Nieuws

Kalender

Informatie

+ Clubgeschiedenis

+ Bestuur

+ Clubblad [DN53]

+ Mailinglijst

+ Workshops

+ Leden

Foto's

Tornooien

+ KK 2002/1

+ Gesloten KK

+ Zomertornooi

+ NIC 2001-2002

+ Open Tornooi 2002

+ Jeugdtornooi 2002

Schaaklinks

Schaakklub Desperado Leuven vzw

Desperado Nieuws 52 (Januari/Februari 2002)

• DN 49 (Zomer 2001)
• DN 50 (September 2001)
• DN 51 (November 2001)
• DN 52 (Januari 2002)
• DN 53 (Maart 2002)

Editoriaal

In het eerste nummer van het nieuwe jaar wenst het bestuur iedereen een gezond en gelukkig 2002.

Het nieuwe jaar begint meteen nieuwe jaargang van het clubblad en een vernieuwd bestuur. Vanaf nu zal de AV telkens in januari vallen zodat het schaakjaar samenvalt met het burgelijk jaar.

Werkten mee: Frank, Dries, Steff, Natal, Robrecht, Bart Robeyns, Koen Heynen.

Schaakbond Vlaams-Brabant

Ook voor de SVB zit er een jaar op. Een kleine keuze uit haar verslagen. Er werd vergaderd op:

• 13/01/2001 in het lokaal van Desperado
• 21/03/2001 in het lokaal van Dworp
• 20/06/2001 in het lokaal van de LVL
• 19/09/2001 in het lokaal van Humbeek
• 21/11/2001 in het lokaal van Reti Machelen

Johan Vanhaverbeke in het bestuur van de SVB als ondervoorzitter en ligacommissaris.

Eind november 2001 is er ca. 51.000,- frank in kas.

Kringen van de SVB

Negen clubs zijn bij de VSB aangesloten:

Er is een verlies van 31 leden. Dit betekent een aanzienlijke vermindering van het budget. Ook in 2000 was er al een ledenverlies van 62! Alle clubs behalve de LVL trokken minder schakers aan en Zaventem sloot zich niet meer aan bij de VSB.

Activiteiten 2001

Het jeugdkampioenschap 2001 SVB telde 50 deelnemers.

De Jeugdkampioenen zijn:

• -10 jaar: Reinhold Van Praet
• -12 jaar: Dennis Laureys en Nathalie Schottey
• -14 jaar: Arne Vandervurst en Charlotte Maggen
• -16 jaar: Cedric Van Peer
• -20 jaar: Tim Dubin

De SVB interclubbeker ging naar Dworp.

Het individueel kampioenschap 2001 SVB viel samen met het Open Tornooi van Desperado.

Op 15 december 2001 is er een gecombineerd VSF-SVB kampioenschap.

Schoolschaak gebeurt begin 2001 nog op slechts 2 scholen. Rudy Valcke vraagt en krijgt drie jaar tijd om de belangstelling op te krikken.

Activiteiten 2002

Jeugdkamp op 19/01/2002.

3-daagse schaakstage met Yochanan Afek op 3-5 januari 2002.

Jeugdkampioenschap SVB op 19 januari 2002 in CC Nieuwenrode.

Bestuur

Frank
DesperadoNieuws 52, p.7

Ik ben Osama bin Laden niet. Ik heb geen explosieven bij me.
Ivantsjoek, finale FIDE WK, Moskou bij een zoveelste controle door metaaldetectors.

Algemene vergadering (25/01/2002)

Aanwezig

Marc Luts, Paul, Albert (tot 21u), Alex, Robrecht, Frank, Johan, Bart Robeyns, Dries, Boni, Gust, Tony, Wilfried, Koen Jans, Ida, Thomas (22u30)

Verslag: Frank

Goedkeuring verslag AV 14 september 2001

De lijst aanwezigen wordt aangevuld met Ida, Albert en Boni.

Werking september - januari

Johan belicht de werking sinds 14 september aan de hand van een brochure. De brochure bevat:

• Verslag AV 2001
• Ledenlijst januari 2002
• Boekhouding 2001-2002
• Eindstand clubkampioenschap na 17 rondes
• Kalender gesloten tornooi
• Overzicht van de workshops
• Homepage website
• Tussenstand interclubs
• Verslag Jeugdtornooi en Open tornooi 2001
• Verkiezingsprocedure

Het ledenaantal is identiek aan het ledenaantal een jaar geleden.

Het tornooi is met een kleine winst afgesloten. Mogelijke subsidies van de stad zijn nog niet verrekend.

Het open tornooi zit erop. Steff staat op de eerste plaats.

De Elo-invoeging van nieuwe deelnemers aan het KK wordt herbekeken.

Verkiezing van het nieuwe bestuur

Bart leest de procedure voor.

Johan is enige kandidaat voorzitter. Hij wordt met unanimiteit herkozen als voorzitter.

De kandidaten voor het bestuur stellen zich voor.

