Mary Wanless werkte in de zeventiger jaren in diverse ruitersportcentra en behaalde in 1978 haar examen voor British Horse Society Instructor. Omdat ze de gangbare manier van lesgeven onvoldoende stimulerend vond, stopte ze korte tijd helemaal met rijden. Het paardenvirus bleef echter sluimeren en vrij snel daarna zat ze toch weer in het zadel. Ze besloot kennis en ervaringen uit studies op uiteenlopende terreinen te integreren in het paardrijden: ze studeerde onder andere psychologie, biofeedback, neuro-linguistisch programmeren, Alexander en Feldenkrais lichaamswerk, Tai Chi, massage, dans, anatomie, fysica, sportpsychologie en onderwijskundige kinesiologie. Uiteindelijk ontwikkelde ze een buitengewoon effectieve manier van lesgeven, gebaseerd op aan de ene kant de bio-mechanische eisen die het rijden stelt en anderzijds de communicatiewijzen die het aanleren van bepaalde vaardigheden gemakkelijker maken.
Mary Wanless schreef een aantal zeer succesvolle boeken: The Natural Rider (in het Nederlands vertaald als: Rijden met gevoel - maar wel 20 jaar oud en zoals Mary zelf zei: ondertussen ben ik ookj 20 jaar geevolueerd. Het is jammer dat dus alleen dit boek in het Nederlands te verkrijgen is!), Ride With Your Mind Masterclass, For the Good of the Horse en For the Good of the Rider.
De laatste twee boeken vormen de weerslag van een aantal conferenties die ze sinds 1991 op het West Wilts Equestrian Centra heeft georganiseerd. Een uitgebreid scala van aan de paardenhouderij gerelateerde terreinen is hier vanuit diverse invalshoeken, methodes en theorieën behandeld door deskundigen en gastsprekers.
In Ride with Your Mind/The Natural Rider, inmiddels wereldwijd vertaald en verspreid, geeft Mary Wanless een gedetailleerde beschrijving van wat zij noemt de ‘causale zit’. In tegenstelling tot de vrij gangbare veronderstelling dat uiterste ontspanning tot die door velen van ons zo begeerde eenwording met ons paard zal leiden (waarbij de meeste ruiters toch altijd nog vrij veel moeite hebben hun paard te ‘volgen’), is zij tot de conclusie gekomen dat veel meer spiertonus nodig is om tot een ‘ontspannen aanspanning’ te komen. De meest ontspannen zit voor de toeschouwer betekent volgens Wanless gewoon keihard werken voor de ruiter. Paardrijden is topsport, aldus Wanless. Een eerste kennismaking met deze methode komt soms als een schok voor de ruiter: ‘ Je maakt zeker een grapje, dit kan toch zeker niet de bedoeling zijn…?’ is een vertwijfelde uitroep van een van de deelnemers aan haar Masterclass clinics. Naarmate specifieke spiergroepen zich echter meer ontwikkelen, blijkt het opvangen van de bewegingen van het paard een stuk eenvoudiger dan vanuit de zo fel begeerde opperste ontspanning. En pas op het moment dat je in staat bent een te worden met je paard, kun je de zit actief gaan gebruiken bij het rijden. Het gaat dan om veel meer dan de gebruikelijke ‘gewichtshulpen’: het gaat om een werkelijk ‘causale’, dus actief begeleidende en sturende zit!
Zij begeleidde de afgelopen jaren onder andere de amerikaanse dressuuramazone Joanie Bolton; "coming from nowhere", en vorig jaar bij de eerste 12 op de ranglijst Grand Prix dressuur in de VS.
Net als Swift maakt Wanless veelvuldig gebruik van visualisaties en het in balans brengen van het gebruik van de linker en rechter hersenhelft. Zij gaat echter verder, en introduceerde ook de ‘gevoelsopname’ ofwel het opslaan van ‘feelages’, waardoor het oproepen en terughalen van een bepaalde combinatie van spieraanspanning, houding van bekken, bovenbenen, torso, handen gemakkelijker wordt. Die gevoelsopnames moeten soms (vaak) ingesleten verkeerde gewoontes — die oh zo vertrouwd aanvoelen! — overschrijven.

Lees ook deze artikels van Elma Middel: "de fictie van de ultieme ontspanning" en De bijzondere woordenschat van Ride with your Mind.