Columbus

In onze herinnering bleven vooral bij: de zee, de stranden, de palmbonen, de merengue, de rum en de confrontatie met de armoede en... Columbus.

De Genuese zeevaarder Columbus ondernam ontdekkingsreizen in opdracht van de Spaanse koning en koningin. 
Hij ontdekte de Dominicaanse Republiek in 1492. Christoffel Columbus noemde het eiland waarop hij landde Hispaniola. Aan hem wordt de oneliner toegeschreven: ‘Dit is het mooiste land dat mensenogen ooit hebben gezien.’ De Dominicaanse Republiek was het derde eiland in de Nieuwe Wereld dat door Christoffel Columbus werd ontdekt. Nochtans kennen de inwoners van de Dominicaanse Republiek zichzelf het eerste geboorterecht toe.
Op 5 december 1492 zette Columbus als eerste Europeaan de eerste stap op wat hij noemde ‘Hispaniola’: ‘het mooiste land dat mensenogen ooit aanschouwden’. De berg nabij de landingsplaats heet de Monte Plata, de Zilverberg. Daar ligt ook het bekende toeristische oord Puerto Plata.
Wij dachten aanvankelijk dat Santo Domingo gesticht was door Columbus. Onze gids beweerde dat Diego Columbus, de broer van Christoffel dit had gedaan. In de rondleidingen en in de brochures leest u geregeld over de ‘pioniersfunctie’ van Santo Domingo. De eerste Europese stad in de Nieuwe Wereld, eerste aartsbisdom, eerste universiteit, eerste steenweg, eerste stenen huizen oudste kathedraal van Amerika, oudste straat met allure: rue des Dames, bij de stichting van de hoofdstad stapten daar een dertigtal vrouwen van hoge burgerij en adel. U kunt het huis bezoeken van de zoon van Christoffel Columbus met mooi bewaarde plaatsen en zalen. Plein ervoor: vroeger voor stallingen, schuren, woningen van personeel; nu geplaveid, geregeld bal populaire met de typische dansmuziek; ambassade van Parijs tevens centrum van uitstraling. Ook interessant is de vroegere woning van Cortes

Was Columbus de eerste die Amerika ontdekte? 
Voor de huidige stand van kennis – voor zover wij konden nagaan – verliet in 1000 de Viking Leifur (of Leif) Eiriksson Groenland om Amerika te ontdekken. Hij landde in Newfoundland.  Op zaterdag 24 juni 2000 deed de Islendigur deze tocht opnieuw. De vader van Leifur, Eric de Rode, was de eerste Viking die voet aan land zette in Groenland. Die was in 982 vertrokken vanuit IJsland en nam Groenland in bezit. In 1960 werd in Newfoundland een complete Vikingnederzetting opgegraven.
De Atlantische Oceaan verdrong de Middellandse Zee na de ontdekking van de nieuwe wereld?
Dit is een van de belangrijke gevolgen geweest van de ontdekkingsreizen van Columbus en erna.

Een speciale site over Columbus met veel links:
http://cartography.geog.uu.nl/columbus/
Op deze site vonden wij een zeer interessante link naar de verschillende reizen: http://www1.minn.net/~keithp/

menu

Ligging

We hadden voorkennis van dit vakantieland: warm, ver, strand, grote hotels, zwemmen en zonnen, armoede, all - in formule. De Dominicaanse Republiek is zonnen, zwemmen, dansen, drinken, eten en charmeren.
De zon staat boven u; de schaduw ligt buiten het hotel: de armoede van de bevolking en de geschiedenis die doorweven is van pijn en ellende: slavenhandel, piraten, dictators.

Slechts een beperkt aantal toeristen bezoeken de nationale parken. Als u daarin geïnteresseerd bent: spreek vooraf af met uw touroperator. U vindt er negen nationale parken en vijf natuurreservaten. Onze gids beweerde dat Los Haitises het allermooiste natuurpark is.