Resultaat van de stemming: Ida 10 stemmen, Robrecht 11 stemmen, Alex 8 stemmen, Frank 10 stemmen, Bart 10 stemmen en Albert 7 stemmen.

Alex, Ida, Robrecht, Bart en Frank zijn bijgevolg verkozen in het nieuwe bestuur.

Iedereen is verkozen voor twee jaar.

Lidgeld

Het lidgeld voor volgend jaar bedraagt:

• 40,00 euro voor een eerste aansluiting
• 50,00 euro voor wie na de zomer bij de club aansluit
• 17,50 euro voor een tweede aansluiting
• 25,00 euro voor een tweede aansluiting na de zomer

Tornooi

Albert heeft vorig jaar gezorgd voor sponsoring in natura van het (jeugd-)tornooi. Hij heeft goede contacten met een grote Leuvense brouwerij, die ons in de toekomst wil sponsoren. Dit betekent wel dat het tornooi groter en prestigieuzer wordt opgevat. Welke richting wil de club uitgaan? Ook op de evaluatievergadering na het tornooi is deze vraag gesteld.

Na een discussie over de voor- en nadelen en het polsen van de persoonlijke visie van de leden, wordt besloten om de huidige formule voor het Jeugdtornooi en het Open Tornooi te behouden. We gaan wel onderzoeken of we eenmalig een groot tornooi in Leuven kunnen organiseren, bv. het Vlaams of Belgisch Kampioenschap 2004.

Varia

Op voorstel van Albert wordt Boni erevoorzitter.

Koen stelt voor om de vrijdagse clubavond rookvrij te maken. Stemming: 11 voor, 2 tegen, 1 onthouding. Aangenomen.

Gust vraagt dat de partijen op tijd zouden beginnen. Bart verduidelijkt dat in het open clubkampioenschap de inschrijvingen tot 20u20 kunnen. Om 20u30 starten de partijen. Voor het gesloten clubkampioenschap zullen de klokken om 20u35 worden ingedrukt indien de partij nog niet gestart zou zijn. Wat als de tafel nog niet klaar staat?

Boni stelt voor om een beurtrol in te voeren om de zaal klaar te zetten vrijdagavond. Paul stelt zich kandidaat om de zaal klaar te zetten.

Boni vraagt of spelers die na 21u komen toch nog een officiële partij kunnen spelen tegen elkaar. Ja, Bart kan die partijen ook doorgeven voor Elo-verwerking.

De tornooileider zal in het vervolg streng optreden tegen lawaai. Zo moeten de blitzpartijen stoppen om 20u30 wanneer de officiële partijen starten.

Alex vraagt hoe het zit met het onderhoud van het materiaal. Gust wil zorgen voor de herstelling van kapotte klokken.

Thomas denkt eraan om op termijn terug met een jeugdwerking te beginnen. Hij wil lessen geven voor de jeugd. Enkel gemotiveerde kinderen mogen meedoen.
Hoewel de nadruk op de werking voor de volwassenen ligt, staat de club open voor een nieuwe jeugdwerking. Aansluitend hierbij is een idee van Albert om schaakinitiatie op scholen te geven. Hij zoekt hiervoor kandidaten.

Johan herinnert aan de formulering van de 'regel' zoals die op de interclubvergadering werd overeengekomen: Iemand die meent dat hij op basis van zijn aanwezigheden op de clubavond een plaats verdient in de interclubploegen kan zijn plaats opeisen uiterlijk 2 weken voor de bewuste interclubdag.

Ter verdediging van het schaken en de schakers

Mijne heren,

Het is mij de laatste jaren opgevallen dat er een zekere hetze ontstaan is tegen het schaken en de schakers.

Meestal begint het al onmiddellijk na de eenvoudige mededeling dat men schaakt. Zoals iedereen weet, volgt daarop bijna altijd de vraag : Is het niet zo dat alle grote schakers gek zijn?.

Vooreerst is dit al een zeer beledigende vraag, ze impliceert immers dat U ofwel niks van schaken begrepen hebt, ofwel dat U ze niet meer allemaal op een rijtje hebt. Dat U beide mankementen vertoont wil ik al helemaal niet veronderstellen, alhoewel deze vraagstelling dit niet uitsluit.

Nu is het zo dat onder onze meest vooraanstaande coryfeëen er een aantal zijn die dringend psychiatrische hulp behoeven, maar geldt dit niet voor alle sporten?

Kijk bv. naar het wielrennen. Sinds mensenheugenis hebben pedaleurs het over de moraal, die die dag weer niet optimaal was, terwijl ze eigenlijk moreel bedoelen. Zo zeer is deze lapsus ingeburgerd, dat journalisten dat ondertussen zonder commentaar laten passeren, alzo deze sukkels in hun vergissing sterkend.

Verder is de sport zelve ook al te stom om los te lopen. Sinds jaar en dag beklimmen ze per fiets de Tourmalet, terwijl (zoals ik uit eigen ondervinding weet) een uitstekende busdienst dit traject verzorgt. Bovendien dalen ze hem de andere kant nog eens af ook, zonder ondertussen van het uitzicht te genieten en wederom al evenmin op de hoogte van het bestaan van de kabellift aldaar. Niet alleen is die veel sneller, maar ook veel veiliger.

