Wat is de shariah? En moet de shariah ingevoerd worden?
Zie ook ons artikel Wordt Europa binnenkort een 'islamitische staat' waar de shari'ah geldt?

De term shariah wordt in twee verschillende betekenissen gebruikt: enerzijds het theorethisch islamitisch wettelijk model, anderzijds voor de vertaling daarvan door mensen in een concreet, door mensen opgestelde wettelijk kader dat dus niet langer een wet van God maar een door mensen gemaakte wet is en waarvan er daarom uiteenlopende versies kunnen zijn.

De Shariah (letterlijk: het pad naar leven-gevend water) is het geheel van de islamitische wettelijke traditie, ook wel de islamitische wet genoemd, die over alle aspecten van het leven van een muslim handelt, van dagelijkse activiteiten tot spirituele zaken, strafrecht, familierecht, economie, dierenrechten enz. Ook ecologie heeft een prominente plaats in de islam: een achtste van de Koranische verzen handelen erover.

Het betreft een theoretisch, richtinggevend model. Niets in de koran verplicht muslims ertoe de shariah in te voeren. De koran bevat immers geen blauwdruk van een islamitische staat. De Koran geeft muslims de opdracht een voor iedereen (muslims en niet-muslims) rechtvaardige samenleving na te streven, maar het staat hen vrij de staat te organiseren zoals ze dat zelf verkiezen (met dien verstande dat de koran een dictatuur en theocratie uitsluit).

Er bestaan onder geleerden grote meningsverschillen over het al dan niet wenselijk of zelfs mogelijk zijn van het invoeren van de shariah

Mainstream geleerden zijn de mening toegedaan dat eerst het idealitische maatschappelijk doel van de islam gerealiseerd moet zijn, dat er met name een rechtvaardige samenleving voor iedereen moet tot stand gebracht zijn, armoede en onderdrukking moeten uitgeroeid zijn enz, en dat pas dan de shariah kan ingevoerd worden om deze rechtvaardige samenleving te beschermen. Nog anderen stellen dat de shariah gewoon niet kan ingevoerd worden, maar enkel een theoretisch richtinggevend model is. Enkel extreem-rechtse geleerden zeggen dat de shariah al kan ingevoerd worden, maar dat vereist dan een vertaling van het theoretische conceptueel geheel in een concrete wet zodat het niet langer een goddelijke wet is maar een praktische draai die men daaraan geeft.

Hoe dan ook kan de shariah kan slechts ingevoerd worden wanneer een unanimiteit grenzende meerderheid van de bevolking dat zo wil. Wanneer men de shariah vertaalt in een concrete wet, is dat ook niet langer de theoretische shariah, maar een eigen plaatselijke concretisatie daarvan en dus in die zin een secularisering van de wet. Een concreet wettelijk stelsel wordt immers door mensen gemaakt en niet door God. Omdat het een door mensen opgestelde concretisatie is, kunnen er dus ook verschillende versies van de shariah zijn. De concrete versie van extreem rechtse geleerden is ver verwijderd van de shariah van de mainstream.

Merk op dat de "Islamitische Staat" een extreemrechtste, apocalyptisch fascistische terreurorganisatie is en dat wat zij doen strijdig is met de islam. Hoewel het zich een staat noemt, worden zij door geen enkel land ter wereld erkend als staat, ook niet door muslimlanden. En hoewel ze zich islamitisch noemen, hebben de hoogst geplaatste religieuze muslimautoriteiten hen veroordeeld als terroristisch en als strijdig met de islam en zijn er ook al talloze fatwas tegen IS uitgevaardigd. - ook muslimlanden voeren trouwens luchtbombardementen uit op IS.

Wat IS doet is niet de shariah, het is er een flagrante schending van.

Zelfs wanneer men de shariah zou invoeren, is het zo dat de koran - en dus ook de shariah - aan iedereen godsdienstvrijheid garandeert, in die mate zelfs dan wanneer de shariah ingevoerd zou worden, niet-muslims bij overtredingen van de wet mogen kiezen of zij door een islamitische rechtbank dan wel door een burgerlijke rechtbank willen gevonnist worden. Andere religies mogen dan ook hun eigen rechtbanken inrichten voor zaken die eigen zijn aan hun geloof, zoals familierecht (erfenissen, huwelijken enz).

