Met het project “On the way to Omega” heeft Gerard Bijnens naar eigen zeggen zijn magnum opus afgeleverd. Deze realisatie kan immers slechts mogelijk zijn na 47 jaar kunstenaarschap, in feite volledig aan de kosmos gewijd, hoewel dat laatste pas effectief concreet werd met het werk “Duel in de ruimte” van 1987. Sindsdien is die kosmos – zo onwezenlijk groot en uitgestrekt, dat hij a.h.w. onveranderlijk lijkt (vlg. Van Dale: “een in zichzelf rustend geordend geheel”), - in het werk van Gerard Bijnens een zich aanhoudend wijzigend beeldend gegeven geworden. Gerard Bijnens is immers niet alleen een plastisch kunstenaar (in hoofdzaak acryls), maar ook een beeldhouwer (vooral blauwe steen en marmer) in letterlijke zin, die meestal de twee disciplines alternerend beoefent. In dit totaalproject zijn schilderen en kappen evenwel haast gelijktijdig gebeurd. Wat daarbij opvalt, is dat hij in de acryls het spel van de bewegende kosmos laat prevaleren, terwijl in de beelden een eerder statische vormgeving overheerst. Want waar in deze laatste de link met de zon, de acht planeten en de (negende) dwergplaneet rationeler aanwezig is, daar zijn de acryls minder verhalend, minder verklarend; zijn ze speelser/poëtischer/dreigender soms ook. Beantwoorden ze m.a.w. meer aan de voorstelling die wij van de kosmos hebben.
Deze acryls zijn ontstaan door opeenhopingen van verdunde acrylverven. Opeenhopingen veronderstellen gelaagdheid, lagen die niet dichtknijpen/dichtslibben/ondoordringbaar worden, maar integendeel hun meerlagigheid /hun doorzichtigheid tentoonspreiden en etaleren. We zouden kunnen spreken van nevelslierten, interstellair stof dat - onwezenlijk belicht - in het grote drieluik evolueert van een compacte donkerte naar een steeds toenemend helderder coloriet. Klaart de kosmos uit of is het onze kennis die de kosmos doorzichtiger maakt? Welnu, het drieluik lijkt een magistraal werk van een kunstenaar die zijn hele leven gefascineerd is geweest door de onmetelijkheid, de grootsheid, de schoonheid van die kosmos en zich die dan ook als kunstenaar heeft toegeëigend, om het retorisch te stellen. Het is een artistieke ruimte geworden, die hem uitnodigt tot meditatie.
Waar in het drieluik er a.h.w. een symfonische beweging aanwezig is, waarbij dramatiek/passie/poëzie verenigd worden in een groot coloristisch gebaar, daar is in de tien zelfstandige acryls van kleiner formaat die beweging vanzelfsprekend driftiger/compacter/gediversifieerder/coloristisch verscheidener en uitgeprokener, soms dreigend, dan weer dromerig en uitnodigend. Met een spaarzaamheid aan licht, dat dan plots weer toeslaat. Kortom, een benadering van de kosmos in volle vrijheid en begrenzing, want enerzijds is de kunstenaar in zijn voorstelling zo vrij als de vrijheid van een vogel is, maar anderzijds zo begrensd en beperkt omwille van de (zovele) mogelijkheden om die kosmos op doek gestalte te geven. Wat prevaleert in dit project, is de exploratie van en naar een kosmische beleving, die vanzelfsprekend aan artistieke imperatieven beantwoordt.
Gerard Bijnens koppelt aan het drieluik een reeks van tien beelden, voorstellend de zon, de acht planeten en de dwergplaneet Pluto. Opmerkelijk hierbij is dat hij de (verwachte) ronde/ovale vorm verlaat en deze inruilt voor een balkvormig formaat, waardoor de weergave een heraldisch karakter krijgt. Deze simpele maar ingenieuze vormgeving visualiseert op een originele wijze de planeten en abstraheert ze tegelijk. Zij wijkt van de klassieke uitbeelding af en ontleent kracht aan zowel haar compactheid als aan de tegenstelling tussen het onbeschreven zwarte oppervlak en de verticale/ horizontale lijnvoering. Paul Dirac, Brits natuurkundige en Nobelprijswinnaar fysica, heeft ooit geschreven: ” De wetten van de natuur moeten worden uitgedrukt in prachtige vergelijkingen.” Als deze uitspraak geldt voor de wetenschap, dan zeker voor een kunstwerk. Gerard Bijnens is er overduidelijk in geslaagd het thema kosmos op de hem eigen wijze artistiek te representeren en daaraan de wetenschappelijke denotatie gelieerd te houden.
 

Fernand Haerden