Goden

De bekendste Noorse goden en godinnen zijn:

* Odin, ook bekend als de Alvader, wordt vaak afgebeeld met een breedgerande hoed schuin over zijn blinde oog. Hij is meestal vergezeld van twee raven, zijn boodschappers.

* Thor (of Donar) is de zoon van Odin enwas de god van het weer, vooral van donder en bliksem. Met zijn onweershamer sloeg hij reuzen dood.

* Tyr (of Tiw) was de oorspronkelijke god van de oorlog en enkele van zijn attributen werden later door Odin overgenomen.

* Frey was de god van de vruchtbaarheid en de zomer.

* Freya, de godin van seksualiteit en schoonheid, was Frey's zuster en op de een of andere manier ook zijn vrouw.

* Frigga, de godin van de vruchtbaarheid, wordt vaak verward met Freya, vooral in de Germaanse versies van de Noorse mythen.

* Balder is de zoon van Odin en Frigga. Hij werd als de mooiste aller goden beschouwd. Hij was een expert in kruidengeneeskunde en runen (Balder had zelfs runen op zijn tong gekerfd).

* Loki is de geheimzinnige geest van leugen en bedrog. Door verraad van Loki werd Balder uiteindelijk gedood.

 

De bekendste Germaanse goden en godinnen zijn:

* Aegir was een Germaanse zeegod, de man van Ran en de vader van de negen dochters: de golven.
Hij behoorde waarschijnlijk tot een oudere generatie van de Aesir en de Vanir, maar over zijn afkomst zijn geen details beschikbaar. Hij werd wel afgebeeld als een oude man met wit haar en klauwachtige vingers. Als hij uit zijn onderzeese paleis kwam, brak hij het wateroppervlak om schepen te vernietigen. Voor Vikingen huiswaarts voeren, offerden ze dan ook vaak gevangenen om Aegir gunstig te stemmen.
Aegir wordt vaak gelijkgesteld met de zeereus en aardgod Gymir.

* Alako; god van de Noorse zigeuners, wiens naam is afgeleid van het Finse woord alakuu, dat betekent 'afnemende maan'. Zijn rijk is de maan. Wanneer zijn vijanden hem uit zijn rijk willen verdrijven, neemt de maan af. Slaat Alako hen echter terug, dan wast de maan. Eens kwam hij, gezonden door zijn vader, de oppergod, op aarde om de zigeuners de goddelijke wet te leren en hen kennis bij te brengen.

* Alfr: Oudscandinavische term voor een half-god, half-dwerg. In het duits spreekt men van Alb of Alp. In de Nibelungensage heet de koning van de dwergen Alberich. Later degradeert de alfr tot een demon die alleen maar ziekten en nachtmerries veroorzaakt.

* Alven, in mythen kleine, haast onzichtbare, boosaardige wezens. In de Germaanse mythologie zijn het oorspronkelijk de geesten die in de woning van de overledenen blijven wonen.

* Alvis:('alwijs') was een dwerg. Hij smeedde wapens voor Thor en zou in ruil daarvoor diens dochter Thrud tot vrouw krijgen. Maar bij nader inzien beviel de regeling Thor toch niet, en daarom stelde hij de kennis van de dwerg op proef. Alvis kwam naar Asgard, waar Thor hem de hele nacht lang vragen bleef stellen. Dwergen versteenden door zonlicht, en dat overkwam ook Alvis. Zo kwam Thor mooi van zijn verplichtingen tegenover de dwerg af.

* Audhumla was de Germaanse oerkoe, ze verscheen aan het begin der tijden uit het ijs. Ze verscheen als eerste dier uit Ginnungagap ('de gapende leegte') aan het begin van de schepping.
Uit haar uiers kwamen vier melkstromen, waarmee Ymir, de eerste vorstreus en het allereerste levende wezen, werd gevoed. Ymir was de voorvader van de vorstreuzen die in vijandschap met de goden leefden.
Uit het ijs likte ze de eerste mens, Buri. Buri's zoon Bor, trouwde met Bestla, de dochter van een vorstreus. Hun zoons waren de eerste goden, Odin, Vili en Ve. Zij streden tegen de vorstreuzen en doodden Ymir. Bijna al Ymirs kinderen verdronken daarop in zijn bloed: alleen Bergelmir en zijn vrouw ontkwamen.

