Mandala

Het woord mandala is een woord uit het Sanskriet, een oud Indiase taal en betekent cirkel met een kern. Het centrum stelt God voor, de oorsprong, het geheime, de essentie van alle natuurverschijnselen. Deze cirkel heeft een speciaal karakter; ze stelt de ruimte voor waarbinnen de mens zelfstandig en zonder inmenging van buitenaf zichzelf als een eenheid kan en mag beleven. Ze beschermt ons en geeft ons een gevoel van veiligheid en afgrenzing en een gevoel van rust. Een mandala vertelt iets dat in symbolen wordt uitgedrukt. De cirkel heeft geen begin en geen einde en is dan ook het symbool voor heelheid en de oneindigheid. In oude culturele en filosofische tradities komen we het gebruik van de cirkel tegen. Ook als symbool voor de zon, de wereld, de totaliteit van de kosmos. Op allerlei rotstekeningen, graven en muren vinden we de cirkel als symbool, maar ook spiralen en labyrinthen. De cirkel heeft door de eeuwen heen een bijzondere plaats ingenomen in de symbooltaal en is het geometrische symbool dat de meeste bekendheid heeft gekregen. Ook in architectuur, kunst en rituelen is en wordt de cirkel veelvuldig toegepast.

Het meest bekend zijn de boeddhistische mandala's uit Tibet en India waar de mandala een belangrijk hulpmiddel is om zich te concentreren bij het mediteren, maar wordt ook gebruikt bij de inwijding van boeddhistische monniken. De zandmandala's worden al eeuwen lang volgens vaststaande regels gemaakt en is een actieve vorm van meditatie. Als de mandala klaar is wordt hij ritueel teruggegeven aan de aarde door het zand in een stromende rivier te gooien. Het maken van de mandala is een oefening in onthechting, het gaat om de weg die je volgt en niet om het eindresultaat.

 

Het Christendom bracht ons de roosvensters in de Gotische kathedralen en kerken.
In de kathedraal van Chartres in Frankrijk, ligt een prachtig labyrint op de vloer en boven het altaar bevindt zich een roosvenster. Op 21 juni, met het begin van de zomer, schijnt de zon precies door het roosvenster op het labyrint. De betekenis van een labyrint kunnen we zien als de weg die de mens via vele omwegen aflegt om uiteindelijk zijn centrum te bereiken.

En dan zijn er de prachtige Islamitische mandala's. Omdat beeltenissen van God bij de Islam verboden zijn, ontstonden er in de Islamitische kunst oneindig veel fantasievolle, gekleurde en geometrische patronen.

In sommige Indianen culturen werd en wordt nog steeds gebruik gemaakt van de cirkel vanuit haar helende kwaliteiten; uit deze cultuur stamt het medicijnwiel.

De Kelten waren een kunstzinnig volk dat prachtige gebruiksvoorwerpen en sieraden maakte. Ze zijn vooral bekend om hun vlechtwerk dat tegenwoordig erg populair is in de vorm van tatoeages.

De Zwitserse dieptepsycholoog, professor Jung introduceerde de mandala hier in het westen. Hij geloofde dat de mandala een soort opslagplaats is van de psyche en dat de vormen en kleuren een speciale betekenis hebben voor de maker van de mandala.
Toen Jung zelf in een ernstige crisis belandde, ontdekte hij de helende kracht van de cirkelvormige tekeningen aan den lijve.

We kunnen zeggen dat de mandala een spiegel van ons menselijke zijn is. De mandala omvat zowel de psyche, zowel ons bewustzijn als ook ons persoonlijke onderbewuste en beelden uit het collectieve onbewuste(archetypen). Alles wat we tekenen is informatie over ons zelf.