Tteam

Nog niet zo lang geleden deed men een labotest met cellen. Men gaf de cellen morfine, om te kijken in hoever het de cellen zou vertragen in hun ontwikkeling. In eerste instantie kwam die vertraging er ook, maar toen gebeurde er iets heel onverwachts: de cellen gingen als een razende ontwikkelen - hoe meer morfine, hoe sneller ze vermenigvuldigden. Hoe minder morfine, hoe slechter het ging met de cellen - en dat was tegengesteld aan wat ze eigenlijk hoorden te doen... de cellen werden verslaafd aan morfine. Meer nog: uiteindelijk wérkten ze voor morfine. Waarmee bewezen werd dat cellen kunnen leren... Dit is natuurlijk een beetje buitensporig voorbeeld, maar het is het wetenschappelijk bewijs waarom de Ttouches van Tteam wérken. Wieke Huisman vertelt hoe en waarom.

 

Linda Tellington-Jones

Linda Tellington-Jones heeft in vele disciplines haar sporen achtergelaten. Op het gebied van endurance, dressuur, springen maar ook gangenrijden liet ze wereldwijd van zich spreken toen ze verschillende Olympische teams ging coachen - met uitstekende resultaten.

Zij was haar tijd vooruit met een methode die een nieuwe kijk ontwikkelde op de manier waarop een paard denkt, reageert en leert. De basis hiervan was/is de werking van het zenuwstelsel.

Tijdens haar zoektocht naar diervriendelijke trainingsmethodes kwam Linda Tellington in 1972 in contact met dr. Moshe Feldenkrais, een natuurkundige en daarnaast meester in de vechtsporten. Deze natuurkundige had na jarenlange studie van het zenuwstelsel een systeem ontwikkeld waarbij door middel van zachte, niet-bedreigende en ongewone bewegingen ongebruikte zenuwbanen geactiveerd werden, en nieuwe hersencellen aangesproken werden. Feldenkrais sprak dan ook van "bewust worden door bewegen". Linda volgde vier jaar een studie bij Feldenkrais en ging daarna deze methode omzetten in een gebruiksvorm die te hanteren was voor dieren waaronder paarden.

Deze methode is bekend geworden onder de naam TTouch, een verzamelnaam voor verschillende soorten cirkelvormige of liftende (omhoogbrengende) bewegingen die inwerken op de zenuwuitein-den. Alle bewegingen hebben hun specifieke benaming, toepassingsplek, druk en functie. TTouch is trouwens een van de drie pijlers waarop TTeam berust. De andere twee zijn het Grondwerk en het zogenaamde Riding with Awareness.

We beperken ons nu even tot de eerste component: de ttouches.

Zenuwstelsel

Om de werking van TTeam te kunnen begrijpen, is het nodig wat dieper in te gaan op het verschijnsel zenuwstelsel. Iedere cel heeft een celgeheugen en tevens een 'eigen' intelligentie waardoor de cel precies weet welke functie en welke plek in het lichaam ingenomen wordt. In het zogenaamde celgeheugen worden (slechte) gewoontes opgeslagen, evenals patronen die worden gevormd bijvoorbeeld als reactie op angst, pijn en spanning. Dàt er zoiets bestaat als een celgeheugen is ooit bewezen door de Britse arts en Nobelprijswinnaar Sir Charles Sherrington middels zijn onderzoeken op het gebied van zenuwstelsels.

In het kort gesteld, gaat TTouch ervan uit dat door het aanraken en aanspreken van (ongebruikte) zenuwcellen invloed wordt uitgeoefend op het celgeheugen en zo positieve gedragsveranderingen en/of patroonsveranderingen bewerkstelligd kunnen worden.

Andere resultaten van een andere manier van het zenuwstelsel gebruiken, kunnen zijn: het activeren van het leervermogen en het verwerken van emoties. Basisaanname hierbij blijft dat door middel van een andere manier van bewegen en aanraken nieuwe impulsen worden opgewekt waardoor bijvoorbeeld bovengenoemde veranderingen kunnen worden verkregen.

Praktijk

Tteam onderscheidt zich van massage - die op spieren is gericht - doordat het inwerkt op het celniveau en het zenuwstelsel. Als we in praktijk kijken hoe we dit gegeven kunnen toepassen op paarden, moeten we beginnen bij het begin.

Paarden die angst of pijn hebben, reageren hierop vanuit hun instinct. Ze kunnen daar volgens de TTeam op vier manieren op reageren: - door te vluchten (flight), - te vechten (fight), - te verstijven (freeze) - of flauw te vallen (faint). Vaak worden paarden die een van deze reacties vertonen - en wie heeft dat nog nooit meegemaakt - ten onrechte beschuldigd van opzettelijk verzet. Wanneer je echter weet dat deze reacties een neurologische - door het zenuwstelsel bepaalde - achtergrond hebben, is duidelijk dat een paard dit gedrag vertoont ondanks zichzel£ Door het gebruik van lichaamsbewustzijnstechnieken om een impuls via een meuwe weg te geleiden, kan zo'n paniekreflex overwonnen worden.

Positieve resultaten zijn te bereiken bij angst, pijn, rugklachten maar ook bij problemen als bijten, slaan, gedragsproblemen, trailerladen of bij het voorbereiden op smid/vee-arts.