* Baba Yaga was in de Slavische mythologie een mensenetende vrouwelijke demon. Haar mond zou zich uitstrekken van de aarde tot de hellepoort. Ze woonde in een huis dat op kippenpoten stond, achter een omheining van menselijke beenderen. Ze verplaatste zich vliegend in een ijzeren ketel.

* Balder was een zoon van Odin en Frigg en de 'bloedende god' uit de Germaanse mythologie. Zijn vrouw was Nanna, zijn zoon Forseti, de god van de rechtspraak.

* Beowulf was een held die twee watermonsters doodde. Hij zou een neef zijn geweest van de koning der 'Geats' of Jutten.

* Bergelmir was een zoon van Thrudgelmir en een kleinzoon van Ymir. Toen Odin, Vili en Ve Ymir doodden en zijn lichaam naar Ginnungagap brachten, verdronken alle vorstreuzen in zijn bloed, behalve Bergelmir en zijn vrouw. Ze ontkwamen in een uitgeholde boomstam en brachten een nieuwe generatie reuzen voort, die de goden intens haatten. Op Ragnarok zouden de vorsten en Hels doden wraak nemen voor Ymirs lot

* Bifrost was de vlammende regenboog die tussen Asgard en Midgar ( hemel en aarde) liep. De goden bouwden deze brug uit rood vuur, groen water en blauwe lucht en lieten hem bewaken door Heimdall. Dagelijks trokken de goden over de brug, om bij de bron Urd samen te komen.

* Bor was een zoon van Buri, de echtgenoot van de reuzin Bestla en de vader van Odin, Vili en Ve. Als oude god leefde Bor in de tijd voor de wereld was geschapen. Er bestonden toen nog geen aarde, hemel en zee, alleen de gapende leegte van Ginnungagap. Bors schoonvader, de reus Bolthur, had ook een zoon, die zijn wijsheid deelde met zijn neef Odin.

* Bragi, zoon van Odin en de reuzin Gunnlod, was de Germaanse god van de dichtkunst en welsprekendheid. Hij was gehuwd met Idun, de godin die de appels der jeugd bewaakte.

* Brynhild was een Valkyrja of Walkure. Ze trotseerde Odins wil en werd daarom op aarde gevangen gezet in een kring van vuur. Toen Sigurd haar daar uit haar toverslaap bevrijdde, werden ze verliefd.
Hij gaf haar zijn ring, Andvarinnaut, niet wetend dat hij vervloekt was. Tijdens zijn reizen werd hij door Grimhild betoverd, zodat hij Brynhild verried: eerst door te trouwen met Gudrun en vervolgens door Guner bij te staan om Brynhild te krijgen. Toen Brynhild Sigurds verraad ontdekte wilde ze hem eerst vermoorden, maar sloeg echter de hand aan zichzelf.

* Buri  gold als stamvader van de Germaanse goden. Hij werd uit het ijs bevrijd door de oerkoe Audhumla. Zij likte op een dag zijn haar uit het ijs, op een tweede dag zijn hoofd en op een derde dag zijn hele lichaam.
Buri's zoon Bor trouwde met een vorstreuzin: hun zoons waren Odin, Vili en Ve.

* Dazhbog: Slavische zonnegod. Bij de Serven heette hij Dabog, bij de Polen Dazbog. Deze zoon van de hemelgod Svarog en broer van de vuurgod Svarazic werd elke ochtend herboren. Hij reed op zijn diamanten wagen langs de hemel en was 's avonds een oude man geworden.

* Fafnir, zoon van de tovenaar Hreidmar, raakte verdorven door de vervloekte ring Andvarinaut. Belust op schatten doodde hij met zijn broer Regin zijn vader. De hebzucht maakte hem ook qua uiterlijk tot een monster, want hij veranderde in een draak.
Zijn schat lokte menige held naar zijn grot, maar geen van hen overleefde, behalve de jeugdige Sigurd. Gewapend met het zwaard van zijn vader en geholpen door Regin, was hij de draak te slim af en bemachtigde de schat.

* Fenrir of Fenris was de zoon van de god Loki en de vorstreuzin Angrboda. Hij was een verscheurende wolf, het monster van Ragnarok. Hij zou een beslissende rol in de definitieve strijd tussen goden en mensen spelen en dan onder meer de oppergod Odin vermoorden.

