Hoeveel Syrische vluchtelingen worden opgevangen door Saudi Arabië en andere Muslimlanden?

1. Inleiding - stand van zaken in januari 2017

Muslimlanden nemen de overgrote meerderheid van de Syrische vluchtelingen op. Sedert het begin van de crisis in maart 2011 tot nu (januari 2017) namen de muslim majority buurlanden van Syri? - Turkije, Jodranië, Libanon, Irak en Egypte - volgens officiële cijfers van de Verenigde Naties al bijna 5 miljoen Syrische vluchtelingen op. Europa (28 landen) registreerde in dezelfde periode een totaal van bijna 900,000 Syrische vluchtelingen. Muslim-buurlanden van Syrië nemen dus vijf keer meer Syrische vluchtelingen op dan alle Europese landen samen.

In andere muslimlanden, met name de zogenoemde Golstaten (Saoedi-Arabie, Verenigde Arabische Emiraten enz), is de situatie onduidelijk. Deze landen hebben de Conventie van Geneve van 1951 over vluchtelingen niet ondertekend. Zij komen dus niet in de officiële statistieken voor. Volgens niet onafhankelijk te verifiëren cijfers van de Golfstaten zelf verblijven daar ook nog eens 2 tot 3 miljoen Syriërs hoewel dat wellicht niet allemaal vluchtelingen zijn maar ook Syriërs die voor de oorlog met een korte termijn visum de Golfstaten binnenkwamen waarna de Golfstaten uitzonderlijk en wegens de oorlog deze verblijfsvergunningen verlengden.

Muslimlanden doneren bovendien grote bedragen aan humanitaire hulp. Zo meteen meer details over deze cijfers, maar eerst:

2. Over wie gaat het?

Syriërs die hun land ontvluchten, zijn geen migranten maar oorlogsvluchte- lingen.
Dit is de grootste humanitaire noodsituatie van deze eeuw en de ergste crisis sedert Rwanda.

Veruit de meeste mensen die Syrië ontvluchten zijn geen migranten maar oorlogsvluchtelingen. Migranten zijn immers mensen die hun land vrijwillig verlaten, vluchtelingen daarentegen zijn mensen die hun thuisland noodgewongen moeten verlaten om hun leven te redden. De Syrische burgerbevolking lijdt onder het geweld van een dictator, van gewapende verzetsgroepen en van terroristen en heeft te maken met religieuze en andere vervolging.

Sedert het begin van de crisis in maart 2011 tot juli 2015 werden in de Syrische oorlog reeds tienduizenden burgers gedood. Vaak slaan de mensen op de vlucht wanneer hun buurt gebombardeerd wordt of wanneer familieleden gedood worden. Men spreekt van de ergste exodus sedert de crisis van Rwanda 20 jaar geleden en van de grootste humanitaire noodsituatie van deze eeuw. 1 Dit is dus geen gewone situatie, het is een uitzonderlijke humanitaire crisis en noodsituatie.

Syrië heeft een bevolking van 23 miloen mensen. Volgens de Verenigde Naties is de helft van de bevolking ofwel ontheemd (op de vlucht in eigen land) ofwel het land ontvlucht, wat een enorme humanitaire crisis is. Ruim de helft van de Syrische vluchtelingen en ontheemden - 5,5 miljoen - zijn kinderen. 2-5.

3. Turkije, Jordanië, Libanon, Irak en Egypte: 4,9 miljoen Syrische vluchtelingen

Muslimlanden in de buurt van Syrië vangen al van sedert het begin van de Syrische crisis in maart 2011 het merendeel van de Syrische vluchtelingen op. Op dit ogenblik (januari 2017) nemen volgens officiëe cijfers van de Verenigde Naties de muslimlanden in de buurt van Syrië - met name Turkije, Turkije, Jodrani?, Libanon, Irak en Egupte - rond de 5 miljoen Syrische vluchtelingen op. Dit blijkt uit volgende cijfers afkomstig van de Syria Regional Refugee Response, UNHRC, Verenigde Naties (geraadpleegd in januari 2017):