Voorbeeld

Een vluchtreflex heeft de volgende kenmerken:

  • het paard houdt het hoofd hoog
  • de rug wordt weggedrukt
  • er is sprake van angst
  • hoog adrenalinegehalte
  • een oppervlakkige ademhaling
  • klaar om weg te rennen

Als ruiter heb je het gevoel dat je niet meer in beeld bent. We willen dus graag deze vluchtreflex uitschakelen. Met andere woorden:

  • het hoofd laag
  • de rug bol
  • ontspanning
  • normaal adrenalinegehalte
  • goede ademhaling

Er zijn heel wat manieren om te zorgen dat je paard in de gewenste ontspannen toestand komt/blijft. Door Ttouches en strijken (alsook grondwerk) kan je het paard helpen waardoor hij anders gaat reageren en meer vertrouwen krijgt in omgeving/situatie.

Strijken

Hierbij worden strijkende bewegingen gemaakt, over het hele lichaam van boven naar beneden toe (en met de hoeven!) om het paard meer - besef van - verbinding met de grond te laten krijgen. Tevens wordt daarbij het hoofd omlaag gebracht waardoor ontspanning mogelijk wordt. Let op de houding van de leidende persoon. Bij het strijken wordt gebruik gemaakt van een lange witte zweep die werkt als verlengstuk van de armen, dus pertinent niet als middel om mee te straffen.

Ttouchen

De techniek van het TTouchen is door iedereen te leren. Door eerst op een ander mens te oefenen kan je informatie krijgen over jezelf, hoe je werkt. Een mens kan je vertellen wat hij/zij voelt, hoe je druk is, of je te hard, snel, langzaam gaat. De techniek van het TTouchen is makkelijk te leren, het gevoel zit gewoon in jezelf. Je paard vertelt je als je eenmaal met hem bezig gaat door zijn manier van reageren hoe hij het ervaart.

Belangrijke factoren bij je te werk gaan zijn je eigen houding, je adembaling en uitstraling. Ademen en bewust bewegen komen terug in alles wat je metje paard doet, dat geldt niet alleen voor het TTouchen maar ook voor het grondwerk en het rijden.

Voor je je paard gaat Ttouchen, doe je een onderzoek met je handen om informatie over je paard te krijgen. Je kan door met vlakke hand je paard af te strijken warme of koude plekken opsporen, voelen of er spieren strak staan of los zijn, pijn en gevoeligheid vaststellen. Ook kan je door je handen in de vorm van een berenklauwtje te gebruiken op de aangegeven drukpunten, informatie over je paard krijgen. Verbind daar niet meteen conclusies aan maar probeer er alleen achter te komen hoe je paard in zijn lijf zit.

 

 

 

 

 

Basisttouches

 

De basis-TTouches waaruit Linda Tellingtonjones de andere aanrakingen heeft ontwikkeld zijn de TTouches met de namen Wolken-panter (Clouded Leopard) en Liggende Panter (Lying Leopard). Ze kunnen onder meer toegepast worden bij stress, spierpijn of overgevoeligheid. Een probleem waarbij deze TTouches goed ingepast kunnen worden is bijvoorbeeld zadel-dwang. Een ander TTouch met de naam Python-TTouch wordt op de fotohelemaal bovenaan toegepast door Wieke op een twaalfjarige Lusitano-hengst. Ook deze TTouch kan een paard ontspannen. Tevens stimuleert hij de doorbloeding en geeft het paard meer gevoel voor zijn benen en evenwicht.

 

Wolken-panter (Clouded Leopard)

Liggende Panter (Lying Leopard)

Python Lift
Belly Button
Elegant Elephant (typische leidmethode van Tteam)
Mondwerk
Neuswerk
Orenwerk
Staartwerk
Hoofd neer
Neck Rocking

The Basic Ttouch

 

Alles wat de Kracht van de Wereid doet, wordt gedaan in een cirkel. De hemel is rond en ik heb gehoord dat de aarde rond is als een bal en de sterren ook. Als de wind op zijn krachtigst is, wervelt hij. Vogels maken ronde nesten want hun religie is dezelfde als de onze. De zon komt op en gaat onder in een cirkel. De maan doet hetzeltde en beide zijn rond. Zelfs de seizoenen vormen een grote cirkel in hun wisseling en komen altijd terug bij waar ze waren. Het leven van een mens is een cirkel van kindertijd naar kindertijd. En zo is de cirkel overal waar kracht beweegt.

Zwarte Eland, Oglala Sioux (1863-1950)

Probleemgedrag kan vele oorzaken hebben en het is onze taak om deze op te sporen en op te lossen. Dat zijn we gewoon verplicht aan onze viervoeter. Ongewenst gedrag kan voortkomen uit te weinig beweging, verkeerde voeding, stalling, te weinig contact (het paard is een kuddedier!), zadel, tanden/kiezen, maar ook door de verkeerde omgang van de mens. Het lezen en interpreteren van gedrag vergt kennis, tijd, creativiteit, gevoel en doorzettingsvermogen. Bedenk dat kijken, observeren, wachten enz. ook genieten van je paard is!

met dank aan Wieke Huisman