Contact: Wim Van Den Bossche, 015/29.72.49 of 0478/392014
Onderwerp: vale gieren
Datum: 20 juni 2007

Reddingsplan voor vale gieren

De invasie van vale gieren in Vlaanderen brengt ook het Europees beleid voor de bescherming van aasetende roofvogels hoog op de agenda van Natuurpunt. Samen met onze partnerorganisaties in Frankrijk en Spanje is de situatie geïnventariseerd en werden scenario's voor duurzame oplossingen uitgewerkt.

De vale gieren hebben het luchtruim gekozen en hebben momenteel, voor zover we weten, grotendeels Vlaanderen verlaten.

Natuurpunt werkt als partner van BirdLife International wereldwijd nauw samen met een 100-tal natuurbeschermingsorganisaties. Onze zusterorganisaties Sociedad Espanola de Ornitologia (SEO) in Spanje en Ligue pour la Protection des Oiseaux (LPO) in Frankrijk hebben de effecten van de Europese maatregelen voor de bescherming van volksgezondheid op de overlevingskansen van gieren en andere aasetende soorten duidelijk in kaart gebracht.

Het belang van de populaties in het Iberisch schiereiland is op Europese en wereldschaal indrukwekkend. Van de strikt aasetende soorten overleeft 90% van de Europese populatie in Spanje en Portugal! Deze landen herbergen 94% van de Europese populatie vale gier, voor aasgier gaat het om 82% van de Europese populatie en bijna de volledige winterpopulatie van de rode wouw is daar aanwezig. In totaal gaat het voor Spanje om ongeveer 120.000 aasetende roofvogels (bron: rapport voor de Europese Commissie, Impact of regulation 1774/2002 on carrion-feeding birds, SEO - BirdLife International).

De Europese wetgeving ter bestrijding van de ziekte BSE (gekke koeien ziekte) (wetgeving 1774/2002 en 2003/322/CE en 2005/830/CE) heeft een belangrijk effect op het populatie niveau van aasetende (roof)vogels in Spanje, Portugal, Frankrijk en Griekenland. De traditionele manier van verwerken van dode dieren door Spaanse veehouders is op korte termijn helemaal veranderd.

De traditie dat vee dat stierf ver van de boerderij gewoon achterlaten werd is nu verboden, behalve in onbereikbare gebieden. De andere traditie om vee dat in de stallen stierf op een gemeenschappelijk plek aan de rand van het dorp te brengen is ook verboden. De aasetende vogels hadden zich volledig ingesteld op deze tradities en een uitzonderlijk hoge densiteit bereikt in vergelijking met andere Europese landen.

Het inrichten van gecontroleerde voederplaatsen waar geteste krengen worden gevoederd was reeds een beschermingsmaatregel die werd uitgevoerd en die nu wordt uitgebreid.

Uit het geciteerde rapport blijkt dat in de huidige situatie de ongeveer 120.000 aasetende vogels in Spanje voor hun overleving ongeveer 3.000 voederplaatsen nodig hebben. Op jaarbasis zou op deze plekken meer dan 20.000 ton vlees moeten worden gevoederd. Dit vraagt een enorme financiële input en een groot netwerk van medewerkers.

Voor Natuurpunt en onze BirdLife partners is dit laatste geen duurzame oplossing. We hebben dan ook de Europese Commissie en de Spaanse overheden gevraagd om gepaste maatregelen te treffen voor de bescherming van de aasetende roofvogels. In de natuurgebieden van het Natura 2000 netwerk is natuur een hoofdprioriteit en moeten in Spanje de onderstaande maatregelen worden uitgevoerd.

• Toelating voor het laten liggen van dood vee met laag risico (categorie 2: varkens, paarden, ezels, muilezel, pluimvee)
• Toelating voor het laten liggen van dode schapen en geiten tenzij testen een hoog percentage van ziektekiemen zouden uitwijzen
• Toelating voor het laten liggen van dode koeien jonger dan 24 maanden
• Toelating voor het laten bestaan van de traditionele "muladares" in de zones met grote dichtheden aan aasetende roofvogels
• Erkenning van extensieve veeteeltbedrijven met afgesloten terreinen als grootschalige "muladares"
• Extra en directe aandacht voor de uitbouw van voederplaatsen op plaatsen waar grote concentraties roofvogels broeden