Daarbij wordt er ook nog geslikt en gespoten alsof ze in een vetmesterij zitten. Tot daar aan toe, ieder kieken moet dat maar voor zichzelf uitmaken, maar ze laten zich ook nog eens betrappen. En als ze betrapt worden, ontkennen ze in tranen op de hoogte te zijn, wat helemaal ergerlijk is.

Voor de naievelingen die blijven volharden in het respect voor deze sport, raad ik de autobiografiën aan van wielrenners van naam waarin ze precies uit de doeken doe hoe ze nu wel hun overwinningen behaalden. Dit geeft een diepgaand inzicht in het oordeelkundig gebruik van betrouwbare middelen (eigen busje) en onbetrouwbare middelen (busje van tegenstander). Ook schuwen zij niet de overschrijvingen te tonen, betaald aan medevluchters om tijdig de remmen dicht te nijpen, wat nogal eens wil tegenvallen omdat wielrenners vaak niet bij de tijd zijn.

Op het einde van de rit, als het werk van de dag er zowat opzit en er des te meer reden is om het wat rustiger aan te doen, word dan weer regelmatig met bidons gegooid en fietspompen geslagen, zo ze hun collega's al niet de hekken inrijden.

En zoiets heet dan sport.

Of neem nu voetbal, sinds de uitvinding van de film kunnen we regelmatig aanschouwen hoe de heren voetballers elkaar staan af te kloppen (liefst als de arbiter niet kijkt, maar niet altijd). Veruit de meeste profs kunnen na hun carrière dan ook al niet meer zonder hulp uit bed en hangen met naald, draad, pleister en hier en daar een stuk ijzer aan elkaar. Ook plegen ze tijdens de match elkaar allerhande vermoedens toe te fluisteren over afkomst, sexuele preferenties en algemene negatieve karaktereigenschappen.

De invloed van de arbiter is eveneens een kwalijke zaak, vaak heeft hij een zieke moeder die dringend medische steun behoeft, een tekort waarin de clubs immer gaarne voorzien, en luidens de commentaren naast het plein is hij meestal ook zo blind als een mol.

Daarbij, waarom moeten ze die arme scheidsrechter dat verwijten, terwijl ze zelf de bijsluiters van hun voedingssupplementen niet eens kunnen lezen??

Voetballers zijn dus al erg, maar nog niks vergeleken met hun supporters. Vele stadscentra zijn na een zogenaamde risicomatch een ruïne. Bezorgde ouders laten de rolluiken af, sluiten hun kroost op in de kelder en trekken op hoop van zegen de wacht op voor hun perceel, vaak tevergeefs.

De bevoegde stadsdiensten (door U en mij betaald) plegen dit soort evenementen te beschouwen als militaire campagnes en rekenen in termen van minimum schade. Uiteindelijk zijn de spoorwegen altijd het ultieme slachtoffer, op het einde van de rit rest er meestal slechts een treinstel waar zelfs de krijgsgevangene zich in WO II nog over beklaagd zouden hebben.

Hierbij wens ik expliciet uitzondering te maken voor Ierse en Schotse supporters. Lieden waarmee het aangenaam toeven is, zelfs na een nederlaag van hun team. Dit zijn bovendien kerels waar het woord zuipen nog in hoog aanzien staat, zonder dat omwonenden dit moeten bezuren. Fans van andere clubs en naties laten dedezen in hun waardigheid, met uitzondering van de Engelsen, wat gezien de geschiedenis te billijken is.

Nee, dan liever schaken.

Neem nu eens de figuur van de arbiter.

I.t.t. andere sporten staat bij ons de arbiter in hoog aanzien als iemand voor wie de schaakregels wat te machtig waren, maar de reglementen nog net konden. Nooit zullen we het met zijn beslissingen eens zijn, maar termen als blinde mol, vuile zwarte of omkoperij rollen nooit ofte nimmer over onze lippen. Bovendien is de arbiter bij ons een vriend, die we aan de toog kunnen interpelleren na hem eerst een consumptie te hebben afgeluisd. Nimmer zullen wij hem (zoals in andere sporten wel eens gebeurt) in een donker steegje opwachten.

Rode en gele kaarten worden er bij ons ook niet gegeven. Zelf ben ik geloof ik de enige die in België ooit een blaam gekregen heeft (een kwalijke jeugdgeschiedenis uit Lommel, waar ik maar beter verder over zwijg). Eerst was ik van die strafmaat zwaar onder de indruk, maar bij navraag bij Marc Bils (die ze zelf gegeven had) bleek deze man ook niet te weten wat de gevolgen hiervan waren. Ook het hierop inderhaast bijeengeroepen scheidsrechtercomité, geconfronteerd met mijn wangedrag, kon niet tot een beslissing komen. Vroeger werd er nog wel eens een schorsing uitgesproken, maar toen de bond vaststelde dat Marc Dutreeuw al twee maal levenslang gekregen had en één maal 10 jaar, zonder dat dit hem of anderen scheen te hinderen, is men ook van dat soort sancties afgestapt.

