Svalbard is een eilandengroep in de Noordelijke ijszee, ongeveer
halverwege Noorwegen en de noordpool. Tot Svalbard behoren alle eilanden
tussen 74° en 81° Noord en 10° en 35° Oost. De eilanden
Spitsbergen, Nordaustlandet, Edgeøya, Barentsøya, Prins Karls
Forlandet en Bjørnøya zijn hiervan de grootste. De oppervlakte
is ongeveer 63.000 km², net zo groot als Nederland en België samen.
Hiervan is 60% bedekt met gletsjers. De hoogste bergtop (Newton Peak op
Spitsbergen) reikt 1717 meter boven de zeespiegel.
Svalbard is de officiele naam voor wat beter bekend is als Spitsbergen. Spitsbergen is echter de naam voor het grootste eiland van Svalbard. De naam Spitsbergen is gegeven door de Nederlander Willem Barentsz in 1596, toen hij onderweg was naar Nova Zemba, op zoek naar een noordelijke route naar oost Azië.
Na terugkeer van deze expedities werd ook bekend dat er zich rond Svalbard veel walvissen ophielden. In de 17e eeuw begon de strijd om het land en zijn walvissen. Het land en de zee werden verdeeld over de voornamelijk Nederlandse en Engelse, maar ook Franse, Spaanse en Deense walvisjagers. In de 18e eeuw waren de walvispopulaties sterk teruggelopen en verloor men de interesse in Svalbard. De Noren en Russen begonnen nu met de jacht op walrussen,. poolvossen en ijsberen. In de 20e eeuw begon men met de winning van steenkool. Nu winnen alleen de Noren en Russen nog steenkool op Spitsbergen.
gemaakt mag worden in nationaliteit. De op Svalbard geheven belastingen komen alle ten goede van Svalbard zelf. Hierdoor zijn bijvoorbeeld de prijzen van alcoholische dranken op Svalbard lager dan in Noorwegen zelf. Ook is Noorwegen verantwoordelijk voor het behoud van de natuur op Svalbard. Aan het hoofd van het Noorse bestuur op Svalbard staat de gouverneur (Sysselmannen). Alle overblijfselen van voor 1946, bijvoorbeeld de restanten van mijnbouw en walvisvaart, zijn cultureel erfgoed.
Op Spitsbergen, het grootste eiland van Svalbard, wonen ongeveer 2500 mensen. De grootste nederzettingen zijn Longyearbyen, Barentsburg en Ny-Ålesund. Pyramiden, een Russisch mijnwerkersdorp, is in 1998 verlaten.
Na veel onenigheid over het bezit en bestuur van Svalbard, werd in 1920 de Svalbard Treaty ondertekend. Hierin is o.a. vastgelegd dat Noorwegen souvereniteit over de eilanden heeft. Maar dat er voor bepaalde zaken geen onderscheid