De Dominicaanse Republiek is een deel van de Caribische of Antilliaanse eilanden. Deze eilanden leven voort in ons collectief geheugen door de piraten. Is Disneyland is er een zeer mooie attractie aan gewijd: Adventureland.
De Dominicaanse Republiek is iets meer dan  twee keer zo groot als Nederland, afgerond: 48.000 vierkante kilometer.De ligging is gunstig voor suikerriet en toerisme. Eerst kwam de landbouw en dan het toerisme.Landbouwers willen naar toerisme overstappen. Dit levert spanningen op.
De grondwet bepaalt dat het land een presidentiële republiek is. Dit was niet altijd niet geval. De staatsgodsdienst is het rooms-katholicisme.

De Dominicaanse Republiek is geen 'apart eiland’, ze vormt samen met het buurland Haïti een eiland. De Dominicaanse Republiek ligt ten Oosten van Republiek Haïti. De verhoudingen tussen beide buurlanden waren vroeger soms zeer gespannen, tot en met oorlog en bezetting door Haïti.
De Dominicaanse Republiek behoort tot Latijns - Amerika. Latijns - Amerika bestaat uit Midden - en Zuid - Amerika: men spreekt daar vooral Spaans en Portugees wat 'Latijnse' talen zijn. 
De officiële tal is Spaans. In Brazilië, ook in Latijns - Amerika spreekt men Portugees.
In Noord-Amerika is Engels de overheersende taal, maar het Spaans rukt op.

Momenteel kijken de Haïtianen op tegen hun buurland, dat vrijer en minder arm is.
Nogal wat (goedkope) arbeidskrachten uit het buurland Haïti  werken op de suikerrietplantages van de Dominicaanse Republiek? De inwoners van de Dominicaanse Republiek vermijden dit werk. Het is zwaar en onderbetaald werk. Opvallend vonden wij dat de inwoners van de Dominicaanse Republiek geringschattend spraken over de Haïtianen.

menu

Reizen

De reis naar deze populaire vakantiebestemming gebeurt met charters. In de regel zijn deze non-stop chartervluchten.  
Voor heel wat toeristen is Punta Cana de eerste plaats waar ze aankomen. Punta Cana is een internationale luchthaven. De meeste toeristen stappen daaruit. Als u twintig minuten verder vliegt komt u op het internationale vliegveld van Santo Domingo kunt ook rechtstreeks vliegen naar San Domingo.  Er zijn ook chartervluchten op Puerto Plata.

Eenmaal aangekomen op het vliegveld, beginnen muzikanten enthousiast merenguemuziek te spelen, alsof hun leven ervan afhangt. Uitstappen heerlijk en spannend. Heerlijk: de heenreis (inchecken, wachten, wachten, eten als een acrobaat…) is achter de rug. Spannend: hoe zal de vakantiebestemming er echt uitzien. Vertrekken en aankomen vinden wij altijd wat stresserend. Inchecken, wachten, wachten, eten als een acrobaat.
Het eerste wat ons opviel (en overviel): de vochtige warmte. Bloedheet.
Op de internationale luchthavens in de Dominicaanse Republiek dienden wij met Amerikaanse dollars betalen voor een inreisvisum en formulieren moet invullen. In de omgeving van Punta Cana zijn er uitgestrekte suikerrietvelden. Suikerriet en rum maken de trots uit van de Dominicaanse Republiek.

De meeste reisagentschappen raden de toeristen af huurwagens te gebruiken en dit omwille van het chaotisch verkeer. Wij namen het openbaar vervoer en een enkele keer een toerismebus. Voor de bussen die tussen de belangrijke plaatsen rijden, moet u in de eerste plaats informatie vragen aan medereizigers die het al uitprobeerden. Die kunnen u precies zegen waar u moet op- en uitstappen, hoeveel u moet betalen enz. U betaalt in de plaatselijke munteenheid: de peso. Neem altijd dollars mee en kredietkaarten (Mastercard, Visa...). Taxi’s hebben geen meters, vooraf afspreken is nodig.. Ook op deze belangrijke wegen ligt het wegdek er soms erg kaduuk bij. Eigen vormen van 'openbaar vervoer. Motoconcho: bromfiets die ook als taxi dienst doet. Guagua: busje dat op vaste plaatsen halte houdt; goedkoop en overvol. Expreso: bus tussen de steden.