Kortom, bij ons is de arbiter een gewaardeerde hulpkracht, die met stukken en klokken sleurt, het tournooibulletin schrijftt, de naamkaartjes plaatst, in tijdnood de notatie verzorgt en notoire langslapers telefonisch verzoekt zich te melden, zo hij ze al niet persoonlijk gaat wekken.

Voor dit edele werk mag het scheidsrechtersgilde zich eens per maand op kosten van de bond bezinnen in een luxueus etablissement. Alle partijen zijn zeer te spreken over deze regeling, dus waarom zouden we het veranderen??

Ook doping is bij ons onbestaande. Sterker nog, een geïntoxiceerde tegenstander is een reden tot vreugde en zeker geen grond voor een klacht bij de arbiter.

De analyse achteraf ligt bij ons ook op een veel hoger én objectiever niveau. Bij voetbal hoort men vaak opstellingen opperen zoals De Wilde op de linksback, De Bilde in de goal , Baseggio centraal in de spits, Stoica eraf en Antheunis erop. Iedereen kan dan stellen dat dit de uitslag zou beïnvloed hebben en wie kan controleren of ze geen gelijk hebben?

In schaken daarentegen is zulks niet mogelijk. Wie stelt dat Ph6+ gewonnen had en Pf6+ slechts remise maakt, kan dit eenvoudig bewijzen of dient in zijn ongelijk te berusten.

Ook mishandeling onder schakers komt uiterst zelden voor. Eénmaal, ik meen in Geraardsbergen, is het eens voorgekomen dat een schaker (de hr. Abolianin) een andere schaker (de hr. Schalckx) van in de tournooizaal achtervolgde tot bij de derde rij bloemperken en hem daar wist te tackelen, om daarop over te gaan tot fysieke molestatie van de hr. Schalckx.

Ter vergoelijking van voornoemde Abolianin moet ik wel zeggen dat hij op dat moment zeer slecht stond en dat deze Johnny zich daar naast het bord vrolijk over stond te maken. Iedereen die dit gelach ooit heeft mogen aanhoren zal het met mij eens zijn dat hiervoor in het strafrecht de term uiterste provocatie wordt gebezigd.

De arbiter (de hr. Bils) trof ook in dit geval geen sanctie omdat
a) zijn jurisdictie zich slechts uitstrekte tot de tournooizaal en hoogstens tot de eerste rij bloemperken
b) de hr. Schalckx als toeschouwer aanwezig was en aldus geen beroep kon doen op de hoge bescherming der scheidsrechter, die er immers voor de spelers is (hear, hear ! !)
c) befaamde gelach van de hr. Schalckx
d) beide combattanten ploegmaats waren bij KGSRL en het dus een interne kwestie betrof
e) de hr. Abolianin een hele hoop ELO had en dus met égards behandeld moet worden
f) het hoofdstuk sancties in zijn reglementen boek net in revisie was
g) Arthur best wel meevalt als hij goed staat

Hierop keerden allen tevreden terug naar hun bord en verliep het tournooi verder rimpelloos.

Schaken kan ook beoefend worden op iedere leeftijd. Waar men in voetbal alleen meetelt tussen de 20 en de 40; hiervoor wordt U niet serieus genomen en daarna wordt U onverbiddelijk naar een verwarmd plekje op de tribune verwezen, waar U daarbij nog voor dient te betalen, want respect kennen ze niet in voetbal -, in het schaken is hiervan geen sprake. Op elk tournooi kan men wel gadeslaan hoe een jeugdig speler in korte broek een oudere in de bloei van zijn leven vermanend wijst op het belang van een gedegen openingstudie. Dit kan en mag.

Omgekeerd kan ook. Onlangs nog, in de tweekamp tussen de hr. Kortsjnoi (70 jaar) en de hr. Ponomariov (17 jaar), nam voor de laatste partij de heer Kortsjnoi een der aanwezige reporters terzijde en wees hem erop dat de jongeling rond het zesde uur enigszins begon te verzwakken. Dit gebrek aan fysieke weerbaarheid zou hem nog parten spelen voorspelde de ouderling en dat bleek te kloppen. De partij scheen naar een vreedzaam einde toe te kabbelen totdat in de laatste uren inderdaad de conditie van de veteraan de doorslag gaf.

Ook van trainers en ander gespuis hebben wij geen last. In voetbal is dat meestal een oud mannetje, die ze van de tribune hebben geplukt om de schuld te geven als alles misloopt. In schaken kennen we zoiets amper. Wie zch in voetbal knusjes bij de cornervlag opstelt, in de wetenschap dat de bal daar vroeg of laat zal arriveren, kan zich verwachten aan een vroege wissel. Nooit bij schaken. Tijdens de partij bent en blijft U heer en meester over Uw troepenmacht, het staat U vrij daar mee aan te vangen wat U goeddunkt en zo hoort het.

