Deze ronde was bijzonder mOnOtOOn.
1. Het grootste vrijstaande gebouw ter wereld, met antennes meegerekend, is al een dikke dertig jaar de CN Tower met haar 553 meter. Wij zoeken de stad waarin die toren staat – met haar 2.5 miljoen inwoners de grootste van Canada, en de vijfde van Noord-Amerika. Meer dan 40% daarvan is oorspronkelijk afkomstig uit het buitenland, en na Miami heeft de stad absoluut de meeste inwoners die in een ander land zijn geboren. Graag hadden wij van u de naam van deze hoofdstad van Ontario?
Toronto
2. We zoeken een legendarische Bijbelse koning die over Israel zou geheerst hebben tussen 970 en 930 voor Christus. Als zoon van David bouwde hij de eerste Joodse tempel, en als koning en rechter stond hij bekend om zijn grote wijsheid. Spaanse ontdekkingsreizigers die op zoek gingen naar zijn goud, gaven zijn naam aan een eilandengroep in Melanesië met als belangrijkste eiland Guadalcanal. Wij zoeken nu de Engelse naam van die koning of de naam van de eilandengroep – of de naam van de familie uit Third Rock from the Sun.
Solomon
3. Een van de eerste bekende politici was een Atheens dichter, die een held werd door de Atheners aan te raden een dichtbijzijnd eilandje aan te vallen. Als een van de eerste echte democraten herschreef hij hun grondwet, met een reeks politieke hervormingen die meer macht gaven aan de burgers – zo ontwikkelde hij de jury bij rechtzaken, het parlement van de vierhonderd, gewogen belastingen en een vast systeem voor kalenders, gewichten en maten. Een reeks zwakke archonten na hem lieten toe dat Pisistratus als alleenheerser de macht over Athene greep. Naam van deze grondlegger van de democratie, die leefde van 638 tot 558?
Solon
4. Eind 18e eeuw moesten de Amerikaanse kolonies belastingen betalen aan de Engelse kroon, zonder daarvoor vertegenwoordiging te krijgen in het parlement. Als tegenreactie organiseerde John Hancock een boycot van geïmporteerde thee uit China, en de toegang tot Amerikaanse havens werd geweigerd. Grote uitzondering was één stad, waar drie schepen mochten aanmeren, maar waar hun lading overboord werd gegooid door een zestigtal ‘Sons of Liberty’. Dit werd een van de belangrijkste symbolen van de Amerikaanse Revolutie, maar wij zoeken nu de stad waarin die Tea Party plaats had?
Boston
5. Deze nu vijftigjarige Zweed won in zijn carrière van negen jaar 11 Grand-Slamtoernooien, was nummer 1 van de wereld, en wordt vaak genoemd als beste tenniser ooit. Hij won zes keer Roland Garros, vijf keer Wimbledon, en haalde vier keer de finale van de US Open, en heeft nog steeds de langste reeks gewonnen matchen staan met 49. Hij stopte moegespeeld op zijn 26e, en richtte daarna een nogal twijfelachtig kledinglabel op. Graag zijn voor- en achternaam?
Bjorn Borg
6. Vorig jaar maakte Red Bull zijn debuut in de Formule 1 in het gelijknamige team met David Coulthard en Christian Klien. Dat vonden ze daar niet genoeg, en dus kochten ze samen met Gerhard Berger dit jaar een tweede team – net zoals voetbalclubs Austria Salzburg en Metrostars New York werd renstal Minardi overgekocht met nieuwe Red-Bullnaam. Wat is nu de weinig originele Italiaanse naam van het tweede Red-Bull-team, dat dit jaar rondreed met piloten Vilantonio Liuzzi en Scott Speed?
Toro Rosso
7. Welk gebruiksvoorwerp kan u in de winkel vinden onder volgende namen: Performa, Fiesta, Avanti, Extra, Coral, Silver en Sensation. We zoeken niet het bedrijf dat ze maakt, maar het voorwerp zelf.
