*Outer*

" deelgemeente van Ninove "

 

Outer, een deelgemeente van Ninove.

Een gemeente in Oost-vlaanderen gelegen aan de Dender . Oppervlakte 8,13km2. Aantal inwoners = 2871 ( in 1977) .

Outer was vroeger een echt landbouwdorp. Reeds 1328 vinden we de vermelding van een "stede ter Borre". In 1482 bestond het " Goed te Betsceubroeck" eigendom van de vier wezen van Lieven de Schepper, getrouwd met Margaretha de Schouteete.Volgens de statistiek van De Pattin in 1769,behoorden de landbouwgronden van Outer tot de beste. De bebouwde oppervlakte was toen 480 blunder 126 roender.De weiden namen 71 bunder 393 roeden in beslag terwijl de bosoppervlakte 3 bunder 359 roeden bedroeg. De voornaamste teelt bestond destijds uit tarwe, masteluin,koolzaad, vlas en een weinig rogge.

In 1830 vermelden de cijfers van de stalbevolking : 81 paarden en 15 veulens,243 kopen vee, 52 kalvers, 5 schapen en 25 geiten.Ook in dat jaar vermelden de statistieken dat hier een stokerij, 2 wind- en 2 oliemolens en 2 lijnkoekbrekerijen bestonden. Er stonden hier toen 280 huizen en 30 hofsteden.

In 1846 stonden hier 4 hofsteden met 25-30 hectaren,5 met 20-25 ha, 4 met 15-20 ha,8 met 10-15ha en verder minstens 60 hoeven met minder dan 10 ha.Eén van de hogervermelde molens werd opgericht krachtens vorstelijk octrooi van 1781, afgeleverd ten voordele van Marten Maes . het jaarlijks erkenningsrecht ten voordele van de regering bedroeg 2 hoed tarwe.

De laastste windmolen, eigendom van de familie D'Herde , werd in 1918 afgebroken . Hij stond op de plaats van het huidig café'Sportwereld ' (+ August D'Herde) op de hoek van de Brakelse Steenweg en de Aardeweg.

Dit is de enige bewaarde foto van de laatste windmolen van Outer (familie D'Herde)...

Na het opheffen van de laatste windmolen bleef alleen de watermolen over.Nog later werd een industriële bloemmolen opgericht. De vroegtijdige dood van de eigenaar betekende ook meteen het einde van deze vestiging.Vroeger bestonden hier ook 4 steenbakkerijen en drie melkerijen. Eén melkerij was gevestigd in de Ninovestraat en eigendom van de familie Van Sinay .Zij werd in 1930 opgeheven.Een tweede, behorend tot de groep Ceuterick stond in de bovenhoekstraat, maar werd later overgebracht naar de Godeystraat op het hof Ceuterick.een derde stond in de wijk Lebeke.

Het oud gemeentehuis van 1884 werd in 1940 afgebroken en op dezelfde plaats herbouwd.Ten gevolge van de oorlogkon de nieuwbouw niet afgewerkt worden . Er werd een gebouw gehuurd waar de burelen tijdelijk ondergebracht werden.Na de oorlog werd verder gebouwd tot het nieuw gemeentehuis in 1947 in gehuldigd werd.

Onder impuls van het Davidsfonds werd de oude gemeenteschool omgebouwd tot buurthuis en werd op 13 maart 1976 ingehuldigd onder de naam "De Pallieter" . Heden staat het bedoeld buurthuis ter beschikking van alle Outerse verenigingen .Eind 1998 werd begonnen met een

Wijken van Outer

De bestaande wijken van Outer zijn ons bekend: Dorp,Baandries,Molenhoek en Steenweg,Herlinckhove,Zevenkoten, Muylem en Eichem.

Sommige van deze wijknamen zijn geschiedkundig achterhaalbaar tot in
* 1105 Hellingova (Herlinckhove) (1)
* 1350 Baerdriesch, Galghenveld, Sevencote (1)
* 1644 Het Galge Velt (3)
* 1750 Berbroecksveld, Goddye, Cambroek, Plasveld (1)
* 1775 Heerlinckhoeve , Sevecoten (2)

( Bronnen -> 1: Geschiedenis van de Gemeenten der Prov. O-VL F.De Potter & J.Broeckaert; 2 Kabinetskaartender Oostenrijkse Nederlanden io Graaf de Ferraris 1771-1778 ; 3: Figuratieve kaart ,Filips De Deyn .).

 

Monumenten van Outer

Outer is een gemeente waar men voornamelijk een eenvoudige landelijke bebouwing aantreft.Deze landbouwgemeente bezit geen beschermde monumenten of landschappen. Achter de gotische parochiekerk St-Amandus , langs de kerkweg nr 23 trof men vroeger een bewoond, origineel boerenhuis met lemen muren en strooien dak aan.Helaas zal men nu vruchteloos moeten zoeken naar de locatie in bijgevoegde foto :

Lemen boerenhuis.

Ter ere van Frans Lambrecht werd te Outer een monument opgericht.Deze hoefsmid was één van de meest typische figuren uit de Christen-democratische beweging in de Denderstreek.

Monument Smid Lambrecht

VAN OLTRA naar OUTER

Geschiedschrijvers zijn er blijkbaar tot vandaag nog steeds niet in geslaagd eensgezindheid te bereiken in verband met de oorsprong van de naam Outer. Wel wijzen de verschillende bronnen enigzins in dezelfde richting, waar het de schrijfwijze van onze dorpsnaam door de loop der eeuwen betreft.