Gedwongen transfers en dergelijke sportieve aberraties zijn bij ons ook geen punt zoals bij voetballers. Enige malen in de file en een woord van opbouwende kritiek in de richting van het bestuur en voor U het weet is het zover. Dan staat U voor een appel en een ei in de achterlanden van Oost-Pommeren tegen een lekke bal te trappen.

Kijk, wij schakers kiezen zelf onze club in functie van het gezelschap en de kwaliteit van de bar.

Verder staat bij schaken niets een beschaafd tapperijbezoek in de weg. Een paar jaar geleden nog, op een tournooi in Chaldkiki, had GM Kramnik (ondertussen wereldkampioen) een discotheek gevonden die zijn stoutste verwachtingen overtrof. Onze grootmeester begaf zich dan ook elke morgen na sluitingstijd, uit volle borst zingend , beddewaarts. Uiteraard hield hem dat niet tegen om het tournooi alsnog te winnen, er waren er immers genoeg die uit de troebele blik van het genie voldoende reden dachten te vinden om het het vroege remiseaanbod af te slaan. Zij allen hadden daarna in bed er spijt van.

Wel hebben wij zoiets als een ploegkapitein, maar een beetje schaker luistert daar toch niet naar en hij al helemaal niet naar U, zodat beiden in de beste verstandhouding verder leven.

Om af te sluiten hebben wij nog veel leukere titels. Waar men in tennis of ping pong al jarenlang internationaal moet meedraaien voor een A-statuut, bij schaken gaat dat quasi moeiteloos. Mits enige discipline zijn er nog titels te halen als expert, nationaal meester, Fide-meester, Internationaal Meester, Internationaal GrootMeester en wereldkampioen (deze laatste zelfs dubbel).

Als we daarbij nog rekening houden dat onze sport eenvoudig thuis beoefend kan worden, onder het genot van een sigaartje en een glas goede wijn en dat het benodigde materiaal omzeggens gratis is, kunnen we alleen maar vaststellen dat onze sport verre superieur is aan andere sporten.

Daarom ook, beste vrienden, dienen wij ons niet te encanailleren met het IOC. Mochten andere, mindere sporttakken zich daarentegen bij ons willen aansluiten en in de brede boezem van het schaken wensen te worden opgenomen, hebben wij schakers daar geen bezwaar tegen.

Omgekeerd echter, kan niet.

Koen Heynen
Desperado mailinglijst, 20/12/2001
DesperadoNieuws 52, p.10

18-jarige Wereldkampioen Ponomariov

Met zijn 18 jaar is Ruslan Ponomariov de jongste wereldkampioen ooit. Mikhail Tal was er 23 en Gary Kasparov 21, toen zij wereldkampioen werden. (Bij de dames deed Chiburdanidze het nog beter.)

Ponomariov heeft in de finale van het FIDE-WK zijn Oekraïense landgenoot Vassily Ivantsjoek verslagen. De finalisten namen het in het Moskouse Metropool hotel tegen elkaar op in een acht partijen tweekamp. De kamp eindigde met 4,5-2,5 in het voordeel van Ponomariov. Reeds in de eerste partij kon Ponomariov al op voorsprong komen. In de vijfde partij verloor Ivantsjoek een gewonnen stelling en kwam zo twee punten achter.

Momenteel bekleedt hij de 7de plaats in de FIDE ratinglijst.

Frank
DesperadoNieuws 52, p.14

In de marge

De opgezette schaker

In de gratis krant Metro van vrijdag 18 januari wordt er reclame gemaakt voor de daguitstap van de NMBS naar de tentoonstelling Körperwelten, je weet wel die `plastinaten' ofte opgezette lijken en lichaamsdelen. Het artikel wordt met een foto opgesmukt: de schaker. Of die man ooit geschaakt heeft, zullen we echter nooit weten. Professor Von Hagen, die de plastinatiemethode ontwikkeld heeft, zegt dat alle plastinaten anoniem zijn gemaakt.<:p>

Von Hagen was op 1 februari trouwens te gast in Leuven. Op uitnodiging van studentenvereniging Portulaca hield hij een lezing in het Erasmusgebouw. Voorzitter van Portulaca is Viktor Yudin van de Vrijpion. Victor begon zijn vraag met de bekentenis ... dat hij een schaakspeler is. Hij beeldde zich in dat zijn lichaam zou geplastineerd worden en dat zijn vrouw of moeder de tentoonstelling bezoekt. Wanneer ze oog in oog met de `schaker' komen te staan, zullen ze vast en zeker denken dat dat hun Viktor is en geraken ze misschien wel in shock!

Lees eens een schaakboek

Om het lezen te bevorderen, deelt Minister van Cultuur, Bert Anciaux, boekenchecks uit. Op de affiche die deze checks wil promoten, lees je o.a. `Misschien schaakt hij'.

