arboretum-puurs - speeltuin sint-pietersburcht

In 1998 werd de vzw Arboretum Puurs - Speeltuin Sint-Pietersburcht opgericht nadat de toenmalige Klein-Brabantse Wielewaalafdeling de erfpacht van het Puurse domein Sint-Pietersburcht had verworven. Naast de renovatie en het onderhoud van de speeltuin neemt de vzw ook het beheer en de uitbreiding van het gemeentelijke Arboretum op zich. Mede hiervoor werd een Natuurwerk-tewerkstellingsproject opgestart, gecoördineerd door het Steunpunt Arbeid & Milieu van het Strategisch Plan Kempen en in samenwerking met de gemeenten Puurs, Sint-Amands, Bornem en het Agentschap voor Bos & Groen (ANB). Momenteel zijn drie natuurwerkploegen actief in Klein-Brabant. Onder leiding van ervaren werkleiders voeren zij natuurbeheerswerken uit voor de Klein-Brabantse gemeenten, ANB en Natuurpunt. De ploegleden leren op een correcte wijze omgaan met allerhande beheersmateriaal zoals motorzagen en bosmaaiers. Daarnaast krijgen ze sollicitatietraining en sociale begeleiding zodat ze na één jaar in staat zijn in het normale arbeidscircuit te stappen.

Toen afdeling Klein-Brabant in 1998 (nog Wielewaal zijnde) besliste om de erfpacht van het domein Sint-Pietersburcht te Puurs op zich te nemen had ze eigenlijk geen enkel idee waaraan ze zou beginnen. Omwille van zijn centrale ligging in Klein-Brabant was de eerste gedachte om hier een uitvalsbasis en materiaaldepot in te richten van waaruit het reservatenbeheer optimaler zou kunnen gebeuren. Maar Sint-Pietersburcht was nu éénmaal ook een begrip in Puurs en omstreken en dit reeds sedert 1954, toen de parochie het domein aankocht en het een geliefd speelterrein werd voor heel wat opgroeiende Klein-Brabanders. Ook de Puurse scholengemeenschap SJABI heeft mee bijgedragen tot de verdere uitbouw en bloei ervan. Het afsluiten van het domein voor het publiek was dan ook geen optie. De vroegere speeltuin stond er nog wel maar voldeed in de verste verten niet meer aan de nieuwe veiligheidsnormen. Bovendien wordt een natuurvereniging ook niet zo gauw geassociëerd met het uitbaten van een speeltuin. 'Spelen in 't groen' met respect voor de natuur, dat zou de uitdaging worden, een nieuw speelterrein creëren dat toch ook kon worden verzoend met de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van het domein.

Het was dan ook meteen duidelijk dat er partners moesten worden gezocht om deze ambitie waar te kunnen maken. De gemeente Puurs, meteen ook de belangrijkste partner, was vrij snel bereid om mee in de boot te stappen. Maar er was meer nodig; de oude speeltuin moest worden afgebroken en een nieuwe moest worden aangelegd, een hele ploeg mensen kon hier aan het werk worden gezet. Daarvoor werd een aparte vzw opgericht die naast de redoute ook het beheer van het pas aangekochte gemeentelijke arboretum op zich zou nemen. Vervolgens werd een tewerkstellingsproject opgestart, samen met het Steunpunt Arbeid & Milieu van het Strategisch Plan Kempen en de gemeente Puurs, dat zich in hoofdzaak zou richten op langdurig werkzoekenden. Dat eerste werkjaar veranderde het buitendomein dan ook drastisch van aanblik: een compleet nieuwe speeltuin in natuurvriendelijke materialen en een grote zandbak vormden de blikvangers. Het eerste speeltuinseizoen in 2000 werd een groot succes. Het daaropvolgende jaar werd de speeltuin uitgeroepen tot de veiligste van de provincie Antwerpen, meer reclame hoefde niet meer.