Turkije, Libanon, Jordanië, Irak en Egypte herbergen samen bijna 5 miljoen Syrische vluchtingen.
  • Turkije (waar 99,8% van de bevolking muslim is6):
    2.854.968 gergistreerde Syrische vluchtelingen (jan 2017)
  • Libanon (waar 57,7% van de bevolking muslim s7):
    1.017.433 geregistreede Syrische vluchtelingen (jan 2017)
  • Jordanië (waar 94% van de bevolking muslimis 8):
    655.496 geregistreede Syrische vluchtelingen (jan 2017)
  • Irak (waar 97% van de bevolking muslim is9):
    230.836 geregistreerde Syrische vluchtelingen (jan 2007)
  • Egypte (waar 90% van de bevolking muslims is10):
    116.013 geregistreerde Syrische vluchtelingen (jan 2017)

4. De situatie in de Golfstaten (Saoedi-Arabie, de Verenigde Arabische Emiraten enz)

De Golfstaten zoals Saoedi-Arabië Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten hebben een erg smalle machtsbasis in termen van verhouding tussen de eigen nationale bevolking en het aantal expats. Zo zijn er in de Verenigde Arabische Emiraten slechts 11% "nationals" tegenover 89% expats. In Saoedi-Arabië is de verhouding 67% nationals tegenover 33% expats, in Qatar 14% nationals tegenover 86% expats, in Koeweit 31% nationals tegenover 69% expats. (11).

Deze staten ondertekenden de ondertekenden de Conventie van Genève van 1951 over vluchtelingen NIET en willen Syrische vluchtelingen ook niet het statuut van vluchteling geven omdat ze daardoor op termijn recht zouden hebben op de plaatselijke nationaliteit en dit de al krappe machtsbasis danig onder druk zou zetten.

De Syrische vluchtelingen die door deze landen opgenomen worden komen dus in geen enkele statistiek van de Verenigde Naties voor. Dat betekent echter naar eigen zeggen niet dat zij geen Syrische vluchtelingen opnemen, maar zij worden niet als vluchteling geregistreerd, wel als "Arabische Broeders en Zusters in Nood". Voor deze cijfers zijn er geen onafhankelijke bronnen, ze worden door sommigen gecontesteerd. In een aantal gevallen gaat het immers niet om nieuw binnengekomen Syrische vluchtelingen, maar om Sryiërs die al in het land waren met een verblijfsvergunning van berperkte duur, en wiens verblijfsvergunning uitzonderlijk en gezien de oorlog in Syrië verlengd werd.

  • Volgens Saoedi-Arabië zelf had het koninkrijk tegen september 2015 al 2,5 miljoen Syriërs opgenomen. Ze worden niet in kampen ondergebracht, maar worden gewoon opgenomen in de samenleving, hebben toegang tot het onderwijs, tot gratis gezondheidszorg alsook tot werk in de privé-sector zoals alle andere expats, aldus Saoedi-Arbië
    Bron: "Saudi Arabia: 2.5m Syrians hosted by KSA since uprising, Arab News, 12 September 2015
  • De Verenigde Arabische Emiraten lieten in september 2015 optekenen al meer dan 100.000 Syrische vluchtelingen opgenomen te hebben. Ook daar worden ze naar eigen zeggen niet ondergebracht in centra of kampen, maar worden ze gelijk behandeld als alle andere expats, met dezelfde rechten.
    Bron: "UAE has eased residency rules for Syrians" GulfNews, 10 September 2015
  • Koeweit zei in september 2015 de verblijfsvergunning van 120.000 Syriërs die met gewone bezoekersvisa Koeweit binnengekomen waren, verlengd te hebben
    Bron: "Kuwait extends residency permits for Syrians"GulfNews, 2 september 2015

Meer informatie hierover in: Gulf States Response to Syrian Refugee Crisis ? A Myth Debunked van OpenSourceInvestigations.

5. Hoeveel Syrische vluchtelingen worden opgenomen door Europa?

Alle landen van Europa samen registeerden tot dusver 884.461 aanvragen voor asiel.

Blijkens cijfers van de Verenigde Naties werden sedert het begin van de crisis in april 2011 tot oktober 2016, in alle Europese landen samen, dewelke een gezamenlijke bevolking 738 miljoen mensen hebben12, in totaal 884.461 asielaanvragen door Syriërs geregisteerd. Hoeveel daarvan uiteindelijk zullen erkend worden als vluchteling en hoeveel er voorlopige bescherming zullen krijgen, dan wel hoeveel daarvan zullen afgekeurd worden (waarna de aanvragers teruggestuurd kunnen worden), is nog niet bekend vermits nog niet alle aanvragen onderzocht zijn.

