Sequoia's
in België, Nederland en Luxemburg
The Royal Botanic Gardens of Kew, Engeland
De botanische tuin van Kew nabij Londen is een van de oudste en belangrijkste botanische tuinen ter wereld. Vele plantensoorten werden voor het eerst beschreven door de Britse botanici, zodat vele van de oudste aangeplante specimens van een groot aantal plantensoorten in Kew te vinden zijn. In biologische kringen is Kew een begrip: het plantkundig onderzoek dat er uitgevoerd wordt, is toonaangevend. Kew bevat levende specimens van vele plantensoorten die in het wild ondertussen al zijn uitgestorven en is in die context een ware ark van Noah.
Naast het wetenschappelijke belang van Kew, is het ook gewoon een mooie plaats om te wandelen. Op elk moment van het jaar staan andere soorten in bloei en liggen de accenten in deze tuin anders. Kew Gardens is opgenomen op de UNESCO werelderfgoedlijst en is wat mij betreft een echte aanrader voor iedereen die ook maar een beetje van planten, vreemde soorten of mooie Engelse tuinen houdt.
Op deze pagina belicht ik enkele details van Kew, die ik persoonlijk interessant vind. Op de foto bovenaan kan je een arcadisch tafereeltje zien met links een moerascipres (Taxodium distichum) en rechts een metasequoia (Metasequoia glyptostroboides). Rechts een doorkijkje in de tropische serre van Kew, waarbij je op de achtergrond een ijzeren wenteltrap naar boven kan zien gaan, waarmee men in de kruinen van het tropisch woud kan wandelen.
Links
Dit is een plant die ik al een hele tijd eens wou bekijken: de fameuze Amorphophallus titanum. Deze tropische plant uit de aronskelkfamilie groeit diep in de tropische regenwouden van Sumatra en heeft de grootste bloemwijze ter wereld. De bloem kan tot drie meter hoog worden!
Deze plant wordt bevrucht door vleesvliegen en consoorten, zodat de bloem van deze plant, die overigens maar enkele dagen om de zoveel jaar bloeit, helemaal niet lekker ruikt. Om deze insecten te lokken, verspreid ze namelijk een sterke rottingsgeur.
Een bejaard koppeltje dat naast mij stond toen ik deze bloem (die op de foto nog "groen" is en pas binnen enkele jaren terug zal bloeien) aan het bekijken was, herinnerde zich de bloeiende plant nog levendig. "You remember this one, dear, a couple of years ago when he flowered?", vroeg de man, waarop de dame zei: "Oh yes, I remember that one", terwijl ze haar neus optrok, "the smelly one..."
Rechts
De mooie kastanjebladige eik (Quercus castaneifolia) van Kew.
Dit is het oudste Europese exemplaar van deze zeldzame soort, die van nature in de gebergten van de Kaukasus en Iran groeit.
Aangeplant kort na de ontdekking van de soort, in 1846, is deze boom nu de grootste en meest gave boom van zijn soort buiten zijn natuurlijk verspreidingsgebied.
In het Britse klimaat blijkt deze soort erg goed te groeien en is nu al meer dan 30 meter hoog met een machtige, volle kroon. Een lust voor het oog.
Redwood grove
Ook in Kew zijn uiteraard sequoia's aangeplant, zelfs een volledig bosje (een deeltje ervan op de foto rechts). Hoewel ze niet extreem groot zijn, zijn het typevoorbeelden van de soort. Waar het in het natuurlijk verspreidingsgebied onmogelijk is de beide Califonische soorten, de mammoetboom (Sequoiadendron giganteum) en de kustsequoia (Sequoia sempervirens) naast elkaar te zien, staan ze hier broederlijk tussen en naast elkaar. En ook helemaal anders dan in België of Nederland: de hoogste Sequoia sempervirens is in Kew hoger dan de mammoetbomen.
Ze worden er erg goed verzorgd. Omdat sequoia's altijd boven de bomen in de buurt uitgroeien, verliezen ze heel vaak hun groeitop als gevolg van blikseminslagen. Daarom heeft men in Kew een staaldraad gespannen tot in de top van de bomen, zodat de bliksem bij een eventuele inslag afgeleid kan worden (foto links). En het werkt: ze hebben nog allemaal hun top.
You are standing in the middle of a giant redwood
Midden in het sequoiabosje heeft men een rond pleintje aangelegd (foto rechtsboven), waarvan de diameter overeenkomt met dat van een typische oude Californische mammoetboom. Een leuke manier om duidelijk te maken welke omvang mammoetbomen kunnen bereiken en dat de stammen van de mammoetbomen van Kew wel nog een héle lange weg af te leggen hebben.
