Marokko,
Tigouga (Hoge Atlas), 31 Juli - 25 Aug. 2004
Tot voor de lancering van de Afrika-bouwkampen, stond het voor mij vast: ik zou net zoals de voorbije jaren
een bouwkamp doen in Oost-Europa. Toen Rob van Bouworde echter de
presentatie deed van de Marokkaanse projecten was ik onmiddellijk verkocht. Het
bouwkamp in Tigouga zag er zalig interessant uit: een prachtige locatie,
een intens inleefverblijf in een bergerdorpje en uitdagend werk. Doel
van het project was om een ingestort waterbassin te herstellen en te helpen bij het aanleggen
van een irrigatieleiding. Water is immers een schaars goed in de Hoge
Atlas.
Het
project vond plaats in Tamsoult, een dorpje behorend tot de marktplaats
Souq Tnine de Tigouga, in de bergen die de Souss vallei omringen. Het
oorspronkelijke doel van het project was om de betonnen wanden van een
waterbekken te herstellen en een waterleiding aan te leggen. Bij onze
aankomst bleek het waterbekken echter al hersteld te zijn door de
dorpelingen. Het bekken was te cruciaal om op de komst van de buitenlandse
vrijwilligers te wachten. Na een aantal dagen acclimatisatie begonnen we
aan de aanleg van drie kilometer waterleiding. Het water van een hoger gelegen bron
zou zo naar het dorp kunnen geleid worden. Het was een hele klus om de
waterleiding in te graven in de rotsachtige bodem maar gelukkig kregen we
heel wat hulp van de dorpelingen die met ons meewerkten. De laatste week
hielden we ons bezig met het uitgraven van een waterbekken.
Aangezien
de hoofdmoot van het werk er al na zes werkdagen opzat, was er een zee van
vrije tijd om het dorp en het land beter te leren kennen. In het dorp
boden de kinderen heel wat vertier, je kon ook zwemmen in één van de
waterbekkens of de streken van de 'Mexicaan' gadeslaan, er waren dans- en
muziekavonden, 's nachts kon je naar de pleiaden kijken, ...
Tigouga
was ook uitstekend gelegen om een trektocht te maken naar het
Tichka-plateau.
In het weekend
bezochten we Taroudannt en toen we klaar waren met het werk trokken we
voor enkele dagen naar Marrakesh en het kuststadje Essaouira.
Om in
Tigouga te geraken namen we het vliegtuig van Brussel naar Agadir.
Vervolgens reden we met de 'transport mixte' via Taroudannt (80km), Oulad
Berhil (40km) en nog eens 40km pistes om van de vallei in de bergen te
geraken.
We hadden
het plezier om maar liefst drie keer van verblijf te wisselen: de eerste
dagen in het luxueuze huis van een Brits-Berberse migrant, een namiddag in
het gemeentehuis, een ruime week in een achterkamer van het huis van een
rijke handelaar en de rest van de tijd in het huis van een dorpeling die
het grootste deel van de tijd in Agadir woont.
In
een natte regio als Vlaanderen beseffen we niet altijd de waarde van
zuiver water. Het komt zomaar uit de kraan. We staan nauwelijks stil bij
de schaarste ervan. Nochtans is water voor een kwart van de
wereldbevolking geen evidentie. Geen water betekent geen drinken, geen
hygiëne, geen landbouw of voedsel, geen toekomst. Geen water betekent
dagelijkse tochten naar een waterbron of het risico op zware conflicten om
de schaarse watervoorraden. Tegen 2025 zal driekwart van de
wereldbevolking leven in streken met een structureel tekort aan water.
Volkeren die in woestijnachtige, onherbergzame streken wonen, weten wel
hoe levensnoodzakelijk water is. Omdat water een basisrecht is,
organiseert Bouworde een project rond water in het Marokkaanse
Atlasgebergte.
Tigouga,
een afgelegen dorpje, diep verscholen in het Atlasgebergte bij Taroudannt,
is enkel bereikbaar via veertig kilometer stoffige pistes. De pomp op het dorpsplein
levert niet meer dan een paar druppels water. Rob en Stef zijn er op
prospectie voor de bouwkampen van het komende seizoen. De dorpsoudsten
leiden hun rond. De oorzaken van het watertekort worden snel duidelijk.
Het bekken waarin het dorp zijn watervoorraad aanhoudt, is ingestort. Door
een gebrek aan betonijzer bij de bouw, waren de wanden niet bestand tegen
de kracht van een modderstroom de voorbije winter. Ook de toestand van de
waterleiding die het water van de bergen naar het dorp brengt, is
problematisch; een deel van het kostbare water sijpelt onderweg zomaar weg
in de bodem en gaat nutteloos verloren. Als dit geen uitdaging voor
Bouwordevrijwilligers is!
Doel
van het project deze zomer is om het waterbekken in de oude staat te
herstellen en om via een buizensysteem de lekkende irrigatiekanalen te
vervangen. Anderzijds wordt het kamp ook een intens inleefverblijf in een
authentiek Berberdorp. Van de vrijwilligers wordt dan ook heel wat
flexibiliteit en aanpassingsvermogen verwacht om te kunnen functioneren in
een traditioneel islamitisch dorpje, in primitieve omstandigheden, in een
seizoen waar het dorp volgens de lokale bevolking versmacht wordt door de
snikhete adem van de Duivel zelf ...
De
vrijwilligers zijn zich ondertussen al volop aan het voorbereiden.
Antropoloog Erik Dormaels, die lange tijd verbleef bij de Berbers van de
Hoge Atlas, kwam getuigen en becommentarieerde een reportage die hij
maakte over het gebied. Op een andere infoavond leerden de vrijwilligers
over de Islam en Marokkaanse gewoontes en gebruiken. Verder staat ook nog
een paar uur taalles en technische vorming op het programma, zodat de
vrijwilligers het maximum uit hun vier weken durende verblijf kunnen
halen.
14 augustus: waterleiding en
opvangbekken afgewerkt
9 augustus: tocht naar het
Tichka-plateau
6 augustus: aanvang van de
werken in Tigouga
31 juli: vertrek naar Tigouga
25 juli: voorbereidende
vormingsdag, Blaisantvest, Gent. Kennismaking met Bouworde,
technische vorming, EHBO, intercultureel leren en Marokkaanse taal
en cultuur.
20 juni: De Leuvense
Kring voor Internationale Betrekkingen (KIB)
wijdde een artikel aan de werking van Bouworde. Eén van de
projecten die in dit artikel besproken werden, was ons
irrigatieproject in Tigouga. Lees het volledige artikel hier.
29 april: vormingsavond met
praktische informatie voor de geselecteerde vrijwilligers, Bouworde-secretariaat, Leuven.
17 maart: inleidende vorming
Marokkaanse cultuur (2/2), BO-secretariaat, Leuven. Inleiding tot de
Islam. Sessie do's en don'ts in de omgang met de dorpsbewoners.
10 maart: inleidende vorming
Marokkaanse cultuur (1/2), Blaisantvest, Gent. Erik Dormaels (Tifloet
vzw) verbleef geruime tijd bij de Berbers van de Hoge Atlas. Hij
vertelde over zijn ervaringen, toonde één van zijn videoreportages
en gaf tips en toelichting over de
Berbercultuur.
6 maart: infomoment
Afrika-bouwkampen, Blaisantvest, Gent. Eerste kans om in te tekenen
voor het irrigatieproject in Tigouga.