* Forseti, de god van de rechtspraak, heette bij de Friezen Forsite. Hij was een zoon van Balder en Nanna. Zijn vader werd gedood door de maretak die de blinde Hodr zonder kwade bedoelingen naar hem wierp. Zijn moeder stierf daarna van verdriet. Forseti speelde niet zo een grote rol in de Germaanse mythologie, maar zijn paleis Glitnir, 'met zuilen van rood goud en een met zilver ingelegd dak,' wordt echter gedetailleerd beschreven. Forseti legde hier als vrederechter geschillen bij.

* Freya ('dame') ook wel Frea of Freyja genoemd was een dochter van de zeegod Njord en een zuster van Freyr. Ze was een belangrijke vruchtbaarheidsgodin en maakte deel uit van de Vanir, een van de takken van de Germaanse godenfamilie.
Freya's kostbaarste bezit was de Brisingamen, het halssnoer dat ze had gekregen door te slapen met de makers ervan.
Vanwege haar schoonheid had ze vele bewonderaars, onder meer Ottar, die ze in een zwijn veranderde. Ze gold als tovenares en kon vliegen in de huid van een valk.
Odin en Freya verdeelden na elke veldslag de gesneuvelde helden onder elkaar. Odins mannen gingen naar het Walhalla, die van Freya naar haar paleis Sessrumnir. Mogelijk was Freya's echtgenoot Odur of Od, over wie verder niks bekend is, eigenlijk Odin.
Als godin van liefde en wellust was ze een geschikte partner en tegenpool van Odin, een god van vernietiging.

* Freyr ('heer'), ook wel Frey genoemd, was de tweelingbroer van de vruchtbaarheidsgodin Freya. Hun vader was de wind- en zeegod Njord.
Freyr was met Odin en Thor een van de voornaamste goden. Hij was ook verbonden met zonlicht, regen en vrede. Zijn titel Skirr betekende 'lichtende' en de naam van zijn vrouw, de vortreuzin Gerda is afgeleid van 'veld'.

* Frigg, ook wel Frigga, Frija en Fricka genoemd was een dochter van Fjorgyn, de godin van de aarde en de lucht. Ze was de vrouw van de oppergod Odin en de moeder van Balder. Ze was een vruchtbaarheidsgodin.

* Groa was een zieneres en de vrouw van Aurvandil. Diens bevroren teen werd door Thor de lucht in gesmeten, waarna hij in een ster veranderde. Aurvandil was mogelijk een vruchtbaarheidsgod van moerasgebieden.

* Heimdall was een zoon van negen moeders en lette overal op. Oorspronkelijk was hij wellicht een alwetende hemelgod. Hij kon gras en wol horen groeien en honderd mijl verder zien. Hij stond op Bifrost, de regenboog tussen Asgard en Midgard ( hemel en aarde). Daar zou hij aan het begin van Ragnarok op zijn hoorn, Gjall, blazen. Als laatste van de goden zou hij sneuvelen in een tweegevecht met Loki.

* Hel was een dochter van de vuurgod Loki en de vorstreuzin Angrboda. Ze heerste over de onderwereld, die eveneens hel heette: daarheen had de oppergod Odin haar verbannen. Zij bezat daar meer macht dan Odin omdat toen Odins zoon Balder werd vermoord, zij weigerde hem terug te laten keren naar zijn ouders.
Haar broers, Fenrir en Jormungand, waren even angstaanjagend als zijzelf. Toch werd de naam 'Hel', als aanduiding voor het rijk van de duivel, door christenen in enkele moderne talen overgenomen.
Hels volgelingen waren slechts stille volgelingen van hun half-vergane vorstin. Haar gezicht en lichaam waren nog gaaf, maar haar benen verkeerden in staat van ontbinding. Hels troon werd het 'ziekbed' genoemd en haar onderdanen waren allen die aan ziekten of van ouderdom waren gestorven.
De toegang tot haar rijk werd bewaakt door de schrikwekkende hond Garm.

* Hreidmar was een boer en tovenaar en de vader van Regin, Fafnir en Otter. Toen Otter per ongeluk door Loki werd gedood eiste Hreidmar een genoegdoening van de god.

* Hrungir was een van de sterkste vorstreuzen uit de Germaanse mythologie.
Nadat hij een dochter van de god Thor heeft geschaakt wordt hij echter door de hamer van Thor verpletterd.