|
| |
Achilles
Achilles was
de zoon van de koning van Phtia, Peleus, en van de goddelijke zeenimf
Thetis.Thetis wou de sterfelijke elementen uit zijn lichaam halen en dompelde
hem in de Styx, de rivier die door de onderwereld, het rijk van
Hades,
stroomt, alleen zijn hielen werden niet aangeraakt door het heilige water. Als
gevolg hiervan was hij slechts aan zijn hielen kwetsbaar, dit noemen we de
achilleshiel. Een andere sage vertelt ons dat Thetis hem onkwetsbaar heeft
gemaakt door hem te zalven met ambrozijn.
Toen Peleus ontdekte wat zijn vrouw had gedaan, werd hij woedend. Hij was zelf
sterfelijk en hij wilde dat ook zijn zoon zo zou opgroeien. Nog voor Thetis de
kans had gehad het kindje aan haar borst te leggen, rukte hij de jongen uit haar
handen. En omdat zijn lippen dus nooit de moedermelk hadden gekend, werd het
kind “Achilles” genoemd, wat “geen lippen” betekent. Thetis ging terug naar haar
woning in zee.
Phoenix, de koning van Dolopos, was een vriend van Achilles maar ook opvoeder in
de welsprekendheid en de krijgskunde. De centaur Cheiran leerde hem geneeskunde
en muziek, terwijl de onsterfelijke Calliope, één van de 9 Muzen, hem leerde
zingen. Zijn vader Peleus liet hem de ingewanden van leeuwen, beren en zwijnen
eten om hem zo de kracht van de dieren te geven. Cheiran maakte van Achilles
eveneens de snelste hardloper; bij Homerus heet hij dan ook de ‘snelvoetige’.
Al snel was Achilles opgegroeid tot een jongeman met een buitengewone schoonheid
en gedrevenheid. Zijn lichaam was sterk gespierd. Men vertelt dat hij op
zesjarige leeftijd sneller kon lopen dan een volwassen hertenbok en het dier met
zijn blote handen kon doden.
Doordat Paris
Helena had geschaakt, wou heel Griekenland ten oorlog trekken tegen Troje.
Aan Thetis, de moeder van Achilles, was echter voorspeld dat als hij naar Troje
zou vertrekken, hij nooit terug zou keren. Thetis was haar zoon nog erg genegen,
en daarom trachtte ze hem voor zijn noodlot te behoeden. Ze verkleedde hem in
een jonge vrouw, en bracht hem naar het hof van Lycomedes, de koning van Scyros,
in de hoop dat hij daar veilig zou zijn voor de speurende blikken van het
Griekse leger.
Daar, vermomd als meisje, krijgt hij een verhouding met één van de dochters van
Lykomedes, Deidameia, waaruit Neoptolemos (Pyrrhus) wordt geboren. Maar Odysseus
kwam naar Scyros om Achilles te zoeken. Om Achilles te ontmaskeren gebruikte
Odysseus een list. Hij liet stapels geschenken aanbrengen voor de vrouwen in het
paleis, maar ook een schild en een zwaard. Terwijl de vrouwen kibbelden over wie
er wat zou krijgen, liet hij vóór het paleis de trompetten schallen, alsof er
een aanval werd ingezet. Ogenblikkelijk rukte één van de “vrouwen” de pruik van
haar hoofd en greep naar het zwaard en het schild, en op die manier werd
Achilles ontdekt en in het leger ingelijfd.
Achilles vertrok dus naar Troje, met een magische speer die alleen hij kon
hanteren, een geschenk van Cheiran. En een kist vol geschenken van zijn diep
bedroefde moeder. Achilles werd vergezeld door zijn beste vriend Patroklos, die
niet zo bedreven was in de strijd, maar van wie Achilles meer hield dan van wie
ook ter wereld.
Achilles was
de tweede Griek die in Troje aan land ging. Hij zou de eerste geweest zijn als
zijn moeder hem niet had gewaarschuwd dat de eerste die aan land ging ook de
eerste zou zijn die sneuvelde.
De eerste dag werd gevochten op het strand, en aan het hoofd van zijn vaders
Myrimidonen bewees Achilles meteen zijn reputatie van dappere strijder dubbel en
dik waard te zijn. Hij kwam tegenover Cycnus te staan, die eerder een beest was
dan een mens. In de eerste 20 minuten van het gevecht had deze maar liefst 200
Grieken gedood. Na een lang gevecht slaagde Achilles er uiteindelijk in om
Cycnus achteruit te slaan door hem op het hoofd te kloppen met het gevest van
zijn zwaard. Cycnus wankelde, struikelde en viel. Achilles rukte zich de helm
van het hoofd en hij drukte zijn kinband met al zijn kracht op de keel van de
Trojaan. Terwijl het Griekse leger de Trojanen van het strand terugdreef en zo
de eerste overwinning behaalde, blies Cycnus zijn laatste adem uit.