Het Paneel van Vlaanderen

Vrijdagavond 25 januari werd de film Uncovered van Jim McBride uit 1994 uitgezonden door Ned 1. Deze film is gebaseerd op de roman Het Paneel van Vlaanderen van Arturo Pérez-Reverte. Dit detectiveverhaal onderzoekt een aantal moorden in de kunstscène van Barcelona. Een belangrijke rol speelt een Vlaams Primitief schilderij, waarop twee schaakspelers zijn uitgebeeld.

In de ban van het schaakbord

De monsterproductie The Ring van Peter Jackson brengt een hele merchandising teweeg. Boekenwinkels leggen Tolkien in het uitstalraam, speelgoedwinkels verkopen puzzels en kaartspellen over de hobbits, ... Ook de producenten van schaakmateriaal proberen een graantje mee te pikken. Wie schaakstukken of een bord uit Middenaarde wil, surft naar:

http://the-chess-set.com/item2.htm of
http://www.danburymint.co.uk/lor/chess.htm

Frank
DesperadoNieuws 52, p.15

2001: Een rijke oogst aan schaakfilms

Vier nieuwe schaakfilms

2001 was een goed filmjaar voor de schaakliefhebber. Ik heb maar liefst vier nieuwe films gezien, waarin schaken ter sprake kwam. Het voorbije jaar was vanzelfsprekend ook een uitgelezen ogenblik om Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey een tweede visie te gunnen. Die film is ondertussen al 30 jaar oud, maar werd opnieuw in roulatie gebracht. Schakers herinneren zich hoe de boordcomputer HAL 9000 een partij wint van David Bowman. Maar dat is ondertussen geschiedenis.

Wat nieuws bracht het voorbije filmjaar op vlak van schaakreferenties? Vooreerst was er de 100 karaats schaakfilm The Luzhin Defence. Daarnaast kwam er in A.I. een enkele vluchtige opmerking over schaken voor. In The Last Castle werd er daarentegen verrassend veel geschaakt, toch zeker voor een actiefilm. Het einde van het jaar bracht dan Harry Potter met een cruciale schaakscène.

The Luzhin Defense

Regie: Marleen Gorris; 2000; Prod.: Renaissance Films; Met John Tarturro, Emily Watson

Deze film vertelt het verhaal van een getormenteerde schaakkampioen. Het originele verhaal werd door Nabokov geschreven, die zelf een fervent schaker was. Een uitgebreidere bespreking stond vorig jaar in Desperadonieuws.

A.I.

Regie: Steven Spielberg; 2001; Prod.: Warner Bross; Met Haley Joel Osment, Jude Law, Frances O'Conner

Steven Spielberg heeft de film geregisseerd, die Stanley Kubrick wilde maken. Al 30 jaar geleden ging Kubrick op zoek naar een scenario om zijn visie op artificiële intelligentie beeld te geven. Hij stootte op een kortverhaal van de Britse sf-schrijver Brian Aldiss over een kleine robot, die afgewezen wordt door zijn `adoptiemoeder' en hopeloos op zoek gaat naar haar liefde. Als een Pinokkio van de hightech wereld wil de robot dolgraag een echte jongen worden. Wat Kubrick er van had gemaakt, zullen we nooit weten. Misschien hebben we de ultieme cyberfilm gemist.

Spielberg is zichzelf trouw gebleven en heeft er een modern sprookje van gemaakt. Sommigen storen zich aan het zoeterige einde, dat typisch Spielberg is. Maar een Amerikaanse gezinsfilm moet nu eenmaal positief eindigen. Kubrick zou het verhaal misschien eerder hebben laten eindigen, bv. wanneer de robot in de duikboot klem zit. Toch is ook het slot, waar Spielberg voor koos, geschreven door Aldiss in een vervolg op zijn eerste kortverhaal.

En waar komt het schaken erbij? Ach, de film telt maar een enkele referentie naar schaak in het begin van de film, wanneer professor Hobby (gespeeld door William Hurt), de maker van de robotten, opmerkt: To create an artificial being has been the dream of man since the birth of science. Not merely the beginning of the modern age, when our forebearers astonished the world with the first thinking machines: primitive monsters that could play chess.

The Last Castle

Regie: Rod Lurie; 2001; Prod.: DreamWorks; Met Robert Rodford, James Gandolfini

Amerikaanse soldaten, die gestraft worden, komen in speciale militaire gevangenissen terecht. Dit geldt ook voor een generaal die een misstap heeft begaan en in de gevangenis vallen alle sterren en rang weg. Gedaan met het eeuwige groeten van de meerdere! Amerika is zelfs in zijn gevangenissen de grote gelijke wereld! Zo belandt generaal Irwin (Redford) tussen de bajesklanten. Hij wordt geconfronteerd met de directeur, kolonel Winter (Gandolfini). Een botsing tussen twee ego's die verwordt tot een kleine oorlog tussen de gevangenen die als een man achter hun Chief Irwin gaan staan en de directeur, die de bewakers met scherp laat schieten, een helikopter inzet en een waterkanon laat uitrukken om de gemoederen te kalmeren bij de muitende gevangenen. Een interessant uitgangspunt, maar uiteindelijk is de film een zoveelste actiefilm geworden, zij het met een intelligent uitgangspunt. Hilarisch wordt het wanneer gevangenen met hun lichaam de Amerikaanse vlag gaan beschermen alsof het lot van de VS ervan af hangt. De wereld kan opgelucht ademhalen. Zelfs de gemeenste en slechtste Amerikaanse soldaat, die voor moord en verkrachting in de gevangenis zit, behoedt de Vrijheid tegen alle boosaardigheid!