Ondertussen was het bij velen niet ontgaan dat het domein ook heel wat natuurlijke kwaliteiten in zich had zoals de groene omgeving, de brede ringgracht, de redoute zelf en de bunker. Om de natuureducatieve inrichting van het domein in goede banen te leiden werd een aparte werkgroep opgericht. Een eerste uitdaging vormde het voormalige zwembad. Dit kon immers niet meer opnieuw in gebruik worden genomen omdat ondermeer de regelgeving hierover veel strikter was geworden. Er werd geopteerd om het helemaal te transformeren in een natuurlijk ogende vijver. Hierbij aansluitend werd een prachtige moeraszone aangelegd. En de speeltuinbezoekers kunnen er niet omheen; de puinborder en de in de zomer weelderig bloeiende bloemenweide zijn echte blikvangers. Verder werd ook de bunker weer vleermuisvriendelijk gemaakt en tegen de gevel van de redoute werd een nestkastenwand aangebracht. Ook de binnenkant van het gebouw werd onder handen genomen, een gedeelte van de cafetaria en de naastliggende zone kreeg een educatieve functie met bijhorende tentoonstellingsruimte. Het is in de eerste plaats de bedoeling om jongeren actief en spelenderwijs aan natuurstudie en -beleving te laten doen. Momenteel wordt ook nog een dossier voorbereid voor het optrekken van een nieuw sanitair gebouw. Dit zijn slechts enkele verwezenlijkingen, we kunnen iedereen alleen maar aanraden om zelf ter plaatse het resultaat te komen bewonderen.
Eén van de grote troeven van dit domein is zeker zijn centrale ligging in Klein-Brabant. Vanuit de drie gemeenten, Puurs, Bornem en Sint-Amands is het per fiets heel gemakkelijk bereikbaar via het fietsknopennetwerk Scheldeland en het fietspad naast de oude spoorlijn Puurs - Dendermonde. Samen met het Tekbroek, het arboretum, het Fort van Liezele, het Hof Ter Coolhem en het Hof Ter Zielbeek vormt het een groen wandel- en fietslint binnen de gemeente Puurs.
Het project Sint-Pietersburcht mag uniek worden genoemd omwille van de combinatie werkgelegenheid, ‘spelen in ’t groen’ en natuureducatie, met daarbij een mooie omgeving om even tot rust te komen bij een streekbier of een ander (Wereldwinkel)drankje, bovendien aan democratische prijzen. Het wordt geschraagd door een enthousiaste vrijwilligersploeg die er voor gezorgd heeft dat dit een mooi project kon worden, mooi voor de mensen, zeker voor de kinderen en mooi voor de natuur. Als nu al diegenen die hier elke zomer in groten getale langs komen ook nog de weg terug naar de natuur kunnen vinden is het opzet van dit project al grotendeels geslaagd.

Veel gestelde vragen i.v.m. Sint-Pietersburcht

1. Is Sint-Pietersburcht open op feestdagen?
Sint-Pietersburcht is tijdens de maanden mei, juni en september uitsluitend op zaterdag en zondag open. Feestdagen die buiten de weekends vallen zijn geen openingsdagen.

2. Tot welke kinderleeftijd is de speeltuin geschikt?
De speeltuin is ingericht voor kinderen tot maximum 9 jaar.

3. Welke versnaperingen mag je zelf meebrengen?
Het is de bedoeling dat drank, chips en ijsjes ter plekke in de cafetaria worden afgenomen. De prijzen worden bewust aan de lage kant gehouden zodat dit voor de meeste bezoekers geen beletsel zou mogen vormen. Op deze wijze wordt ook het afval van niet-herbruikbare verpakkingen beperkt. Uitzondering wordt alleen gemaakt voor water uit flessen.

4. Kan Sint-Pietersburcht worden afgehuurd voor bepaalde evenementen?
Sint-Pietersburcht kan NIET worden afgehuurd voor evenementen of feestjes. Dit is ook nooit het opzet geweest van het project. In bepaalde gevallen worden wel activiteiten toegelaten indien deze:
  a. verzoenbaar zijn met de visie die het project Sint-Pietersburcht beoogt, t.t.z als het activiteiten zijn met een sociale of milieueducatieve inslag.
  b. een substaniële sponsoringsbijdrage opleveren die ten goede komt aan de werking rond Sint-Pietersburcht of de reservatenwerking van Natuurpunt Klein-Brabant.
  c. op geen enkele wijze overlast veroorzaken voor de omgeving.
  d. drank, ijsjes en chips afnemen uit de cafetaria.

