vulkaanuitbartsing

Bibnet


DE ADEM VAN DE AARDE



Vulkanen lijken allemaal op elkaar, allemaal roepen ze hevige emoties op als ze tot uitbarsting komen. Wat ze zo boeiend maakt, is dat ze ons herinneren aan het ontstaan van de aarde. Alle vulkanen vertonen spectaculaire erupties, maar slechts een deel daarvan is explosief. Dit is afhankelijk van het type magma en de taaiheid daarvan. Er bestaan rustige vulkanen, met donker en niet zo taai magma, dat ongehinderd kan stromen. Gewoonlijk bevindne dergelijke vulkanen zich op breuklijnen in de aardkorst - de 100 km dikke schil aan de buitenkant van de aarde - en maken de weg vrij voor de ontwikkeling van brede geulen in de oceaan. Ofwel ze staan op plaatsen waar zeer diepe magmapluimen verticaal naar boven komen en een gat maken in de aardkorst, waardoor bepaalde hotspots ontstaan, zoals op Hawaï. Vulkanen met taaier magma daarentegen ontstaan juist op plaatsen waar de verschillende aardplaten zich niet van elkaar verwijderen maar frontaal op elkaar botsen. In die gevallen kan de ene plaat onder de andere schuiven en schuin de aarde in lopen. Uit de gedeeltelijke fusie komen enorme bollen magma voort die, omdat ze minder dicht zijn dan de omringende rotsen, naar het oppervlak stijgen. Door de specifieke viscositeit van dit magma kunnen er geen grote hoeveelheden gas vrijkomen waarmee fusieprocessen altijd gepaard gaan. In dergelijke vulkanen met taai magma bereikt de gasdruk vaak een heftig niveau en de uitstroming die op gezette tijdstippen en vaak met geweld plaatsvindt, is enorm explosief. De uitstoot van vast materiaal en gas bij een grote eruptie kan zelfs van invloed zijn op het klimaat en tot op grote afstand het klimaat veranderen.



GESTEENTEN
stollingsgesteenten sedimentgesteenten metamorfe gesteenten
graniet zand marmer
gabbro kalk gneiss
doleriet lei XXXX
peridotiet arduin XXXX




webmaster