Dominicaanse familie Vlaanderen

 Edward Schillebeeckx academisch herdacht


Op 2 februari is door de Radboud Universiteit Nijmegen in een plechtige academische zitting Edward Schillebeeckx als 'ikoon' geëerd en herdacht. Plechtig waren vooral de talrijke in toga geklede hoogleraren, ook enkele van de K.U. Leuven.
Hieronder staat een ingekorte versie van het verslag van Arjan Broers (www.dominicanen.nl)

Edward Schillebeeckx bracht de Radboud Universiteit wereldfaam, erkende rector magnificus prof. Kortmann, door zijn wetenschappelijke prestige én door zijn houding: 'onafhankelijk, eerlijk, geëngageerd en nooit bang'. De acht eredoctoraten en de prestigieuze Erasmusprijs markeren dat.

'Schillebeeckx heeft Leuven nooit verlaten', zei prof. Lieven Boeve, decaan van de Vlaamse universiteit waar de dominicaan doceerde tot zijn benoeming in Nijmegen, in 1957. 'Onze docenten bleven immers werken in voortdurende dialoog met zijn theologie.'

Het was niet zo gek dat de decaan van Leuven zich de op 23 december overleden theoloog wat probeerde toe te eigenen. Op 2 februari 1974, precies 36 jaar geleden, verleende Leuven een eredoctoraat aan Schillebeeckx. Boeve herinnerde de zaal eraan hoe Schillebeeckx die dag preekte tijdens de eucharistieviering. Hij begon met te zeggen 'dat wij, theologen, de kloof tussen leer en mensen niet kleiner hebben weten te maken, en dat we niet bij machte zijn gebleken om het vuur van buiten, in de maatschappij, naar binnen in de kerk te doen slaan.' - 'We zijn vooral doende elkaar in naam van Christus de kerk uit te jagen', zei hij.
Of dat laatste nog steeds zo is valt te betwijfelen - de kerkelijke posities zijn wel zo'n beetje ingenomen en als er nog gejaagd wordt, dan in ieder geval niet meer wederzijds. Maar de opmerkingen over de kloof tussen traditie en heden, en over het gebrek aan vuur in kerk en theologie, die zijn nog even actueel.

'Toekomstig onderzoek zal uitwijzen of hij een kind van zijn tijd was of aan de wieg van zijn tijd stond', zei de Nijmeegse decaan theologie en filosofie prof. Ben Vedder. Ondertussen 'zijn voor ons zijn teksten zo rijk aan betekenis dat ze die niet met één keer lezen prijs geven'.

Het was Leuvenaar Lieven Boeve die stelde dat Schillebeeckx zo succesvol is geweest, dat veel van wat hij leerde inmiddels gemeengoed is geworden.
Boeve verklaarde dat de Leuvense faculteit Godgeleerdheid, samen met collega's uit Nijmegen en andere partners, nader onderzoek wil gaan doen op twee fronten. Ten eerste historisch: welke invloed heeft de overleden dominicaan gehad op de kerk van zijn tijd? Het halve eeuwfeest van het Tweede Vaticaans Concilie, de komende jaren, geeft daar alle aanleiding toe. Ten tweede blijft Schillebeeckx staan voor een minstens intrigerende en misschien ook broodnodige houding voor theologen en gelovigen: de moderniteit niet als een bedreiging te zien, maar als bondgenoot om het christelijk geloof authentiek te beleven.

Arjan Broers


Terug