In veruit de meeste muslimlanden geldt geen lokale versie van de shariah. In veruit de meeste muslimlanden geldt immers een brugerlijk recht of een gemengd stelsel van burgerlijk recht, gewoonterecht, soms met een aantal aspecten van islamitisch recht. Zie ook ons artikel: Waar geldt de shariah? Wat is de staatsvorm en het wettelijk stelsel van de muslimlanden?.

De belangrijkste bronnen van de shariah, zijn als volgt en in die volgorde:

  • De Koran
  • De sunnah van profeet Mohammed (dwz, zijn handelingen en zijn uitspraken)
  • Ijma' (consensus) onder islamitische geleerden
  • Ijtihad (de opinie van islamitische geleerden op basis van hun kennis en onderzoek)

Deze bronnen moeten in bovenstaande volgorde aangewend worden. Dit wil zeggen: een besluit over om het even welke zaak wordt eerst en vooral gebaseerd op de Koran,dan op de Sunnah. Als er geen uitspraak kan volgen op die basis, dan moeten islamitische geleerden de zaak bekijken en onderzoeken en zo tot een uitspraak komen.

De shariah is geen absolute wet, maar ene die rekkelijk aan de omstandigheden aangepast wordt. De islam schuwt immers extremen. Zo stelt de koran dat men bepaalde voedingsmiddelen niet mag eten. Echter, de koran stelt ook dat wanneer geen andere dan "verboden" voedsel beschikbaar is, met toch het verboden voedsel mag eten. In de islam is er een rechtsregel die zegt dat nood de wet versoepelt. (zie ook : Neigt de islam naar extremen?)

De islamitische wet is geen geheel van bestraffende regels.

Een wisselwerking van beloning van het wenselijke of verplichte enerzijds, en bestraffing van het onwenselijke anderzijds, zorgt ervoor dat een muslim er alle belang bij heeft de wettelijke richtlijnen te volgen: het levert hem immers beloning op, zo niet in het huidige leven, dan in het hiernamaals.

Islam gelooft niet in de erfzonde. Het eigen gedrag en de verantwoordelijkheid daarvoor staat in de islam centraal. Immers, het is op basis van het eigen gedrag en de mate waarin men zich aan de goddelijke leidraad gehouden heeft dat men op Oordeelsdag beoordeeld zal worden. De "kerk" waartoe men behoort is daarbij niet essentieel, wel of men het goede gedaan heeft. Een 'goede' christen of jood kan volgens de islam dus ook tot het paradijs toegelaten worden, terwijl een muslim die zich misdraagt in de hel kan terechtkomen.

Muslims geloven dat gedurende het leven van elk persoon alle daden opgeschreven worden door twee Engelen. De Engel aan de rechter kant noteert voor elke goede daad direct +10 punten, terwijl de Engel aan de linkerzijde bij het doen van slechte daden wat aarzelt en pas als we doorzetten de slechte daad noteert voor -1 punt. Het is één van de vele voorbeelden waaruit volgens de islam de genade en liefde van God blijkt; immers God beloont het goede vele malen meer dan Hij het slechte bestraft.

Dit systeem van positieve bekrachtiging van het goede en het wenselijke en van bestraffing van het verbodene en onwenselijke, vinden we in het hele islamitisch stelsel terug, niet alleen met het oog op het eeuwig leven in het hiernamaals, maar ook met betrekking tot economie, ecologie enz.

De rechtspraak van de islam is gebouwd rond 5 categorieën van gedragingen waarvan uitvoeren of niet-uitvoeren beloond of bestraft kunnen worden:

GedragstypeUitoefenen van gedrag wordt...NIET Uitoefenen van gedrag wordt...
1. Verplicht Gedragbeloondbestraft
2. Aanbevolen Gedragbeloondniet bestraft
3. Toegestaan Gedragniet beloondniet beloond
4. Onwenselijk Gedragniet bestraftbeloond
5. Onwettelijk, verboden Gedragbestraftbeloond

Volledigheidshalve voegen we hieraan toe dat waneer muslims zich in een niet-Islamitisch land bevinden, zij vanuit de islam verplicht zijn zich te houden aan de wetten van het land waarin zij zich bevinden.