|
|
Jongleren
Met vallen en opstaan
Visietekst bij het jaarthema 'Jongleren'
We pakken de dingen graag als padvinders aan en dat merk je. We gaan op stap en ontdekken de wereld. Onderweg, niet vanuit een veilige zetel. Leren en doen gaan in scouting onvermijdelijk samen, zij het op een speelse en actieve manier. We laten ons maar wat graag verleiden tot de praktijk en tot het experiment. We willen de dingen zelf doen en uitproberen. Voorgekauwde ideeën en theorieën zijn niet aan ons besteed. Al doende ontdekken we dingen die ons boeien en die ons verleiden en prikkelen om nóg verder te gaan. Daarbij laten we ons niet afschrikken door hindernissen of complexiteit. Elke uitdaging vraagt om een andere aanpak. Gelukkig hoeft het niet onmiddellijk 'juist' zijn. We mogen flatteren en op onze bek gaan. Dat geeft moed om steeds opnieuw te proberen. Tot het lukt. Tot we er genoeg van hebben. Of tot we een grens bereikt hebben. En alles wat we doen, doen we samen. Omdat het leuker is om er niet alleen voor te staan, maar ook, en vooral, omdat we met respect voor ieders ruimte en tempo, veel van elkaar kunnen leren. Typisch scouting?
Ook in de vijf basispijlers, die de boodschap van scouting uitdragen, vinden we die drang naar experimenteren en leren terug:
|
Medebeheer
Door actief deel te nemen aan inspraakmomenten, mee beslissingen te nemen, spontaan eigen voorstellen en ideeën aan te brengen en respect te hebben voor de mening van anderen.
Engagement
Door gemotiveerd en actief deel te nemen, door je eigen voorkeuren en wensen te uiten.
Zelfwerkzaamheid
Door een persoonlijke zoektocht aan te gaan en zo vaardigheden te ontwikkelen. Door spontaan het avontuur op te zoeken en je plan te leren trekken. Door initiatief te nemen en grenzen op te zoeken en te verleggen.
Ploegwerk
Door samen te werken. In team plannen, organiseren en evalueren. Door samen meer dan de som van de delen te proberen zijn.
Dienst
Door onze kennis en ervaring belangeloos met anderen te delen, zodat we elkaar kunnen helpen om oplossingen te vinden en onze horizonten uit te breiden. Hoe doen we het? Samen een tactiek bepalen en kiezen voor een bepaalde aanpak, het zijn momenten waarop we naar elkaar luisteren. Overleg en inspraak zijn de bouwstenen die we in dat proces nodig hebben. Daarom maken we hier veel tijd voor. Het zijn uitgelezen momenten om samen te denken, te plannen en te evalueren. Projecten en doelstellingen zijn uitvergrote kansen, waarin extra aandacht kan gaan naar de beleving van de stappen in het proces dat we doorlopen. We beleven een compleet proces, van denken en plannen, over doen en evalueren. Werken in groepen vergroot de kans tot kruisbestuiving. Ideeën samen leggen, brainstormen en discussiëren, het creëert nieuwe plannen en projecten. Natuurlijk is samenwerken ook dé manier om sociale vaardigheden te verwerven. Af en toe staan we stil bij onszelf. We blikken achterom, naar de weg die we al afgelegd hebben en vooruit, naar wat nog komen zal. We bezinnen ons erover of we goed bezig zijn en of we trouw zijn aan de dingen waarin we geloven en die we belangrijk vinden.