  • Libanon heeft een bevolking van 6 miljoen inwoners, en herbergt ruim 1 miljoen Syrische vluchtelingen. Anders gezegd: 1 op de 6 personen in Libanon is een Syrische vluchteling.
  • Turkije heeft een bevolking van 79,5 miljoen inwoners en herbergt ruim 2,8 miljoen Syrische vluchtelingen. Anders gezegd: 1 op de 28 personen in Turkije is een Syrische vluchteling.
  • Europa heeft een bevolking van 738 miljoen inwoners en herbergt ruim 884.000 asielzoekers. Anders gezegd: 1 op de 900 personen in Europa is een Syrische vluchteling.

De instroom van vluchtelingen in Europa is sterk gedaald sedert het afsluiten van het akkoord tussen de Europese Unie en Turkije.

6. Hoeveel Syrische vluchtelingen zijn er in België?

In België werden tot dusver 16.986 asielaanvragen door Syriërs geregistreerd.

Van het begin van de crisis in 2011 tot oktober 2016 werden er in België in totaal 16.986 Syrische asielaanvragen geregistreerd, op een totale Belgische bevolking van ruim 11 miljoen.13,14.

Hoeveel daarvan uiteindelijk zullen erkend worden als vluchteling is uiteraard nog niet bekend vermits nog niet alle dossiers afgerond zijn.

  • Libanon (met 6 miljoen inwoners15) herbergt 59 keer meer Syrische vluchtelingen dan het aantal Syrische asielzoekes in België (met 11 miljoen inwoners).
  • Turkijke (met 79,5 miljoen inwoners16) herbergt 168 keer meer Syrische vluchtelingen dan het aantal Syrische asielzoekers in België (met 11 miljoeninwoners).

In België hebben asielzoekers zolang het onderzoek van hun aanvraag loopt geen recht op financiële steun, enkel recht op materiële steun (huisvesting, eten enz).

In WOI (1914-18) ontvluchtten anderhalf miljoen Belgen ons land.

Noteer dat in België asielzoekers niet mogen werken gedurende de eerste vier maanden dat hun asielprocedure loopt. Hebben zij binnen de vier maanden geen enkele beslissing ontvangen over hun asielaanvraag, dan kunnen zij een werkvergunning aanvragen. Wordt hun asielaanvraag goedgekeurd en worden ze erkend als vluchteling, dan hebben ze geen speciale vergunning meer nodig en mogen ze ook werken.

Op de vlucht slaan voor oorlog en geweld is van alle tijden. Na de Duitse inval in België in 1914, sloegen 1,5 miljoen Belgen op de vlucht. Zij zochten hun toevlucht in Nederland, Engeland en Frankrijk.17-18

7. Hoe wordt bepaald of de Syrische vluchtelingen hier kunnen blijven?

Internationale verdragen (over asiel en humanitaire bescherming ) waaraan wij wettelijk gebonden zijn, regelen hoe landen moeten omgaan met mensen die - op de vlucht voor vervolging, geweld en oorlog - bij hen wettelijke bescherming zoeken.

Internationale verdragen regelen hoe landen moeten omgaan met mensen die bescherming zoeken tegen vervolging, geweld en oorlog.

Volgens deze verdragen heeft elk mens die in een ander land aankomt het recht wettelijke bescherming van dat land te vragen.

Wij zijn dus wettelijk verplicht een aanvraag voor asiel of humanitaire bescherming van mensen die ons grondgebied bereiken, te onderzoeken. Elke aanvraag voor bescherming wordt individueel getoetst aan deze verdragen en bijkomend aan de criteria die gastlanden zelf opstelden, er komt ook een uitgebreid onderzoek aan te pas. Voldoet men aan de criteria, dan wordt men erkend als vluchteling en krijgt men verblijfsrecht of krijgt men voorlopige humanitaire bescherming. Voldoet men niet aan de criteria dan kan men teruggestuurd worden. Niet iedereen die aan de criteria voldoet wordt evenwel goedgekeurd, zo wordt bijvoorbeeld nooit asiel verleend aan oorlogsmidsdadigers.

De procedure die aanvragers van asiel of humanitaire bescherming moeten volgen in België en de voorwaarden waaraan zij moeten voldoen om erkenning te krijgen, worden uitgelegd op de website van de Belgische overheid (FOD Buitenlandse Zaken) alsook op de website van Fedasil.