De oudste vermelding keert terug tot het jaar 1184 met de Latijnse naam OLTRA. De verdere evolutie gaat naar OUTHRE in 1223 en OUTRE in 1227. In 1252 vinden we de naam als HOUTRE , terwijl tussen 1285 en 1295 OUTRE en HOUTRE naar voren schuiven.1288 brengt ons nog eens de naam OULTRE.

Waar deze naam in zijn verschillende vormen eigenlijk precies vandaan komt, laten wij graag in het midden, vermits ook (zoals hierboven vermeld) de geschiedschrijvers het hierover blijkbaar niet eens kunnen worden.

Het lijkt ons wel interessant de meest voorkomende veronderstellingen even na elkaar te behandelen om zodoende de beslissing over de meest waarschijnlijke uitleg aan de lezer over te laten :

* 1e veronderstelling : De geschiedschrijver De Smet meende te mogen veronderstellen dat de naam zou voortkomen uit de samenvoeging van "OOL" (als afkorting van de naam Odulf) en "TRE" (= boom).

* 2e veronderstelling : Outer zou komen van het latijnse woord "ALTARE" (altaar).

* 3e veronderstelling : Oultre en later Outer zou onstaan zijn vanuit de naam van de bezitters van dit gebied : "de familie d'Oultre"

* 4e veronderstelling : de plaatsnaam Outer zou onstaan zijn uit het Oeralkeltische woord "HUTERA" , wat betekent : beschermd woongebied, omheind gebied.Outer zou dan betekenen : het woongebied dat door omheining beschermd wordt.Dezelfde betekenis van HUTERA vinden we ook terug in het latijnse woord "ATRIUM" = omheind en beschermd gebied van het woonhuis.Ook in Uterus = baarmoeder komt dezelfde betekenis naar voor als beschermd woongebied voor het ongeboren kind.

* 5e veronderstelling : Outer zou voortkomen uit het westgermaanse woord "Otra", wat een waternaam was. Wellicht zou dit dan kunnen wijzen op het bestaan van een waterloop die door dit gebied vloeide (de huidige molenbeek?)

De "Heren van OUTER "

De oudst bekende geschiedenis aan de hand van personen gaat terug tot het jaar 1184, waar sprake is van een zekere Franco de Oltra. Deze man zou voorspruiten uit een oud Brabants geslacht "VAN DER AA", dat talrijke heerlijkheden (waaronder Outer) in deze streek bezat.

Het jaar 1213 vermeldt een zekere Boudewijn , heer van Outer, die een weduwe, met name Alice, achterliet.

In 1277 vinden wij in een charter van de abdij van Ninove de naam "Gilbert van Outhre", terwijl ook daar voor 1229 ridder "Walter van Outhre" vermeld wordt.In datzelfde charter verschijnt in 1285 en 1295 de naam van ridder "Wouter VAN AA of van POLLARE", heer van Outer en Zandbergen .

"Wouter VAN OUTRE" was de eerste die, omstreeks 1276 het wapen van de familie VAN AA bij het herengeslacht van Outer invoerde.

Deze Wouter had 1 zoon : ""Geeraard van Pollare , die in 1327 huwde met Joanna van Rethel en 3 kinderen naliet. 1."Jan van Oelter",ridder,heer van Weldene,die het burchtgraafschap van Ieper kreeg. 2."Eustaas van Oelter" , ridder, die de heerlijkheid van Oelter in het bezit kreeg en huwde met Elisabeth van Montigny- St.Christophe in Henegouwen . 3."Leo van Oelter", ridder, die de heerlijkheid van Zandbergen voor zijn rekening nam.

Eustaas , als heer van Outer,kreeg 2 zonen en 1 dochter : Catharina, wiens zoon "Perceval de Barbachon" (ridder en heer van Soire en Montigny) (uit haar huwelijk met Hendrik de Barbachon, ridder en heer van Soire) ons dorp verder beheerde tot zijn dood.Daar hij geen kinderen naliet, werd hij opgevolgd doorzijn zuster Catharina, die huwde met de heer van Pottelles uit het huis van Mortaigne. De zoon van deze laatsten "Gillis van Pottelles" ridder, bleef ook zonder kinderen.Toen kwam dit dorp in handen van zijn zuster, Joanna de Pottelles, die vrouw van Oelter werd.Door haar huwelijk met "Boudewijn van Bossuut", werd deze laatste heer van Oelter.

Andere heren van Outer blijken volgens verschillende bronnen als volgt voor te komen : 1473 : "Karel van Poitiers", heer van Dormans, tevens van het hof van Boelare en de heerlijkheid van Outer.Volgens het Poorterijboek van Aalst zou de zoon van deze Karel, namelijk "Ferry van Poitiers" heer van Outer geweest zijn tussen 1529 en 1568.

Dan moeten we een sprong maken naar de 1e helft van de 17e eeuw, tijdens dewelke Outer in het bezit was van "Joris Musaert", baljuw van Axel, en zijn vrouw Jozefine de Coninck.Hun zoon , "Karel-Frans Musaert", volgde dan als heer van outer en tevens met de titel van Ridder.In 1719 vinden we "Willem Musaert" als eigenaar van de heerlijkheid.Na hem volgde "Pieter-Ignaas van der Haeghen" Tenslotte kwam het gebied in handen van de familie De Coninck, met als laatste "Jan-Baptist-Ferdinand de Coninck", geboren in 1772 en in 1872 zonder nakomelingen overleden (burgemeester van Outer vanaf 1812).

On the Net since 20/10/97 -------- Last update : 14/02/99

Send your mail to : peter.de.clercq6@pandora.be