Het script is van de hand van David Scarpa, die de strijd tussen de twee protagonisten vergelijkt met ... een schaakpartij. Twee mannen opgesloten in een psychologische schaakpartij, waar elk koning wil worden en De film handelt niet over gevangenen die proberen te ontsnappen, maar wel vechten om de controle.

Op het kantoor van de directeur is een schaakbord te zien. Later volgt er een partij tussen Irwin en zijn medegevangene Enriques. Zoals wel meer gebeurt in film, komt de matzetting uitdrukkelijk in beeld. Lees de scène maar na op pagina 26 in de puzzel. Wanneer Irwin zijn strategie bespreekt om het fort te veroveren, gebruikt hij schaakstukken als speelgoedsoldaatjes gezet. De koning wordt hierbij bovenop een schoenborstel geplaatst!

Harry Potter and the Sorcerer's Stone

Regie: Chris Columbus; 2001; Prod.: Warner Bros; Met Daniel Radcliffe, Emma Watson

De schaakscènes gaven me het ideale alibi om deze kinderfilm te gaan bekijken, want het is een kinderfilm. A.I. bevat elementen die alleen door volwassenen begrepen worden. Deze film niet. Het verhaal volgt trouw de verhaallijn van het boek. De kinderen zijn er verslaafd aan. De effecten zijn mooi in beeld gebracht en de kinderen acteren natuurlijk. Een paar uren zal iedereen zoet zijn. Mijn belangrijkste kritiek is dat er eigenlijk niets nieuws gebracht wordt. De tovenaars vliegen, maar Superman vloog 30 jaar geleden ook al over het witte scherm. De school voor tovenaars ken ik al van Ursula Le Guins verhaal Aardzee. Tussen haakjes: dat is een buitengewoon jeugdboek. Ik vermoed dat kinderen die van Harry Potter houden, ook dat meesterwerkje van de fantasy zullen smaken. Hoe het ook zij, kinderen houden van Harry Potter en voor hen is de film gemaakt!

In Harry Potter komen vier schaakscènes voor. Net vooraleer de brieven en poststukken uit de lucht vallen, zitten de kinderen in een soort studie. Sommigen spelen gezelschapspelen en twee hiervan spelen schaak. De tweede scène toont Harry die met zijn boezemvriend Rom een partijtje toverschaak speelt. De leerlingtovenaars bevelen de stukken waar ze naar toe moeten gaan. King to E4 en de koning verschuift. Wanneer een stuk geslagen wordt, komt het slaande stuk tot leven, trek zijn zwaard en hakt de tegenstander aan stukken. Leuk detail: de schaakstukken zijn een kopie van de Lewis-chessmen. Dit zijn de oudst bekende schaakstukken van Groot-Brittannië. Ze zijn gemaakt uit walrussenivoor en werden door de Noormannen achtergelaten. De derde schaakscène voert ons naar een scharniermoment in de film. De kinderen zijn op zoek naar de Steen der Filosofen en stoten op een gigantisch schaakbord. Achter de witte stukken bevindt zich de deur, waarachter ze de Steen vermoeden. De witte pionnen trekken hun zwaard en versperren hen de doorgang. Ron begrijpt de boodschap. Ze zullen moeten schaken om een doorgang af te dwingen. Er ontbreken drie zwarte stukken. Hermione neemt de plaats van de toren in, Ron kruipt op een paard en Harry wordt de loper. De partij wordt hevig: Ron ziet een winnende combinatie: hij geeft schaak, maar de witte dame zal hem dan slaan, waarna Harry schaakmat zet! Ron offert zich op - neen, hij gaat er niet aan dood, er komen nog eindeloos vervolgen - en Harry forceert de doorgang naar de volgende kamer. Op het einde van de film, het einde van het schooljaar, wordt er nog even teruggekomen op deze partij. Er wordt een prijs uitgereikt aan de scholieren. Ron krijgt extra punten voor de beste schaakpartij die de school ooit gezien heeft.

Als je kinderen naar de film willen gaan, ga dan gerust mee. Verwacht een professioneel gemaakte kinderfilm en laat je meevoeren naar je kindertijd toen je zelf kon wegdromen op zulke verhalen. Niet voor niets een van de duurste Britse producties ooit. Maar de film voegt niet echt iets extra toe aan het genre. De schaakscënes zijn puik en het toverschaak is origineel.

Frank
DesperadoNieuws 52, p.18

Schaaknieuws

FIDE WK

Eind november, begin december werd het eerste gedeelte van het FIDE WK ge-speeld in Moskou. Ivantsjoek en Ponomariov kwamen er als finalisten uit. Zo werd de finale in januari een Oekraïens onderonsje. Ponomariov won met 4.5-2.5.