5. Welke activiteiten zijn wel mogelijk op Sint-Pietersburcht?
Activiteiten die een gelijkaardige visie delen als diewelke het project Sint-Pietersburcht voorstaat, m.a.w. activiteiten van milieueducatieve aard of met een sterk sociaal engagement.

6. Zijn verjaardagsfeestjes toegelaten?
Verjaardagsfeestjes zijn uiteraard toegelaten maar bij voorkeur niet op zondagnamiddag. Een verjaardagstaart kan uiteraard ook maar drank, ijsjes of chips dienen steeds ter plaatse te worden afgenomen. Buiten juli en augustus kunnen er, in de mate van het mogelijke, wel verjaardagsfeestjes worden gereserveerd op woensdagnamiddag tussen 13.30 uur en 16.30 uur. Hiervoor wordt ook een vergoeding gevraagd: lid worden van Natuurpunt of een gift van minimum 24 euro voor het Klein-Brabantse reservatenfonds of vzw. Arboretum Puurs - Speeltuin Sint-Pietersburcht. Per namiddag worden wel maximaal 3 reservaties toegestaan.

7. Bestaan er plannen om het sanitair te modernizeren?
Er bestaan plannen om het sanitair te modernizeren maar deze zijn gekoppeld aan een algemene aanpak van het rioleringsvraagstuk ter hoogte van het Puurse Scheeveld.

Meer info kan u hier opvragen.

Natuur voor iedereen bereikbaar met wombats

“Natuurlijk Puurs Toegankelijk” is een project dat in 2006 werd onderscheiden en gesponsord door het Elia-fonds van de Koning Boudewijnstichting. Hiermee wordt getracht om de Puurse natuurgebieden toegankelijker te maken voor minder-validen. Samen met de gemeente Puurs, vzw Fort van Liezele en Natuurpunt Klein-Brabant werden door de vzw Arboretum Puurs - Speeltuin Sint-Pietersburcht vijf ‘wombats’ aangekocht. Dit zijn speciale rolstoelen op luchtbanden die op allerlei minder goed toegankelijke terreinen kunnen worden ingezet zoals het arboretum, het Tekbroek, het fort van Liezele, het domein Coolhem, het Hof Ter Zielbeek en bepaalde Natuurpunt-reservaten. De wombats kunnen worden gereserveerd voor georganiseerde bezoeken aan één van deze gebieden.
Meer info kan u hier opvragen.

Het Puurse arboretum heeft faam verworven tot ver buiten Klein-Brabant. Daartoe heeft in de eerste plaats de familie De Wachter bijgedragen die sinds 1970 een unieke plantencollectie wist samen te stellen. Momenteel telt de verzameling meer dan 500 soorten bomen, struiken en kruidachtigen, waaronder heel wat uitzonderlijke en zeldzame exemplaren. In 1999 werd het arboretum aangekocht door de gemeente Puurs die het beheer overdroeg aan de vzw Arboretum Puurs - Speeltuin Sint-Pietersburcht. Het onderhoud gebeurt grotendeels door de natuurwerkploegen. Ondertussen is het domein verder uitgebreid en werden nieuwe aanplantingen verricht.
Elke eerste zondag van de maand, om 14 uur, wordt er een geleide wandeling voorzien. Elke tweede en vierde woensdag van de maand (van maart tot november) kan het vrij worden bezocht tussen 14 en 16 uur. Groepen kunnen tevens op afspraak een rondleiding krijgen aan 1,25 euro per persoon (onder 12 jaar gratis).

Klik hier voor een situeringsplan van het arboretum.
Inlichtingen en afspraken:
Cultuurdienst gemeente Puurs - thema Domeinen
CC de Kollebloem, Kloosterhof 1, 2870 Puurs
Tel. 03/890 76 20 - Fax. 03/890 76 92
e-mail: vrijetijdsbalie@puurs.be