De Verenigde Naties beklemtonen dat er niet zoiets bestaat als "bogus" of "illegale" aanvragen voor asiel of bescherming. Iedereen, zonder onderscheid, heeft het recht in een ander land asiel aan te vragen. Diegenen wiens aanvraag niet goedgekeurd wordt zijn geen misdadigers, ze voldoen gewoon niet aan onze criteria, die de afgelopen decennia trouwens almaar strenger geworden zijn.19-20

Terzijde en hoewel dit niets met vluchtelingen te maken heeft want onder een gans andere wetgeving valt, toch het volgende ter informatie: hoe moeilijk of gemakkelijk het is om in alle andere gevallen (dus niet voor asiel maar wel voor vrijwillige migratie zoals voor gezinshereniging, toerisme, het bezoeken van familie, het volgen van studies enz) in ons land een visum te verkrijgen, kan u beoordelen aan de hand van de daarvoor geldende procedures die beschreven worden op de websites van de Belgische overheid - noteer echter dat er zeer verschillende voorwaarden gelden voor een verblijfsaanvraag door de "burgers van de EU-landen (Schengen)" en voor de "burgers van "derde" landen, zijnde landen buiten de Europese Unie. De diverse procedures voor beide categorieën kan u hier vinden.

8. De toestand in Europa geraakt onder controle

Open deuren betekent niet dat de grenzen van Europa open staan

Op de zopas genomede website van de Belgische overheid kon u vaststellen dat er strenge voorwaarden zijn om in Europa binnen te geraken. De Schengenzone is een grote zone waarin tussen de landen onderling geen grenscontroles zijn. De buitengrenzen van deze zone worden echter wel stevig afgeschermd en voor een visum of voor gezinshereniging gelden, zoals op u deze website kon zien, allerei strenge voorwaarden.

België is lid van Schengen. Dat betekent dat daar waar onze zuidergrens vroeger aan de grens met Luxemburg en Frankrijk lag, onze zuidelijke grens nu in het Zuiden van Frankrijk, Griekenland enz ligt. Om in Schengen /de EU binnen te geraken gelden strenge regels, Europa heeft naar buiten toe geen open grenzen, de enige grenzen die open zijn zijn deze tussen de lidstaten. Europa is echter gebonden aan de verdragen van de Verenigde Naties, volgens dewelke vluchtelingen niet gestraft mogen worden wanneer ze op onwettige manier het land binnenkomen.

Op een gegeven moment nam de druk aan de zuidelijke en oostelijke grens van de Europese Unie snel toe - de buurlanden van Syrië namen toen reeds meer dan 4 miljoen vluchtelingen op en konden de situatie niet meer bolwerken zodat mensen doorstroomden naar Europa. De druk aan de Europese oostelijke grens werd danig groot. Ofwel lieten we de vluchtelingen binnen (waarop de Verenigde Naties aandrongen), ofwel zou de situatie aanleiding geven tot toenemende spanningen aan de oostelijke grens van Europa en toenemende spanningen met het Midden Oosten (van wie we afhankelijk zijn voor olie) waar al zo veel vluchtelingen opgenomen worden, wat mogelijk zou uitgedraaid hebben op geweld, bloedvergieten en mogelijks een oorlog. Om de druk van de ketel te halen, werden mede op aandringen van de Verenigde Natgies de vluchtelingen in Europa binnen gelaten.

Europa, dat nog niet volledig eengemaakt is, beschikte niet over een eengemaakt asielbeleid. Bovendien kon Griekenland de toestroom niet aan en kon het land de verplichtingen die elk land luidens VN Verdragen heeft jegens vluchtelingen op zijn grondgebied, niet meer nakomen: Griekenland kon de mensen geen onderdak en geen voedsel bieden, zodat velen op straat moesten leven. Griekenland schond dus VN verdragen. De vluchtelingen hadden daardoor het recht door te stromen naar andere landen. Nadat België probeerde hen terug te sturen naar Griekenland, werd door een hogere rechtbank een verbod uitgesproken om vluchtelingen terug te sturen naar Griekenland zolang Griekenland de VN verdragen schond. Deze uitspaak gold voor alle EU landen.

