RDS encoder
Sinds enkele jaren maken de FM zenders gebruik van het Radio Data System. RDS is een systeem dat radioinformatie uitzendingen verzorgt. Naast het gewone radiosignaal wordt er een signaal uitgezonden op 57 KHz dat aanvullende informatie verstrekt. De informatie kan worden ontvangen door tuners die uitgerust zijn met een RDS-decoder.
RDS
staat voor Radio Data System en dit systeem stuurt, samen met het FM radio
signaal een, voor de luisteraar, onhoorbaar signaal mee waar een hoop aan
(digitale) informatie zit.
Waarom RDS ?
----------
Sinds de jaren '70 zijn heel wat FM stations erbij gekomen. Een voordeel is dat
elke muzieksmaak vertegenwoordigd wordt maar een nadeel is dat het voor de
luisteraar heel moeilijk wordt om zijn/haar geliefde station te vinden op de FM
band. Door het beperkte zendbereik van deze frequenties is het op een langere
autoreis noodzakelijk om regelmatig naar een andere steunzender om te schakelen
om toch nog het juiste station te blijven
ontvangen. RDS geeft, naast de oplossing van deze problemen, nog een boel andere
mogelijkheden.
RDS mogelijkheden
-----------------
De EBU (European
Broadcasting Union) heeft in 1984 een norm voor RDS vastgesteld. De functies die
met deze norm kunnen worden gebruikt, zijn weer op te delen in drie typen:
1. Primair : PI, PS, AF en TP/TA.
2. Secundair : EON, CT, PTY, PIN, RT, TDC, DI, M/S, IH en NEWS.
3. Supplementair: RP en TCM.
PI - Programme
Identification
-----------------------------
De functie is het
eerste dat RDS met zich mee bracht. RDS identificeert het station en vergelijkt
met met andere frequenties waar hetzelfde station wordt uitgezonden. RDS kies
automatisch de frequentie waar dit programma het sterkste is te ontvangen.
Belangrijk is dat deze omschakeling onhoorbaar is en je dus van Oostende naar
Hasselt kunt rijden, zonder je autoradio te hoeven bij te stellen. PI werkt in
elk Europees land.
PS - Programme
Servic
----------------------
De PI functie is
belangrijk voor de ontvanger terwijl de PS functie een leuke service is voor de
luisteraar. PS geeft de naam van het station in een schermpje op je radio. Deze
naam kan maximaal 8 karakters lang zijn en kan ook accenten, trema's ed.
bevatten. Deze functie werkt in elk Europees land.
AF - Alternative
Frequency
--------------------------
De taak van AF is
het zoeken naar het sterkste station en hierop af te stemmen. AF werkt in
stappen van 100 kHz en weer in elk Europees land.
TP/TA - Traffic
Programme/Traffic Announcement
----------------------------------------------
TP en TA vormen 1
geheel. TP geeft aan dat een station verkeersinformatie geeft en TA toont dat
verkeersinformatie op dat moment wordt uitgezonden. Het geven van
verkeersinformatie gaat zelfs zo ver dat een eventuele tape of CD gestopt wordt
en de informatie wordt doorgegeven. Ook kan het volume van de radio vanzelf
harder gezet worden. Ook dit werkt in alle Europese landen.
EON - Enhanced
Other Network
----------------------------
Als het station
waarnaar je luistert, geen TP/TA heeft en je wilt toch verkeersinformatie horen
dan is EON een oplossing. De ontvanger schakelt automatisch naar het EON station
bij verkeersinformatie en daarna weer terug naar het station van keuze. EON
werkt in de meeste Europese landen.
CT - Clock Tim
---------------
CT geeft dus de
tijd en datum. Deze functie werkt maar in een paar landen.
PTY - Programme Typ
--------------------
PTY geeft welk
soort programma het dat moment op het station te vinden is. Enkele voorbeelden:
NEWS, AFFAIRS, SPORTS, EDUCATE, DRAMA, CULTURE, POP M, ROCK M, M.O.R.M (Middle
of the road music), LIGHT M, enz.... Stel je houdt alleen van klassieke
muziek, dan stel je je RDS ontvanger in op CLASSICS. Je radio zal dan alleen
maar stations zoeken met de PTY code CLASSICS. In enkele Europese landen in
gebruik.