In de weken
daarop sleepte Achilles de ene overwinning na de andere in de wacht, zodat hij
de meest gevreesde krijger uit het hele Griekse leger werd. In Lyrnessus
ontmoette hij de mooie prinses
Briseis.
Haar vader was in de strijd gesneuveld, en Achilles, die onmiddellijk verliefd
was geworden op haar, nam haar mee naar zijn tent als zijn dienares.
Maar
Agamemnon, de aanvoerder van de Grieken, eiste Briseis, de slavin van Achilles
op. Achilles maakte zich zo kwaad dat hij uit wrok niet meer wou meevechten.
Dit nieuws bereikte de Trojanen al vlug en het gaf ze nieuwe hoop. Dit was de
eerste keer dat de Trojanen het geluk aan hun kant hadden.
Het moreel van een leger kan een oorlog beslechten en ineens leek het of de
Trojanen aan de winnende hand waren. Een aanval onder leiding van
Hector
(de jongste zoon van koning Priamus), wist door de Griekse linies te breken.
Agamemnon en Odysseus raakten beiden gewond en Hector trok op naar de Griekse
vloot. Als hij erin zou slagen om hun schepen in brand te steken, was het gedaan
met de Griekse veldtocht. Maar nog weigerde Achilles mee te vechten.
Het was
Patroklos die de Griekse zaak redde. Gekleed in het gewaad van Achilles, stormde
hij op de Trojanen af. Omdat hij zozeer leek op zijn vriend, sloegen de Trojanen
op de vlucht, in de waan dat het niet om Patroklos ging, maar wel degelijk om
Achilles.
Toen echter
liet het geluk Patroklos in de steek, een stoot in het wilde weg trof hem tussen
zijn schouderbladen. Hij kreeg een zwaard in zijn borst en zeeg neer. Zo vond
Hector hem, één slag en het was afgelopen.
Toen Achilles
het lijk van zijn beste vriend bereikte, wierp hij zich met een schreeuw van
woede en verdriet mee in de strijd. Na een hevige strijd ruimden de Trojanen het
veld en kon Achilles het lijk van Patroklos opnemen en naar de Griekse schepen
dragen.
Patroklos
werd met krijgsmanseer begraven en Agamemnon sloot vrede met Achilles, nadat hij
hem Briseis had teruggebracht. Staande bij het graf van zijn vriend zwoer
Achilles wraak op de man die voor zijn dood verantwoordelijk was.
Achilles doodde Hector en bond het naakte lichaam aan zijn strijdwagen.
Vervolgens reed hij rond de muren van Troje.
Deze
gruwelijke daad was over de grens van de hybris, de grens van de hoogmoed. En op
het moment dat Achilles rond Troje reed wist men dat hij zou sterven.
Op de derde dag na de dood van Hector werd Achilles gedood door Paris, die in
opdracht van Apollo een pijl schoot in zijn hiel. Achilles stuikte op slag in
mekaar. Geneesheren werden erbij geroepen, maar het gif had zich al in het
lichaam verspreid. Die nacht stierf Achilles, terwijl zijn moeder naast hem zat.
De Grieken rouwden 17 dagen en nachten lang om hem en de negen muzen kwamen in
hoogsteigen persoon uit de hemel afgedaald om klaagliederen te zingen. Op de 18
de dag werd zijn lijk verbrand op een grote brandstapel, aan zee.
De oorlog
ging verder, en uiteindelijk hebben de Grieken hem gewonnen met het Trojaanse
paard.
*Een Centaur is een
dier uit de Griekse mythologie. Het is half mens, half paard. Op het lijf van
een paard, inclusief de 4 benen, zit waar bij een paard de nek zit, een
mannenlichaam. Het fabeldier heeft dus 2 armen, 4 benen en ook nog een staart.
Aanvankelijk leefden de nog wilde mensen uit de bossen van Tessalië in holen in
de bergen, waar zij zich met rauw vlees voedden. Later gaf de evolutie in de
mythe hen een wonderlijk dubbel uiterlijk: tot het middel een man en verder het
lichaam van een paard. Hun geschiedenis vinden we terug in die van Gandharva in
Indië en die van Lupercus in Rome.
Over het algemeen is een Centaur een wat onmogelijke combinatie tussen de diep
instinctieve drijfkracht van het paard en de beschaving en beheersing van de
mens. Dat levert een explosief geheel op, want de meeste Centauri zijn woest en
gewelddadig, vooral als er alcohol in spel komt.
Bronnen:
·
Winkler prins
·
www.museumkennis.nl
·
Griekse mythen Robert Graves, uitgeverij De Haan 2003
·
waanzinnig om te weten: de gave Grieken Terry Deary, Illustraties Martin Brown
uitgeverij Kluitman 2004
·
http://users.pandora.be/het_ilias_project/toppage4.htm
·
Griekse mythen en sagen Gustav Schwab, uitgeverij Het Spectrum 2004
·
Het
oude Griekenland, Globe, uitgeverij Knack
·
Wereldencyclopedie van de mythologie, Peter Clayton, uitgeverij Flash 1994
|