De Europese Unie bestaat uit 28 landen. Omdat een handvol voormalige Oost-Europese landen weigerden hun deel van de vluchtelingen op te nemen, zat de situatie tijdlang muurvast en kreeg men de vluchtelingenstroom tijdlang niet onder controle. Inmiddels, echter, zijn allerlei akkoorden gesloten, gaande van een spreidingsplan van reeds aanwezige vluchtelingen tot betere bewaking van de grenzen en een terugstuurakkoord met Turkije, waardoor de sitatie grotendeels onder controle gebracht werd en het aantal nieuwe vluchtelingen dat de EU binnenkomt drastisch gedaald is.

9. Hoeveel van het totaal van alle vluchtelingen in de wereld neemt Europa nu al op?

Europa herbergt 2,5% van alle vluchtelingen ter wereld.

Van alle vluchtelingen ter wereld, worden 86% opgenomen in ontwikkelingslanden. Tien jaar geleden namen zij 70% van de wereldvluchtelingen op, wat aangeeft dat de ontwikkelingslanden een steeds groter aandeel van de wereldvluchtelingen herbergen.21-22

Slechts 2,5% van de vluchtelingen ter wereld komen naar Europa, één van de rijkste continenten ter wereld. 23Het is dus niet zo dat Europa alle vluchtelingen over zich heen krijgt, zeer integendeel, hoewel Europa tot de rijkste continenten behoort neemt het slechts een zeer klein percentage van de wereldvluchtelingen op.

10. Bevat de islamitische leer iets over vluchtelingen?

Ja, de islamitische leer en de muslimwereld hebben een rijke traditie van het herbergen en berschermen van (muslim en niet-muslim) vluchtelingen. Mensen die bescherming zoeken in muslimlanden hebben geen enkele verplichting om zich te bekeren tot de islam. Wie in de materie geïnteresseerd is kan meer informatie vinden over de islamitische wetgeving en het asielrecht in volgend document: "The Right to Asylum between Islamic Shari'ah and International Refugee Law, a Compartive Study", door Prof. Ahmed Abou-El-Wafa (Universiteit van Cairo) uit 2009, op de Engelstalige website van het Hoog Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR).

De rijke Arabische Golfstaten nemen tot dusver zelf geen Syrische vluchtelingen - waarvoor zij zwaar bekritiseerd worden. Zowel de Golfstaten zelf als hun NGOs doneerden wel reeds aanzienlijke bedragen, zowel voor humanitaire hulp in Syrië, alsook ter ondersteuning van de bovengenoemde gastlanden, zoals blijkt uit het verslag van de VN Hoogcommissaris voor vluchtelingen.

___________________________
Noten

  1. Quick facts: what you need to know about the Syria crisis (MercyCorps, 20 juli 2015).
  2. Ibid.
  3. USAID - Syria.
  4. Syrian Refugees.
  5. Refugees of the Syrian Civil War, Wikipedia.
  6. CIA World Factbook: Turkey.
  7. CIA World Factbook: Lebanon.
  8. CIA World Factbook: Jodan.
  9. CIA World Factbook: Iraq.
  10. CIA World Factbook: Egypt.
  11. GCC: Total population and percentage of nationals and non-nationals in GCC Countries (latest national statistics, 2010-2015), GLMM, Gulf Labour Markets and Migration, Gulf Research Center.
  12. Volgens de VN bedraagt de totale bevolking van Europa (subregios inbegrepen) voor 2015: 738.442.000 inwoners UNPD 2015 Revision of World Population Prospects (geraadpleegd 20 augustus 2015).
  13. Syria Regional Refugee Response - Europe: Syrian Asylum Applications, UNHCR, geraadpleegd op 24 augustus 2015.
  14. CIA World Factbook: Belgium.
  15. CIA World Factbook: Lebanon.
  16. CIA World Factbook: Turkey.
  17. Augustus 2014. België op de vlucht, Misjoe Verleyen & Marc De Meyer, Cobra.
  18. Belgische vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog, Christophe Declercq, 23 april 2013.
  19. The facts, Asylum in the UK, UNHCR.
  20. Gendering the International and Asylum Debate, Jane Freedman, uitgegeven door Palgrave MacMillan, 2015.
  21. Hoe zal het ontwikkelingsbeleid eruit zien in 2016?, Europees Parlement Nieuws, 23 juni 2015.
  22. UNHCR Global Trends - Forced Displacement in 2014.
  23. Migranten zijn de toekomst, Bleri Lleshi, De Morgen 10 augustus 2015.