BHA

Het "kalmeer nu!"-teken

Zou het niet praktisch zijn als je paard een knopje had waarop je maar hoefde te duwen als hij opgewonden raakte, zodat hij weer kalmeert? Zo'n knopje bestaat! Ooit een paard gezien dat schrikt of opgewonden raakt? Het eerste wat zo'n paard doet, is z'n hoofd in de lucht gooien. De opwinding neemt toe, en z'n vluchtinstincten nemen stilaan de overhand. Je paard leren op verzoek z'n hoofd naar beneden te doen, zal hem leren weer te kalmeren. Ooit een angstig paard met z'n hoofd tussen z'n knieën gezien? Of een opgewonden bloedkikker die met uitgestrekte hals ronddanst? Nee, zo werkt het niet. En raar maar waar, als we erin slagen z'n hoofd naar beneden te krijgen en zijn hals te laten ontspannen, zal het paard zelf ook kalmeren. En daarnaast is het ook handig als je paard z'n hoofd naar beneden brengt bij het halsteren, optomen, ontwormen of wat je ook aan z'n hoofd wil doen.

Hoe pakken we dat aan?

Met een hand op z'n maantop, vlak achter z'n oren, en de andere op de neusrug, oefenen we een lichte neerwaartse druk uit.

Beloon de kleinste poging!
Zodra het paard ook maar enigszins in de goede richting reageert, lossen we onmiddellijk alle druk op z'n maantop en neus, laten we onze hand naar z'n schoft toe glijden en strelen we hem daar als beloning, ook al bewoog z'n hoofd maar een halve centimeter in de goede richting. Ook het gewoon ophouden van tegen je hand in te duwen, is een stap in de goede richting, die moet beloond worden. Herbegin, en doe verder zonder hem ooit te dwingen z'n hoofd beneden te houden.

Uiteindelijk zal hij z'n neus tot net boven de grond brengen. Ga gerust mee naar beneden en kniel naast hem neer; streel z'n neus terwijl hij die laag houdt. Op die wijze kan je zelfs vanop je knieën je paard optomen.
Als je paard het helemaal niet leuk vindt dat je je handen achter z'n oren of op z'n neusrug plaatst (daar zullen we dan in een volgend artikel aan werken), kan je ook werken met het halster en touw.

Neem het halstertouw zo'n 20-30 cm onder de kin vast...

...sluit je vingers traag rond het touw..

Oefen een lichte neerwaartse druk uit.

Laat als de bliksem los zodra het hoofd ook maar enigszins naar beneden gaat.

Begin opnieuw en blijf oefenen, tot je het hoofd helemaal naar beneden krijgt.

Uiteindelijk zou dit je moet lukken met enkel een paar grammetjes kracht.

Wat als het niet volgens de regels gaat

... en het paard z'n hoofd naar alle kanten behalve neerwaarts, of zelfs helemaal niet beweegt? Begin geen gevecht met je paard, maar volg gewoon z'n beweging, omhoog of zijwaarts, met behoud van dezelfde lichte druk. Ga vooral niet harder duwen maar laat hem ook niet los, zodat hij niet beloond wordt voor z'n ongewenste respons. Moet je toch lossen, herbegin dan gewoon. Gaat je paard achteruit of weg van je, ga met hem mee, jouw voeten in pas met zijn voeten. Behoud je positie zodat zijn ontwijken niet beloond wordt. Laat hem toe om te proberen je te ontwijken; te leren dat het niet werkt voor hem maar ook dat hij niet bang moet zijn voor wat je vraagt. Hij zal vlug ontdekken dat het niet nodig is zichzelf te beschermen. Wees geduldig en laat je paard toe fouten te maken. Zo bouw je vertrouwen en respect op.

Beweegt je paard z'n hoofd helemaal niet, wacht dan voldoende lang en kijk uit voor de kleinste beweging in de goede richting, die je onmiddellijk beloont door los te laten. Het duurt nooit langer dan twee dagen! Eventueel kan je met de hand op z'n neusrug z'n hoofd wat lichtjes heen en weer bewegen, terwijl je ook de lichte druk op z'n maantop volhoudt. Ook hier geldt weer: zelfs als het hoofd maar heel lichtjes naar beneden gaat, laat los.

Door deze oefening regelmatig te doen, bouw je als het ware een automatische respons in het paard op (het 'knopje'). Ondervind je dat je paard opgewonden raakt, vraag hem dan z'n hoofd naar beneden te brengen. Door deze kleine vertrouwde oefening en het neerwaarts brengen van z'n hoofd wordt hij al snel weer kalmer en vermijdt je dat hij helemaal de hoogte ingaat.

In het zadel

Ook vanuit het zadel kan je deze oefening doen. Zet een lichte druk op één teugel, en zodra het hoofd naar beneden gaat, laat je los. Voer de oefening aan beide kanten uit. Hoe lager het paard z'n hoofd brengt, en hoe langer hij het daar houdt, hoe meer tijd we tussen onze vragen laten. Al rijdend vragen we echter niet om het hoofd tot tegen de grond te brengen; we willen ons paard nu ook weer niet zo relaxed dat hij erbij gaat liggen...

Oefening baart kunst

Ook hier maakt regelmatig oefenen er een automatische respons van. Voel je dat je paard nerveus wordt, dan heb je een middel om hem weer kalm te krijgen, zonder dat je beenhulpen moet gebruiken die hem kunnen irriteren en nog meer opgewonden maken. Toepassingen genoeg: op wandeling, in de piste met andere ruiters, in de buurt van angstaanjagende voorwerpen, in de trailer... Maar ook hier geldt: eerst oefenen en oefenen, en in rustige, vertrouwde omstandigheden.