Condoom
8. Een typische quizvraag: een miljoen heeft zes nullen, een triljoen heeft achttien nullen, maar hoe noemen we een getal met 100 nullen? Ga maar niet uittellen – we zoeken namelijk een zesletterwoord dat uitgevonden werd door een negenjarig meisje. U kent de term misschien beter als ze verkeerd gespeld wordt – zo kreeg een bekend bedrijf die naam toen een investeerder hun bedrijfsnaam verkeerd schreef op hun eerste cheque.
Googol
9. We zoeken een van de grote Russische schrijvers uit de 19e-eeuw. Hij begon met folkloreverhalen gebaseerd op zijn jeugd in Oekraïne, maar werd later meer geïnspireerd door Sint-Petersburg, waar hij kort werkte als professor geschiedenis. Terwijl hij humoristische toneelstukken schreef als ‘De revisor’ en ‘Het Huwelijk’, trok hij naar Rome en werkte hij aan kortverhalen als ‘Taras Bulba’ en ‘Het Portret’. Bekendst werd hij om zijn absurde ‘De Neus’ en zijn epos ‘Dode Zielen’, waarvan hij maar één deel afkreeg, en het tweede vernietigde - na zijn drieëndertigste stortte hij in en zwierf hij Europa rond, zonder nog veel van waarde te maken. Naam van deze Rus?
Nikolaj Gogol
10. Zij is een Parijse modefotografe die zich in haar dubbelleven met veel plezier laat blinddoeken, vastketenen, piercen, brandmerken, terwijl ze zich tegelijkertijd openstelt voor de iets penetrantere aspecten van haar SM-relaties. Zij is het hoofdpersonage van een erotische klassieker uit 1954, geschreven door Anne Desclos, onder pseudoniem Pauline Réage, en behoorlijk slecht verfilmd in 1975. U antwoordt met de naam waaronder zij in boek en film bekend staat, en ook in de titel voorkomt – en dat is ook een album van Damien Rice. Geheel terzijde – de Roissy-ring uit het boek is dezer dagen een herkenningssymbool voor bdsm’ertjes allerhande. Zeg dus niet dat u vandaag niks nuttigs hebt bijgeleerd.
O
11. Nog wat interessante zaken bijleren doet u in een boek uit 1970, geschreven door ene William Powell als protest tegen de Vietnamoorlog. In het boek leert hij hoe drugs en explosieven te maken, hoe telefoons te hacken, hoe zonder wapens te vechten, enzovoort. Ondertussen heeft hij zelf allang spijt van het schrijven – of toch van het misbruik door pubers allerhande. Ondanks het feit dat anarchisme er eigenlijk niks mee te maken heeft, zit dat toch in de titel van het boek – wij willen echter weten wat het laatste woord uit de titel is?
Cookbook
12. En nu we toch alternatief bezig zijn: nog een boektitel, maar dan van een van de belangrijkste werken voor antiglobalisten. Naomi Klein is geen klein beetje kritisch over multinationals als Nike, GAP en Microsoft – en vooral hun advocaten en marketeers, maar probeert ook uit te leggen waarom de andersglobalistische beweging zo’n hoge vlucht nam vanaf de jaren ’90, en hoe we met de multinationals kunnen omgaan. Graag de naam van dit boek met ondertitel “Taking Aim at the Brand Bullies”?
No Logo
13. Eens wat korter: architectuur – we zoeken de oud-Griekse naam voor een meestal driehoekige lijst bovenaan een gevel of tempel, maar ook als bovendeurstuk – u kijkt maar op de afbeelding. We zoeken met andere woorden een synoniem voor een tympaan of een geveldriehoek.
