezel. De U.S.A. en andere westerse landen, wiens dieet gebaseerd is op dierlijke produkten, hebben de hoogste graad van dikke darm kanker.

Niemand weet met zekerheid op welke manier vezel het spijsverteringskanaal beschermt tegen ziekten; er zijn verschillende mogelijkheden. Per definitie, kan vezel door mensen niet verteerd worden vroeg in het spijsverteringsproces. Het beweegt voeding sneller door de darmen, en helpt carcinogenen elimineren. Het trekt ook water naar het spijsverteringskanaal. Water en vezel maken de faecale materie volumineuzer, dus carcinogenen worden verdund.

Gal-zuren worden in de darm afgescheiden om vet te helpen verteren; daar, kunnen bacteriën de zuren veranderen in chemicaliën die kanker van de dikke darm bevorderen. Vezel zou hen kunnen binden met deze galzuren en hen uit de ingewanden kunnen verdrijven.1 Bacteriën in de dikke darm fermenteren de vezel, en scheppen daarbij een zuurdere omgeving wat galzuren minder toxisch zou kunnen maken.

Vezel beschermt ook tegen andere vormen van kanker. Studies hebben aangetoond dat darmkanker en borstkanker minder vaak voorkomen bij vezelrijke voeding.2,3. Vezel beïnvloedt de hoeveelheid oestrogenen in het lichaam. Oestrogenen worden normaal in de darm afgescheiden, waar de vezel bindt met het hormoon en het uit het lichaam verwijdert.4 Zonder toereikende vezel, kan oestrogeen opnieuw geabsorbeerd worden van de darm in de bloedsomloop. Hoge oestrogeenniveaus worden in verband gebracht met een hoger risico op borstkanker.

In de U.S.A. is de dagelijkse vezelinname 10 tot 20 gram per dag. Experten raden 30 tot 40 gram per dag aan. De beste bronnen voor vezels zijn volle granen, bonen, erwten, linzen, groenten en fruit. Voedsel dat dichtst bij haar natuurlijke staat is, ongeraffineerd en ongepeld, bevat meest vezel.

Vet verhoogt kankerrisicos

Cross-culturele studies hebben aangetoond dat populaties met de hoogste vetconsumptie-niveaus ook diegenen zijn met de hoogste sterftecijfers van borstkanker en dikke darm kanker. De laagste sterftecijfers vindt men in groepen met de laagste consumptie van vetten.5 Migratie-studies helpen de invloed van erfelijkheid uit te sluiten.6

Talrijke studies wijzen erop dat vet in de voeding iemands risico op kanker verhoogt, en het zou ook de overlevingskansen van borstkanker bij diegenen die kanker hebben, op nadelige wijze beïnvloeden.7

Al is de totale hoeveelheid vet die iemand eet van belang, er is bewijs dat dierlijk vet veel schadelijker is dan plantaardig vet. Een studie noteerde een 200% stijging in borstkanker onder diegenen die vijf tot zes keer per week rund of varken consumeerden. Dr. Sheila Bingham, een vooraanstaand kankeronderzoeker van de Universiteit van Cambridge, noteert dat vlees nauwer met dikke darm kanker geassocieerd is dan alle andere factoren.8 Vlees en melk worden ook in verband gebracht met zowel prostaatkanker als eierstokkankers.9

Hoe vet het kankerrisico beïnvloedt

Vet heeft veel effecten binnenin het lichaam. Het verhoogt de hormoonproduktie en doet dus het risico op borstkanker stijgen. Het stimuleert ook de produktie van galzuren die in verband gebracht worden met dikke darmkanker.

Het gemiddelde dieet in de U.S.A. is ongeveer 37% vet. Het National Cancer Institute raadt mensen aan dit percentage tot goed onder de 30% te doen zakken om een anti-kanker effect te hebben. Tien tot 15% is waarschijnlijk beter.

Het belang van groenten

Niet alleen zijn groenten vetarm en vezelrijk, zij bevatten ook veel kanker-bestrijdende substanties. Van carotenoïdes, het pigment dat fruit en groenten hun donkere kleuren geeft, werd aangetoond dat zij helpen om kanker te voorkomen. Beta-caroteen, aanwezig in donkergroene en gele groenten, helpt tegen longkanker en kan ook kankers van de blaas, de mond, het strottenhoofd, de slokdarm, borsten en andere plaatsen helpen voorkomen.

Groenten zoals kool, broccoli, boerenkool, rapen, bloemkool en spruiten bevatten flavones en indoles waarvan aangenomen wordt dat zij anti-kanker aktiviteiten hebben.

Vitamine C, aanwezig in citrusvruchten en in vele groenten, zou het risico op kankers van de slokdarm en de maag kunnen verlagen. Vitamine C gedraagt zich als een antioxidant, en neutraliseert kanker-verwekkende chemicaliën die zich in het lichaam vormen. Het blokkeert ook de omzetting van nitraten in kankerverwekkende nitrosamines in de maag.

