Het woord gladiator is
afgeleid van het Latijnse woord 'gladius' wat 'zwaard' betekent. De
gladiatorengevechten waren oorspronkelijk een godsdienstig gebruik van
Etruskische oorsprong en werden gehouden bij begrafenissen ter ere van de
overledene. Wat begon als een herdenking in 264 v.C. werd al gauw een bloedige
sport. De gladiatoren vochten vanaf 80 v.C. in een amfitheater zoals het
Colosseum te
Rome.
Wie werd gladiator ?
Er waren drie soorten gladiatoren:
- ter dood veroordeelden en misdadigers,
- slaven die streden om de eer van hun meester,
- vrijen.
De twee eerste soorten werden gladiator omdat ze op deze manier hun vrijheid
konden terugwinnen. De vrije mensen streden voor het geld en voor hun eer, want
als gladiator kon je veel roem verwerven
Gladiatoren bekampten elkaar
in twee soorten gevechten: het duel en de jacht.
Een dag in de arena
Als er in het amfitheater spelen waren, werd er begonnen met een parade. De
parade en andere evenementen werden vaak begeleid door muziek. De evenementen in
de morgen konden beginnen met ingestudeerde gevechten. Dat werd gevolgd door
dierengevechten, of het laten zien van kunstjes door getrainde dieren.
De lunchpauze werd opgevuld met het executeren van criminelen. Dit gebeurde door
er hongerige dieren op los te laten, of ze te dwingen in een toneelstuk te
spelen, waarin ze echt dood gingen. Ze konden ook de arena worden ingestuurd
voor een gevecht, zonder dat ze getraind werden. Degene die won, moest opnieuw
vechten, net zolang tot hij stierf.
In de namiddag kwam het hoogtepunt van de spelen: de gladiatorgevechten. Dit
waren meestal gevechten tussen verschillende soorten gladiatoren. Tot diep in de
nacht werd daarna een feest gehouden.
Soorten gladiatoren
Er waren verschillende soorten
gladiatoren:
De "Samnite" hun benaming kwam
van een volk uit een bergachtig gebied in zuid-Italië dat volk werd in 312 vC
door de Romeinen verslagen. Ze vochten met de nationale wapens van de Samnieten,
als teken van minachting, een groot rechthoekig schild (scutum), een metalen of
gekookt lederen scheenbeschermer (ocrea) aan hun linkerbeen, een gepluimde helm
met vizier (galea) en lange staart en een kort zwaard (gladius).
De "Tracian" had een klein rond schildje,
scheenbeschermers aan beide benen, een gebogen dolk (sica) of zwaard, op hun
hoofd hadden ze een volledige vizierhelm of een open helm met een brede rand.
Over het algemeen werden ze ingezet tegen de Mirmillones.
De "Mirmillone" die bewapend
werd op de Gallische manier met helm, zwaard en schild en zo genoemd werd naar
de visversiering op hun helm.
De "Retiarius" de netman, hij symboliseerde
de visser, droeg een lichte pantsering zoals een metalen schouderstuk (galerus)
op de linkerarm, hij vocht blootshoofds en hij trachtte zijn "achtervolger" te
strikken met zijn werpnet (iaculum) dat hij in de rechterhand hield en indien
succesvol maakte hij zijn opponent af met de drietand (fascina) in zijn
linkerhand. Hij werd meestal ingezet tegen de secutor. Ze werden aanzien als
minderwaardig door gebrek aan pantsering. (links)
De "Secutor" de achtervolger, hij vocht met
een groot ovalen of rechthoekig schild en lederen beenbeschermers op zijn benen.
Hij droeg ook een hoogvizier helm, zijn wapen was een dolk of een zwaard.
De "Sagitarius" was een gehelmde boogschutter die zes pijlen
meekreeg.(geen afbeelding)
De "Laquearius" geen helm of schild, zijn
wapens waren een bollas of een lasso en een lange dolk, zijn linkerarm en
schouder waren beschermd met een zwaar opstaand pantser.
De "Essedarius" zijn intrede
in de arena was achterop een strijdwagen, een helm zonder vizier, een
middelgroot ovaal schild, een speer en een zwaard en bepantsering op zijn
rechterarm
De "Catafractarius" droeg een klassieke helm, geen schild, wel een
tweehandszwaard of een strijdknots, als bescherming had hij een lange schub of
maliënkolder en geen beenbescherming.
(geen afbeelding)
De "Dimacheirius" had een helm met opstaande rand en een metalen opstaande kuif,
hij vocht met twee zwaarden en had een pantser op beide armen en lederen banden
om de beide benen.
(geen afbeelding)
De "Provocator" zijn helm had
een opstaande rand met een metalen kuif, en een klein schildje met
armbevestiging zodat hij in zijn linkerhand een kort zwaard of een lange dolk
kon hanteren. Een stootspeer was zijn primaire wapen en soms had hij twee hoge
scheenplaten en soms geen, wel had hij altijd bescherming op zijn rechterhand.
Met de opkomst van het christendom vielen de
gladiatorenvoorstellingen in ongenade. Keizer Constantijn I heeft de
gladiatorspelen wettelijk verboden in het jaar 325, aanvankelijk met weinig
effect want ze werden opnieuw verboden door keizer Honorius die leefde van 393
tot 423 en zelfs nog een eeuw daarna zouden ze verder bestaan hebben.
Met dank aan: http://users.skynet.be/zoekheteensop
