BHA

Parelli Natural Horsemanship

(Alle foto's bij dit artikel komen van de site www.parelli.com)

Wat is PNH ? Waar gaat het nou eigenlijk om? In dit artikel een beschrijving van de didactische opzet van Parelli Natural Horsemanship en onderdelen uit een PNH-clinic voor level 2 studenten.

Inleiding

Bij het omgaan met paarden wordt vaak de meeste aandacht besteed aan het paardrijden zelf. Is je zit wel goed, hoe verzamel je het paard, hoe vraag je stelling en noem maar op. Natuurlijk is dat allemaal belangrijk. Maar paarden zijn veel meer dan een "berijdbaar dier".
Parelli noemt paarden: "een mentale instelling (attitude) op 4 benen". Hiermee bedoelt hij dat het paard een wezen is, dat de wereld vanuit zijn eigen perspectief en instelling bekijkt. Het verschil tussen de 'paardeninstelling' en die van de mensen zorgt er soms voor, dat het in de relatie tussen mens en paard botst. Paarden bekijken de wereld heel anders dan mensen. In de eerste plaats willen paarden zich "veilig" voelen. Ze zijn immers prooidieren. Ze zijn door moeder natuur geprogrammeerd om te vluchten. En dat instinct is niet altijd handig of zelfs veilig bij de omgang met paarden. Moeilijk te vangen, bijten, schoppen, of moeilijk te berijden; het zijn allemaal voorbeelden van defensieve reflexen.
En ook wat paard en mens willen, kan nogal eens verschillen. Om de omgang met paarden voor beide partijen zo veilig mogelijk te maken zal je daarom moeten werken aan een goede relatie. En zoals iedere relatie, zal ook de relatie tussen mens en paard zorgvuldig opgebouwd worden.

De PNH-methode

Pat Parelli heeft samen met zijn vrouw Linda een methode ontwikkeld, die aan mensen leert "hoe" ze een veilige en natuurlijke paard-mens relatie kunnen opbouwen. Stapje voor stapje leren studenten de beginselen van Parelli Natural Horsemanship. Sleutelwoorden hierbij zijn "communicatie", "begrip" en "psychologie".
Naast veiligheid, is het heel belangrijk dat je plezier beleefd aan de omgang met je paard. Hoeveel mensen (en paarden) zijn er niet, die het plezier in paardrijden kwijtgeraakt zijn ? 'Leuke" dingen zijn veel gemakkelijker te leren en te onthouden dan niet leuke dingen. Bij PNH wordt er dan ook naar gestreefd, de lesstof zo leuk mogelijk te brengen. Iedere instructeur is ervoor opgeleid, workshops te vullen met spelletje voor mens en paard. En om alle stof met zoveel mogelijk fantasie en fun aan te bieden. Je bent immers bezig met het opbouwen van een relatie met je partner. En dat gaat het beste onder prettige omstandigheden.

Partner-paard versus partner-mens.

Paarden kunnen leren om zich onder alle omstandigheden als een goede partner te gedragen. Maar daarvoor moeten mensen ook willen veranderen. Wij moeten steeds beter leren om het paard te begrijpen. En als we weten hoe paarden "denken" en reageren, kunnen we op de juiste manier handelen. Handelen op een manier die begrijpelijk en 'natuurlijk' (natural) is voor het paard . Om een partner te krijgen, moet je je als een partner gedragen. De PNH-onderdelen Met de methode PNH (Parelli Natural Horsemanship) ontwikkel je jezelf in de omgang met paarden. Niet alleen op het gebied van rijden met "finesse" (dressuur), maar op alle andere gebieden waar de paard-mens relatie belangrijk is. Want omgang met paarden omvat veel meer dan rijden alleen. Daarom onderscheidt Parelli vier deelgebieden waarmee je aan de slag gaat als student. Deze gebieden zijn:

liberty (in vrijheid)
on-line (met het paard aan een touw)
freestyle (rijden met halster; met en zonder zadel)
finesse (rijden met bit)

Uitblinken in slechts een onderdeel is niet voldoende. Een allround natural horseman beheerst alle vier de gebieden. Het PNH-programma leert je om al deze vier gebieden evenredig aandacht te geven. Dus niet alleen maar aandacht voor "finesse" (dressuur) maar ook "on-line" met je paard aan een lijn. Of helemaal in vrijheid. En 'alleen maar' grondwerk of freestyle, is ook geen evenwichtige verdeling.

De basis: de 7 Games.

Om een goede relatie met je paard op te bouwen heeft Parelli "de zeven spelen" bedacht. Hij had het ook 7 'oefeningen' kunnen noemen. Maar door het woord 'spelen' te gebruiken word je eraan herinnerd, dat je het voor je paard en jezelf leuk moet houden. Bovendien blijf je zo alert op het feit dat het géén oefeningen zijn, die maar klakkeloos herhaald moeten worden totdat ze "erin" zitten. Je werkt immers aan wederzijdse relatie... Deze 7-spelen vormen de basis van PNH en ze vallen onder het gebied "on-line". Met behulp van die spelen leer je het paard te wijken voor druk, zodat je hem uiteindelijk op jouw aanwijzing iedere gewenste richting kunt opsturen. Wanneer je op de grond die controle hebt over je paard, kan je daarop verder bouwen tijdens het rijden.