Selenium wordt aangetroffen in volle granen en heeft dezelfde anti-oxidante effecten als vitamine C en beta-caroteen. Vitamine E heeft ook dit effect. Voorzichtigheid is geboden bij het supplementeren met selenium, dat in hoge dosissen toxisch is.

Alcohol

Overdreven alcoholgebruik doet de kansen stijgen op borstkanker, mondkanker, slokdarmkanker, en strottenhoofdkanker. In combinatie met roken, schieten de risico's naar omhoog. Het verhoogt ook het risico op kanker van de maag, lever en de dikke darm.10

Vegetariërs zijn er beter aan toe

Alle bewijs wijst in de richting van een vetarm, vezelrijk dieet dat een verscheidenheid van fruit, groenten, volle granen en bonen bevat, als het beste dieet voor kankerpreventie. Niet verwonderlijk, hebben vegetariërs, wiens voedingsgewoonten gemakkelijk aan deze voorwaarden voldoen, het laagste risico op kanker. Vegetariërs hebben ongeveer de helft van het kankerrisico van vleeseters.11

Vegetariërs hebben hogere bloedniveaus van beta-caroteen. Ze consumeren meer vitamine C, beta-caroteen, indoles [een kristallijne samenstelling] en vezel dan vleeseters. Vegetariërs hebben ook een sterker immuniteitssysteem. Duitse onderzoekers hebben onlangs ontdekt dat vegetariërs meer dan twee keer de cel-aktiviteit van natural killer cellen hebben van vleeseters.12. Natural killer cellen zijn gespecialiseerde witte bloedcellen die kankercellen aanvallen en uitschakelen. Vegetariërs eten ook meer sojaprodukten dan vleeseters. Sojabonen bevatten veel substanties die anticarcinogeen zijn, waaronder lignans en fyto-oestrogenen. Een dieet dat rijk is aan sojabonen kan een van de redenen zijn voor de lagere borstkankercijfers in Azië.

Besluit

Een kankerpreventie-dieet is er een dat vezelrijk is, vetarm is (in het bijzonder arm aan dierlijk vet), en royale porties groenten en fruit bevat. Het houdt ook een minimaliseren of uitsluiten van alcohol in. De beste voedingswijze is een puur vegetarische voedingswijze.

Referenties
1. Kritchevsky D. Diet, nutrition, and cancer: the role of fiber. Cancer 1986;58:1830-6.
2. Risch HA, Jain M, Choi NW, et al. Dietary factors and the incidence of cancer of the stomach. Am J Epidemiol 1985;122:947-59.
3. Lubin F, Wax Y, Modan B, et al. Role of fat, animal protein and dietary fiber in breast cancer etiology: a case control study. J Natl Cancer Inst 1986;77:605-12.
4. Goldin BR, Adlercreutz H, Gorbach SL, et al. Estrogen excretion patterns and plasma levels in vegetarian and omnivorous women. N Engl J Med 1982;307:1542-7.
5. Lan HW, Carpenter JT. Breast cancer: incidence, nutritional concerns, and treatment approaches. J Am Diet Assoc 1987;87:765-9.
6. Minowa M, Bingham S, Cummings JH. Dietary fiber intake in Japan. Human Nutr Appl Nutr 1983;37A:113-9.
7. Wynder EL, Rose DP, Cohen LA. Diet and breast cancer in causation and therapy. Cancer 1986;58:1804-13.
8. Bingham SA. Meat, starch, and non-starch polysaccharides and bowel cancer. Am J Clin Nutr 1988;48:762-7.
9. Rose DP, Boyar AP, Wynder EL. International comparisons of mortality rates for cancer of the breast, ovary, prostate, and colon, and per capita food consumption. Cancer 1986;58:2363-71.
10. Breslow NE, Enstrom JE. Geographic correlations between cancer mortality rates and alcohol-tobacco consumption in the United States. J Natl Cancer Inst 1974;53:631-9.
11. Phillips RL. Role of lifestyle and dietary habits in risk of cancer among Seventh-day Adventists. Cancer Res 1975;35(Suppl):3513-22.
12. Malter M. Natural killer cells, vitamins, and other blood components of vegetarian and omnivorous men. Nutr and Cancer 1989;12:271-8.

18/11/98

DISCLAIMER
Artikels op deze website worden enkel weergegeven als vrijblijvende informatie en zijn geen vervanging voor een geneeskundige behandeling of geneeskundig of voedingsdeskundig advies van welke aard ook. Raadpleeg steeds uw geneesheer voor alles wat met uw gezondheid te maken heeft. Lees verder...
disclaimer - privacy - contact - © - Links - Referenties