Wereldkampioenschappen Dames

De finale is bijzonder spannend geweest. Geen enkele partij eindigde op remise. Na de 4 lange partijen was de stand 2-2. Uiteindelijk versloeg Zu Chen uit China haar Russische tegenstandster Kostenjoek in de play-offs.

64^ste Corus tornooi in Wijk aan Zee

De top-3 bleef afwezig. Kasparov was grieperig, Anand had gehoopt om de finale van het FIDE-WK te mogen spelen en Kramnik wilde zich voorbereiden op zijn 1 miljoen dollar match tegen Fritz. Die laatste tweekamp werd nu weer verschoven naar oktober 2002. Omdat Wijk aan Zee, Dortmund en Linares weigerden mee te stappen in het Grand Prix Circuit van de FIDE, nam Iljoemzjinov wraak en poogt hen zoveel mogelijk stokken in de wielen te steken door zijn tornooien op strategische ogenblikken te plannen.

Toch kende Corus nog steeds een prachtig deelnemersveld. De Nederlandse kleuren werden verdedigd door Jan Timman en Loek Van Wely, die in slechte vorm verkeerde. Het tornooi werd gewonnen door Barejev met 9 op 12. Tweede werd Grisjoek met 8.5. Op de derde plaats stonden Adams en Morozevitsj met 8. Van Wely werd laatste.

Linares

Volgende maand wordt het tornooi van Linares gespeeld. Dit wordt de eerste confrontatie tussen FIDE-wereldkampioen Ponomariov en Kasparov. Op Linares zal de nieuwe wereldkampioen ook voor het eerst zijn krachten kunnen meten met Anand.

Bron: De Morgen, The Week in Chess, Teletekst Nederland, Vrij Nederland

Dat ik beter schaak dan bijvoorbeeld Bobby Fischer heb ik te danken aan de schaakcomputer.
Gary Kasparov

Clubnieuws

Er is een kindje geboren

Stefan en Sabine hebben hun tweede kindje gekregen. Het zusje van Ward heet Charlotte. De baby heeft ... Kerstmis als verjaardag!

Spaghetti-avond

Met zesentwintig personen zijn we zaterdag 26 januari spaghetti gaan eten in de Domus. Voortgaande op de verkiezingsbeloftes op de Algemene Vergadering zullen er nog meer feestjes volgen.

Het volgende clubfeest zal het traditionele feest zijn waarmee we de interclubs afsluiten. Noteer alvast 10 maart in je agenda.

Foto's

Elke Despi op foto. U kan niet meer ontsnappen aan onze fotograaf. Wie de Despi's op foto wil zien, surft naar http://turn.to/desperado en klikt op foto's. De site is opgefleurd met enkele beelden van het tornooi en van de clubavond. Later volgen er nog meer van de spaghetti-avond, van de interclubs, ...

Citaat van de maand

Ik ben blij dat ik nog eens in het gewone tempo mag spelen. Het nieuwe FIDE-tempo (maximum 4 uur i.p.v. 7 uur) komt de kwaliteit en het spelplezier niet ten goede.
Alexander Kalifman op Corus 2002

SF: workshop filmscript

Sommige filmliefhebbers maken er een sport van om alle mogelijke fouten op te sporen in langspeelfilms. Zo zie je een auto in de verte voorbijrijden in ... Als ik een schaakscène in een film zie, kan ik het ook niet nalaten even te controleren of het bord correct ligt. Maar het kan natuurlijk ook anders. Laten we de regisseur niet op tekortkomingen wijzen. We zullen hen goede raad geven om de schaakscènes correct in beeld te brengen. In een degelijk script zou men telkens moeten vertrekken van realistische partijen. Stanley Kubrick doet dat in 2001. De makers van The Last Castle kunnen nog iets opsteken.

In The Last Castle wordt er behoorlijk wat geschaakt. Op een gegeven moment is er een partij tussen Irwin en zijn medegevangenen Enriques. Zoals wel meer gebeurd in de film, komt de mat uitdrukkelijk in beeld. Irwin kondigt aan: Goed zo, je hebt mat in vijf en voert zijn zet uit. Enriques vraagt: Waarom speel je nog door als ik mat in vijf heb? Omdat ik mat in 3 heb Eh, zullen we het een remise noemen? Nu duikt de directeur op en Enriques duwt zijn koning omver.

Hmmm, in die positie is er geen mat in 3 (of 5 voor de tegenpartij) te bespeuren. De g- en h-lijn komen echter nooit in beeld. Misschien zit er toch een mat in, indien we de stukken anders opstellen op die twee lijnen. Ziet er iemand een mogelijkheid om de stukken zo op die lijnen op te stellen, dat er toch een mat in zit? Nou, je moet niet wachten op een oplossing want ik vind er geen... Wie wel? Onder de oplossingen wordt er een prijs uitgeloot!

Frank
DesperadoNieuws 52, p.26

© Copyright 2000,2001-2002 - Desperado Leuven vzw

Mail de webmaster