Levels en voortgang.

Binnen het PNH-programma zijn er verschillende kennis en vaardigheden niveaus. Ze worden "levels" genoemd. Iedereen begint op hetzelfde niveau, namelijk pre-level 1. (pre= voor). Voor iedere level heeft Parelli opgaven ontwikkeld; taken die je thuis kunt oefenen. Een student moet alle taken beheersen voor het behalen van de level . En natuurlijk zijn de taken zelf weer onderverdeeld per deelgebied (liberty, on-line, freestyle, finesse). Zo heb je bijvoorbeeld voor level 1 maar heel weinig "liberty" of "finesse"-taken. Maar naarmate je meer vordert, krijgen "liberty" en "finesse" de overhand. Studenten die hun taken officieel willen laten beoordelen, kunnen een homevideo opsturen naar een instructeur, of "life" de gewenste leveltest afleggen. Als alle taken als voldoende beoordeeld worden, krijg je een levelcertificaat en word je geregistreerd als offici'le bezitter van die level.

Starten met PNH- Het Partnershippakket

Om met PNH ( Parelli Natural Horsemanship) aan de slag te kunnen, is sinds kort het "Partnership Pakket" op de markt. Dit pakket is in het Engels en bestaat uit een theorieboek, een video, een cassettebandje, en een aantal "pocketboekjes" op broekzakformaat. De boekjes bevatten 20 lessen met basisstof, onder andere de Seven Games. Iedere les wordt afgesloten met oefeningen, de zogeheten voortgangsoefeningen. Die oefeningen kan je zelf proberen alvorens je doorgaat met de volgende les. Daarnaast worden tips en aanwijzingen gegeven en wordt puntsgewijs uitgelegd wat er fout kan gaan bij een oefening. De videoband laat zien wat je moet kunnen, als je alle lesboekjes hebt doorgewerkt. De video bevat een voorbeeld van een level 1 test door Pat. Op het cassettebandje wordt de achterliggende PNH-theorie besproken. Het pakket is goed doordacht en heel helder opgezet. En het is tevens het eerste zelfstudiepakket dat voor horsemanship op de markt is. Een nadeel echter: pas als je het pakket gekocht hebt kom je er achter, dat je voor de opgaven "eigenlijk" ook een halster, leadrope, carrot-stick en savvy-string nodig hebt. Dat kan frustrerend zijn, want alles bij elkaar is dat niet goedkoop. Je kan echter ook besluiten, voorlopig je eigen halster en leadrope te gebruiken

Overige PNH-kennis

Natuurlijk kan je ook beginnen door gewoon het boek "Natural Horse-Man-Ship" van Pat Parelli te lezen. En ook in het boek 'het Paard als Partner" (Elma Middel/Marike Coverdale), staat een uitstekend hoofdstuk over PNH. Daarin wordt de belangrijkste filosofie van PNH samengevat en ook worden de Seven Games beschreven. Ook zijn er diverse PNH-video's op de markt, die elk een van de deelgebieden bestrijken. Voor veel mensen is echter het bezoeken van een clinic of workshop nog steeds de duidelijkste manier om te zien, of PNH misschien wat voor hen is. Op een clinic kan je PNH-studenten aan het werk zien en worden resultaten zichtbaar gemaakt.

Lessen en PNH-instructeurs

Lessen in Parelli Natural Horsemanship, mogen alleen gegeven worden door erkende instructeurs. Niet alleen om de kwaliteit van PNH te waarborgen, maar ook voor het "spelenderwijs" aanbieden van de lesstof. Iedere erkende instructeur is door Pat zelf opgeleid. Er worden hoge eisen gesteld want om instructeur te worden moet je minimaal eerst level 3 gehaald hebben. Daarna moet je door Pat en Linda "uitgenodigd" worden om de instructeuropleiding te volgen. Pas als die achter de rug is, krijg je de bevoegdheid om lessen te geven.

Email discussiegroep

Onlangs is de Nederlandstalige emailgroep PNH-NL opgericht. Aanmelden kan door het sturen van een email naar pnh-nl-owner@yahoogroups.com. Op deze lijst worden PNH gerelateerde onderwerpen besproken.

Sites

Tot nu toe is er bewust niet gesproken over de basistechnieken, omdat die in de genoemde boeken beschreven worden.
Verdere informatie over PNH en vooral hele leuke foto's kan je vinden op sites als http://www.parelli.com . Want niets is zo inspirerend als "weten" wat er mogelijk is. Vaak meer dan je denkt!