Sequoia's
in België, Nederland en Luxemburg
Wat is een kaart en wat zijn geografische coördinaten?
Geografische coördinaten
De aarde kan benaderd worden door een bol, of beter door een ellipsoïde, dit is een afgeplatte bol. Er zijn verschillende ellipsoïden gedefinieerd zoals bijvoorbeeld deze van Hayford en de WGS84-ellipsoïde. Elke plaats op dit driedimensionale, gekromde oppervlak kan uniek gesitueerd worden aan de hand van 2 coördinaten, bijvoorbeeld de lengte- en breedtegraad. Een derde coördinaat drukt de hoogte ten opzichte van deze gekozen referentie-ellipsoïde uit.Na de keuze van een bepaalde projectie en hoe deze gebruikt wordt, kan men dit driedimensionaal oppervlak afbeelden op een tweedimensionaal vlak. Daarbij zijn al dan niet grote vervormingen, die van plaats tot plaats verschillen, onmogelijk te vermijden.
Als voorbeeld wordt op bovenstaande figuur een kegelprojectie getoond waarbij het 3D-oppervlak wordt afbeeld op een 2D-oppervlak. Het is duidelijk dat de vervormingen het kleinst zijn nabij de raakcirkel van de kegel met de ellipsoïde of nabij de 2 snijcirkels indien de kegel de bol snijdt.
In dat 2D-vlak kan een gewoon cartesisch X-Y-coördinatenstelsel gedefinieerd worden, zodat plaatsen hierop ook uniek bepaald kunnen worden. Zo'n platte afbeelding noemen we een kaart.
Voor België is de projectie door het NGI (Nationaal Geografisch Instituut) bepaald zó dat de vervormingen in België zo klein mogelijk zijn. In het vlak werden ook gewone cartesische X- en Y-coördinaten gedefinieerd; deze worden de Belgische Lambert 72-coördinaten genoemd en zijn op alle Belgische topografische kaarten terug te vinden. De gebruikte projectie is een snijdende kegelprojectie (eenmaal iets ten noorden van Brussel en eenmaal iets ten zuiden), de gebruikte ellipsoïde is deze van Hayford. De Belgische mammoetbomen kunnen dus ook precies bepaald worden aan de hand van hun Lambertcoördinaten. De bomen waarvoor deze exact gekend zijn, kunnen dus bijzonder nauwkeurig gepositioneerd worden op Belgische kaarten, of, na terugrekening naar de lengte- en breedtegraad op de ellipsoïde ook op kaarten in andere coördinaatstelsels.
In Nederland heeft men een andere projectie en dergelijke gebruikt zodat de vervormingen voor Nederland het kleinst zijn. Het principe is echter gelijkaardig. De coördinaten in het afbeeldingsvlak worden in Nederland Amersfoortcoördinaten, rijksdriehoekscoördinaten of kortweg RD-coördinaten genoemd.
Bepalen van de coördinaten
- Hoe bepaal je de Belgische Lambertcoördinaten?
Dit kan je doen aan de hand van een topografische kaart, of, en zo doe ik het, aan de hand van luchtfoto's beschikbaar gesteld via het AGIV (voor Vlaanderen) en op de Portail Cartographique de la Région Wallonne (voor Wallonië). De Lambertcoördinaten worden telkens links onderaan weergegeven (X,Y). Luchtfoto's worden doorgaans opgenomen in de winter omdat de invloed van loofbomen dan zo klein mogelijk is: dreven en dergelijke zijn dan ook vanuit de lucht goed zichtbaar. Ook voor het zoeken naar mammoetbomen is dit uitermate handig: deze zijn altijdgroene naaldbomen zodat deze zeker in de winter goed zichtbaar zijn en een duidelijke schaduw werpen.Voorbeeld: de positie van het atomium in Brussel is x = 148 083, y= 176 060 (in meter uitgedrukt).
- Hoe bepaal je de Nederlandse Rijksdriehoekscoördinaten?
Nederland heeft een achterstand op België inzake (gerectificeerde) luchtfoto's en het aanbieden van geografische informatie via internet.
Het bepalen van mammoetbomen op digitale luchtfoto's is in Nederland niet mogelijk zodat enkel topografische kaarten ("stafkaarten") gebruikt kunnen worden. Dat is alleszins de manier waarop de Bomenstichting het doet.Voorbeeld: de positie van de Onze Lieve Vrouwetoren in Amersfoort is x = 155 000, y= 463 000 (in meter uitgedrukt) of x = 155.0, y = 463.0 (in kilometer uitgedrukt).
In de toekomst, wanneer GPS-toestellen even algemeen zullen zijn als GSM's en digitale fototoestellen, zullen deze coördinaten ook via een dergelijk toestel bepaald kunnen worden (maar wel niet zo nauwkeurig als op een grootschalige topografische kaart).
Terug naar de overzichtskaart mammoetbomen in België.
Terug naar de overzichtskaart mammoetbomen in Nederland.