Fronton
14. We zoeken een Europese stijlperiode die in de vroege 18e eeuw uit de barok ontstond, en haar naam haalde uit een schelpenmotief. Kenmerkend zijn asymmetrieën, lossere vormen en overmatig uitgewerkte decoraties, die nog een stapje verder gaan dan in de barok. De stijl werd dan ook vaak toegepast op interieur en gebruiksvoorwerpen. Belangrijke namen waren Cressent, Rastrelli, schilders Watteau, Boucher en Fragonard, en beeldhouwer Falconet. Naam van deze stijl?
Rococo
15. Wat tijdloze tv: We zoeken de langstlopende sf-tvserie ter wereld, die door de BBC wordt gemaakt sinds 1963. Het hoofdpersonage, dat vooral opvalt door zijn aparte sjaal, is een bijzonder intelligente alien die strijdt tegen onrechtvaardigheid en tijd en ruimte doorkruist in zijn TARDIS, een onbetrouwbare tijdmachine die eruit ziet als een Brits telefoonkot. Wanneer hij aan het eind van zijn leven is, kan hij zichzelf regenereren – handig om een nieuwe acteur aan het werk te laten. Graag de naam van deze eeuwige bevechter van de Daleks, ook de naam van de serie?
Doctor Who
16. We zoeken een Bijbelse stad die een vijfdubbele stad vormde in Kanaän, met Adama, Seboim, Segor en Gomorra. Ze was vooral berucht voor de verdorvenheid van de inwoners, en werd daarom met Gomorra verwoest door God. Abrahams neef Lot werd met zijn gezin gered door engelen, die hem vertelden de stad te verlaten en niet om te kijken. Zijn vrouw kon niet weerstaan aan de verleiding, keek om, en veranderde in een zoutpilaar. Maar wat was nu de stad naast Gomorra die verwoest werd? Ze werd een verzamelnaam voor onnatuurlijke seks, die vroeger wel eens als synoniem werd gebruikt voor homoseksualiteit. Naam van de stad, die naar het schijnt ook een Duitse trashmetalband is?
Sodom
17. De gezochte plant, Allium Sativum, is een vaste plant uit de Alliaceae-familie, en is daarmee familie van ajuin, sjalot en prei. Hoewel de plant niet in het wild voorkomt, wordt ze al meer dan vijfduizend jaar gebruikt als gastronomisch en medicinaal kruid. Zo kauwden gladiatoren erop voor sterkere spieren, en werd het kruid in de middeleeuwen gebruiken om de duivel en heksen af te weren. Medicinaal zou het helpen tegen verkoudheden, hoge cholesterol, lintwormen en allerlei darmklachten. Al raden we u misschien toch wat peterselie aan om de irritantere effecten tegen te gaan. Welke plant?
Knoflook
18. Nog een geschiedenisvraagje: Rond 270 splitsten de in Oekraïne rondhangende Goten zich in twee stammen: de Visigoten, die naar het westen trokken, en een tweede stam, die pas een eeuw later door de Hunnen werd verdreven. Ze trokken de Donau over, versloegen de Romeinen en settelden na wat meevechten met de Hunnen in het huidige Hongarije. Eind 5e eeuw trokken ze onder leiding van Theodorik op naar Rome, dat toen onder leiding stond van Odoaker. Na de dood van Theodorik zag Byzantium zijn kans, viel binnen, en na twintig jaar strijd ging onze stam op in het Italiaanse volk en het Byzantijnse Rijk. Wat is nu de naam van één lid van deze stam?
Ostrogoot
19. We zoeken de naam van twee ernstig bedreigde Amerikaanse gieren. De Californische variant was bijzonder populair bij de Indianen, en telt ondertussen nog een 300’tal exemplaren. De bekendere Andes-variant is de grootste vliegende landvogel op het westelijk halfrond, is het nationaal symbool van half Zuid-Amerika, komt massaal voor in de plaatselijke mythologieën, en gaf zijn naam aan een typisch melodietje dat vooral voorkomt op panfluit-cd’s – u hoort hier de nog niet door Dana Winner verkrachte versie.
Condor
20. Muziek: welke groep hoort u hier met hun megahit ‘Iris’?
Goo Goo Dolls