PIN - Programme Item
Number
---------------------------
PIN komt overeen
met de VPS functie van videorecorders. Zo kun je dus je radio programmeren om
een bepaald programma op te nemen, ongeacht of dit programma op tijd is, dus
start en eindigt volgens het programma-boekje. Helaas is PIN maar in enkele
Europese landen ter beschikking.
RT - Radio Text
---------------
RT geeft nog meer
informatie over het station in de vorm van maximaal 64 karakters. Dit kan de
volledige naam van het station zijn, maar ook de zenderlocatie, adres en
telefoonnummer of de volledige naam van het programma waarnaar je op dat moment
luistert.
TDC - Transparant Data
Channel
------------------------------
De data die door
deze functie wordt meegezonden, is een beetje te vergelijken met teletext.
Er is echter een probleempje: radio heeft geen scherm, zoals een computer of een
televisie. Daarom zal deze informatie moeten worden doorgeschakeld naar een
computer via een speciaal interface. Het is mogelijk om tot maximaal 32
afzonderlijke data-kanalen te gebruiken. TDC is eigenlijk niet voor de
luisteraar maar voor de mensen achter het station zelf. TDC wordt alleen maar in
Italie, Noorwegen en Zweden gebruikt.
DI - Decoder
Identification
---------------------------
Het is mogelijk om
programma's te coderen en met DI kan een extra decorder worden aangestuurd. Op
dit moment in een aantal Europese landen in gebruik.
M/S - Music/Speech
------------------
Dit geeft aan of
het programma op dat moment muziek of spraak uitzendt. Hiermee kan het volume
van de ontvanger aangepast worden.
IH - In-House information
-------------------------
IH is alleen
bestemd voor stations onderling zodat bijvoorbeeld een bepaalde relaiszender kan
worden ingeschakeld. In enkele Europese landen in gebruik.
RP - Radio Paging
-----------------
RP kan 1 bepaalde
ontvanger, en dus luisteraar, selectief oproepen. Zo kan een bepaald bericht
alleen naar jou gestuurd worden (denk aan ANWB nood-oproepen!). Dit kan al in
Finland, Frankrijk, Ierland, Noorwegen, Spanje en Zweden.
TMC - Traffic Message
Channel
-----------------------------
Een geheugenchip
slaat verkeersinformatie op en zo kan iemand die geen tijd heeft om naar
verkeersinformatie te luisteren, deze informatie toch ontvangen. TCM werkt zelfs
als de ontvanger uit staat. Stap je 's morgens in de auto, dan heb je toch de
verkeersinformatie.
NEWS
----
Deze functie,
geintroduceerd in het najaar van '94, zorgt ervoor dat de ontvanger overschakelt
naar het nieuws, ook al staat en cassette of CD op.
Verschillende RDS
mogelijkheden.
|
PI: Programme Identification. De PI code identificeert het radio station. Deze informatie bestaat uit : het land van herkomst. (1=Duidsland / 4=Zwitserland / 5=Italië / 6=België / 7=Luxemburg / 8=Nederland / F=Frankrijk / C=Engeland) zend bereik (I= internationaal / N=Nationaal / S= Super regionaal / R1 tot R12=Regionaal / L=Lokaal) en referentie nummer. |
|
PS: Geeft diverse info weer op de display van de ontvanger. |
|
PTY: Geeft het type programma aan. (1=news / 2=current affairs / 3=information / 4=sport / 5=education / 6=drama / 7=culture / 8=science / 9=varied / 10=pop / 11=rock / 12=mor {middle off road muziek} / 13=light classic / 14=serious classics / 15=other music / 31= alarm {blokkeert alle funktie's van de ontvangst tuner en wordt gebruikt bij rampen} |
|
TP: Traffic Programme. Geeft aan dat het station verkeersinfo uitzendt. |
|
TA: Omschakelen naar tuner bij het uitzenden van verkeers info. |
|
RT: Hierop kan algemene info worden uitgezonden welke op de tuner display verschijnen onder de radio text functie van de tuner. |
|
CT: Het radio toestel neemt de uitgezonden RDS tijd automatisch over. |
|
M/S: Music / Speech. Tijdens de presentatie's of interviews schakelt de ontvanger over naar een vooraf vast ingesteld radio volume met de daarbijhorende filterinstellingen voor weergave van spraak. (Wordt niet bij alle ontvangers gebruikt) |