The Palm House
In volle Victoriaanse periode werd het door de industriële revolutie voor het eerst mogelijk grote serres te maken, bestaande uit glas en ijzer. Nieuwe exotische soorten werden in grote getale ontdekt in alle uithoeken van het Britse rijk zodat in Kew van 1840 tot 1844 voor het eerst een grote glazen constructie werd gebouwd: The Palm House, de moeder van alle serres.
Al van sinds ik een kleine jongen was en het KBIN in Brussel vele keren bezocht, ben ik een groot liefhebber van de architectuur uit de 19e eeuw, met al het glas en de ijzerkrullen. The Palm House van Kew, waar men een broeierig tropisch klimaat simuleert, stond dus ook al een tijdje op het verlanglijstje.
Op de foto in het midden is een plant te zien die ik minstens even fascinerend vind als de Californische sequoia's, namelijk de fameuze coco-de-mer (Lodoicea maldivica). Op de tropische eilanden van de Malediven spoelden al eeuwen af en toe vreemde, grote dubbele kokosnoten aan. Niemand wist waar ze eigenlijk vandaan kwamen. Men wist nergens kokospalmen staan met zo'n grote vruchten en dacht dat deze aan waterplanten ergens in de Indische Oceaan moesten groeien, vandaar hun naam zeekokosnoot of coco-de-mer. Toen tijdens de eerste grote ondekkingsreizen de tot dan onbewoonde eilandengroep de Seychellen werd ontdekt, werd het raadsel opgelost: diep in de valleien van enkele eilanden bleken de palmen voor te komen waaraan deze bijzondere vruchten groeien. Deze hebben de vorm van één de mooiste dingen op aarde: het achterwerk van de vrouw. Maar voor we helemaal lyrisch beginnen worden, gaan we snel en subtiel over naar de volgende foto's...
Exotische soorten
Links kan je een mooi voorbeeld zien van een exotische diersoort die de inheemse soorten aan het verdringen is: de grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis). In Groot-Brittannië zitten vrij veel dergelijke eekhoorns, zo ook in Kew. Deze Noord-Amerikaanse soort is competitiever dan de gewone Europese rode eekhoorn en is deze in bepaalde delen van Europa jammer genoeg volledig aan het verdringen. Een andere exotische soort die men in Londen en alle andere West-Europese wereldsteden meer en meer kan terugvinden is de papegaai Psittacula krameri (de halsbandparkiet).
De botanische tuin van Kew bevat specimens van 1 op de 8 gekende plantensoorten en is daarmee één van de belangrijkste botanische verzamelingen ter wereld. Het overgrote deel van deze planten, die hier niet van nature voorkomen, worden er met veel zorg en toewijding in leven gehouden (omdat ze bijvoorbeeld erg bedreigd zijn in hun natuurlijk verspreidingsgebied). Bij een kleine minderheid van de exotische planten hoeft men echter niet te helpen: zij voelen zich hier erg goed, té goed, en zijn al in de vorige eeuw de tuinen gaan verlaten. Een goed voorbeeld hiervan is de rhododendron (Rhododendron ponticum) die omwille van zijn prachtige bloemen erg veel is aangeplant en waarvan er ondertussen vele variëteiten bestaan (foto rechts). De ondergroei van een aantal West-Europese bossen en de meeste kasteeltuinen wordt momenteel zwaar belaagd door deze sterke soort.
Links
Ooit bezoek ik de vochtige wouden op het zuidereiland van Nieuw-Zeeland, waar de boomvaren de wheki (Dicksonia squarrosa) de hoofdvegetatie uitmaakt. Sedert enige tijd ben ik nu ook zo'n getuige uit een verleden van miljoenen jaren geleden aan het kweken op mijn terras, en dat gaat eigenlijk vrij goed. Op de foto is zijn Tasmaans broertje Dicksonia antarctica te zien.
Rechts
Wat kan het genieten zijn van een typisch lentetafereeltje in Kew. Een groepje boshyacintjes (met wolfsmelk) groeit in het lommer van een zomereik: het paradijs bestaat dus echt.
En och, er is nog zoveel te vertellen over bijvoorbeeld de Wollemia, de toromiro, de café marron, ...
Ik keer er wellicht ooit nog eens terug, zo wil ik graag eens een bloeiende Victoria cruziana of Victoria amazonica van Kew zien.
Over de Wollemia heb ik toch al een woordje geplaceerd op de pagina over Westonbirt Arboretum.
Terug naar mammoetbomen in het Verenigd Koninkrijk.