Encyclopedisch wordt muziek omschreven als de kunst en kunde om klanken, geordend, naar hoogte en duur, in een zinvol verband te brengen en visueel vast te leggen. Door middel van die ordening legt de componist de diverse gemoedsbewegingen, die hij in de natuur waarneemt, vast. Muziek is dus een oergegeven dat alom in de natuur aanwezig is en in veelheid aan uitdrukkingsvormen terug te vinden in fauna en flora.
De oorsprong van de muziek ligt dus in de natuur. De mens vangt deze klanken op en legt ze vast. Meer nog, hij brengt natuurelementen en zijn klankvariaties samen en laat toe de aanwezige muziek, uit de natuur, in een verfijnde vorm te laten weerklinken. Menselijke inspanningen, werk van mensenhanden laten bomen, het verstilde hout, opnieuw zingen. Op die manier kan het resultaat van mijn handenarbeid het best omschreven worden.
Wat mij heeft aangezet tot deze vrijetijdsbesteding is eerst en vooral de liefde voor het instrument, voor de bewerking van hout en ten tweede is er de vrije tijd die ik zinvol wilde invullen. Vooral de vele avonden dat mijn vrouwtje, Leen Goossens, omwille van haar werkzaamheden, uithuizig was, hebben ertoe bijgedragen dat ik in de leer ging bij het centrum voor muziekinstrumenten. Ik volgde er vier jaar scholing en haalde er mijn diploma met onderscheiding, in de sectie vioolbouwers. Bovendien voegde ik er nog een jaar extra scholing aan toe. Dan was de tijd aangebroken om thuis zelfstandig aan de slag te gaan en mij voluit in mijn hobby uit te leven.
Ik mag zowat als een perfectionist in mijn domein aanzien worden. Althans dat is mijn streven. Mijn hobby werd mijn passie. Echter geen passie qua snelheid in productie, want ik neemt er de tijd voor. Eens er een viool, een altviool of een cello afgewerkt is, neem ik wat tijd om even stoom af te laten. Massaproductie is helemaal uitgesloten. Maximum worden er slechts drie instrumenten per jaar afgewerkt. Maar dat zijn dan ook echte juweeltjes, noem het maar kunstwerkjes. In mijn huiskamer sieren een zestal zelfgemaakte instrumenten het huiselijke interieur. Een unieke vorm van nagenieten, in stilte de hoop koesterend dat mijn kinderen ooit een dergelijk instrument tussen kin en schouder zullen nemen.
Wie met mij over de bouw van een viool praat, zal wellicht zwaar onder de indruk komen van het hele proces dat voorafgaat aan de bouw van een strijkinstrument, zoals ondermeer de zoektocht naar en de keuze van het hout. Esdoorn voor de achterkant, de zijkant en de hals, ebbenhout voor de toets, de sleutels en het kinstuk en tot slot vurenhout voor de bovenkant. Vurenhout is een zacht klankhout dat voorkomt in de franse en italiaanse bergstreken. Alleen al de bewerking van de voorkant is een omslachtig werk dat een eindeloos geduld vergt. Overhaast werken is helemaal uit den boze. De inleg aan de buitenkant van voor- en achterzijde, die als bescherming fungeert voor de klankkast, is een ongelofelijk precisiewerkje waarvan je haast niet kan geloven dat het handmatig wordt uitgevoerd. Een ander, zeer nauwkeurig werk is het inbrengen van de stapel in de gesloten klankkast, via de f - gaten. De stapel is het stukje hout dat pas wordt ingebracht wanneer de viool helemaal afgewerkt is.
Het is deze stapel die de druk van de snaren doorgeeft naar de rug van de viool. Zonder dit stukje zou de bovenkant van de viool het onder deze druk spoedig begeven. Dit stapelstukje dient minutieus geplaatst te worden en moet bovendien perfect aansluiten met boven en onderblad. De geringste verplaatsing van de stapel veroorzaakt een totaal andere klank. Wist je dat een viool uit zo'n tachtig onderdelen bestaat, dat de aangebrachte vernis eigenhandig samengesteld en gemengd wordt en in een twaalftal lagen per viool wordt aangebracht? Overigens dienen de vernislagen enkel ter bescherming van het hout en hebben deze niets te maken met de klankweergave van het instrument. Bij voorkeur zou een vioolbouwer liever geen vernis gebruiken, maar zonder deze aanbreng wordt het instrument overgeleverd aan vochtigheid en andere schadelijke invloeden.

*

Er valt nog zoveel meer te vertellen over de bouw van een strijkinstrument, en misschien ben je wel geinteresseerd in wat meer informatie omtrent de bouw van deze handmatig vervaardigde kunstwerkjes. Neem dan gerust eens contact op met mij.
Patrick Van Gucht
Nijven 11
2890 St-Amands (Oppuurs)
Belgium
Tel.: 03/88 999 21 (0032 3 88 999 21)
E-mail: patrick.van.gucht@pandora.be