Experimenteren is een kunst
Omdat experimenteren niet zonder risico's is, vergt het durf om eraan te beginnen. Dan is het goed om weten dat je je in een groep mensen bevindt die jou respecteert en kansen geeft. Dat het om vrienden gaat die je kan vertrouwen. Om voluit te kunnen gaan, hebben we ook bewegingsvrijheid nodig. Die mag ons niet ontnomen worden door een overlast aan regels en wetten. Toch willen we het ook veilig houden. Veiligheid is op een verantwoorde wijze een gekend risico nemen. Het gaat dan over veilig materiaal, maar net zo goed over verkeersregels of over goed omgaan met angst. Ook vooroordelen of principes kunnen een gezonde experimenteerdrang in de weg staan. Tradities en gewoonten kunnen zekerheid en houvast bieden. Het mag echter nooit zover komen dat tradities of vaste gebruiken ons ervan weerhouden om nieuwe, misschien wel betere of mooiere dingen te ontdekken. Op dat moment moeten we ze in vraag kunnen en durven stellen en aanpassen waar nodig. Het is goed om af en toe een aantal tradities op de rooster te leggen. De test te doen of het nog deugt. Zo nemen we alleen de zaken mee die echt waardevol of handig blijven.
Ruimte
- actief op zoek gaan naar nieuwe vormen en activiteiten
- niet geremd worden door vooroordelen, tradities en rituelen
- niet gebukt gaan onder regels en wetten
Veiligheid
- omringd worden door mensen die je vertrouwt
- de veiligheidsregels volgen
Van kapoen tot jin
Al doende leren is iets wat ingebakken zit in elk kind, elke mens. Het gaat eigenlijk vanzelf. Een pasgeboren baby verkent zijn omgeving en probeert alles uit. Een tiener stelt zijn ouders op de proef en probeert de grenzen die ze stellen, te verleggen.
Onze kapoenen komen, na een ontdekkingstocht van zes jaar in het eigen gezin, in een kapoenengroep terecht. Ze worden scout of gids en dat betekent dat hun ontdekkingsterrein gevoelig uitgebreid wordt. In de openlucht en samen met andere kinderen valt er nog veel meer te onderzoeken dan thuis.
Bij de welpen en de kabouters, is er de eerste kennismaking met typische scouts- en gidsenactiviteiten, zoals de nestwerking, de raadsrots, het jungleboek, enz.
Ook bij de jonggivers, de givers en de jins blijft al doende leren centraal staan. Al worden de uitdagingen waaraan we ons wagen, gaandeweg groter en complexer. Je eerste driepikkel sjorren en omhoog hijsen. Je eigen potje koken op een houtvuur. Er valt ook hoe langer hoe meer te beleven. In elke tak steekt een hoogtepunt, is er een streefdoel. Dat kan zijn: iets dat je samen met de groep bereikt, zoals samen op buitenlands kamp gaan. Maar het kan natuurlijk ook om persoonlijke dingen gaan, zoals leren kaartlezen of je eerste vergadering voor je medejins in mekaar steken. En dan daarna, het gevoel dat je weer een grens verlegd hebt. Een succeservaring zoals dat heet.
Ook binnen de leidingsploeg zet dat proces zich ongestoord verder. Ook hier wordt in groepjes (takleiding) gewerkt, met ouderen en jongeren, onervaren en ervaren mensen samen. En ook hier is het van essentieel belang dat ruimte en veiligheid gegarandeerd worden en dat het al doende leren aangemoedigd wordt. Ervaren leiding heeft veel te bieden aan jonge leiding omdat ze vanuit hun ervaring kunnen spreken. Jonge leiding heeft op zijn beurt een verse en verfrissende kijk op de dingen. Dat maakt van hen die ideale proefkonijnen die vrijelijk kunnen nagaan of bestaande ideeën nog kloppen.
Iets voor altijd?
Een eeuwigdurende cirkelbeweging is het. Een leerproces dat nooit stopt. En gelukkig maar.
Learning by doing,
je stimuleert het door:
- een veilige omgeving te scheppen
- op zoek te gaan naar persoonlijke interesses van mensen en daar motivatie uit te putten
- te werken in (af en toe ook nieuwe) groepjes waardoor kruisbestuiving mogelijk wordt.
- inspraak aan te moedigen en iedereen concrete verantwoordelijkheden toe te vertrouwen.
- ieders persoonlijkheid en vrijheid te respecteren.
- mensen aan te moedigen na te denken over zichzelf en hoe ze zich daarbij voelen
- ervoor te zorgen dat het leuk en plezant blijft. Learning by enjoying!
|
|
|