menu

Verblijf

Voor de doorsnee toerist zijn de zon, de zee, het eten en de losse sfeer de belangrijkste troefkaarten voor deze vakantiebestemming. Wij ook konden er van genieten. Vooraf hadden we beslist de populaire all-in formule niet te nemen: alle eten en (inheemse) dranken zijn inclusief. Bij het inchecken krijgt u een polsbandje dat u heel het verblijf moet dragen. Dit is het bewijs dat u een all-in klant ben.
We verkozen half pension, maar we waren in de minderheid. Soms waren we tevreden met onze beslissing. Zo konden we op onze dagtochten kleinere restaurantjes bezoeken. Soms kwam het speeksel ons in de mond, als we ’s middags de lekkere geuren roken van het middagmaal in de tuin.
Het ontbijtbuffet vonden we uitstekend. We konden eten in een van de vier restaurants van het vier hotel Bavaro Beach: Beach, Garden, Casino en Golf; voor het Hotel Palace dienden we supplementen te betalen. Als u at buiten het hotel waar u logeerde, diende u dit vooraf te melden aan de receptie van uw eigen hotel. Maar wat een weelde aan drankjes, ontbijtgranen, broodsoorten, toespijs en vooral de vruchten. Dit alles prachtig gepresenteerd en met een koel ochtendbriesje. Wat we minder konden waarderen, waren hier en daar vogels die op de tafels sprongen. Het vakantieverblijf in grote hotels is voorspelbaar: prachtige zandstranden, charmante animatoren die vrouwen en mannen de merengue aanleren en zorgen voor animatie en sportbegeleiding.
In de hotels drinkt men drankjes met ijsblokjes, ook in het plaatselijke bier, El Presidente, drinken ze met ijsblokjes. Buiten de internationale hotels raden we niet aan drankjes te drinken met ijsblokjes omwille van het gevaar voor ‘turistica’.

De creoolse keuken bestaat bijvoorbeeld uit sancocho, een stoofpot met spek, rundvlees en zoete aardappelen, bananen en casave. Wij verkozen evenwel de kreeft (de langoest) en de krab. U hebt een overvloed aan tropische vruchten van limoen, tamarinde en kokosnoot. Als u wandelt langs het strand, zullen jonge mannen voor u een kokosnoot klaar maken. Aan de bar kunt u een coco loco bestellen: kokosnoot gevuld met rum. Rum moet u zeker proeven: Barcelo, Brugal of Bermudez (de drie B's). Al vinden wij dat rum daar beter smaakt dan thuis. Maar dat geldt voor vele dranken.

Nogal wat toeristen vinden ’s avonds en ’s nachts de discosfeer ( a la discoteca) een van de belangrijkste attractie. Jong en oud drinken, dansen, vrijen en babbelen erop los. Jongeren rijden rond in auto’s die sterk lijken op rijdende disco’s. Anderen bluffen met dure wagens of met hun atletisch lichaam. De jacht op succes, seks is hier aanwezig. 
Als u in de onmiddellijke omgeving van de disco’s slaapt  moet u meedansen, ofwel goede oordopjes hebben. Zoniet: reserveer een kamer verderop.

De merengue is de meest populaire dans en een belangrijke attractie voor de toeristen. 
Merengue komt van ‘mery ring’, = ronde dans. Danspassen worden met één been uitgevoerd. De vrouw beweegt zich achterwaarts, de man danst naar voor. Linkervoet naar voor, rechtervoet in een halve cirkel bijtrekken. Het is een zwoele dans door het ritme  en vooral door het lichaamscontact.
Naast de plaatselijke dansen kijken nogal wat toeristen uit naar de hanengevechten (la pela de gallo), die vooral bij de mannelijke inwoners populair is. Vrouwen mochten vroeger niet aanwezig zijn  want ze brachten ongeluk. Dit is een spel, ook om te gokken.

Afbieden in gewone winkels en in supermarkten gaat meestal niet.
De meeste toeristen blijven in het hotelcomplex. Ze wandelen wel over het strand naar de prikkeldraad die het domein omheint. Voorbij deze grens kopen de toeristen dan de traditionele souvenirs. Probeer niet het onderste uit de kan te halen. Akkoord: ze zullen niet verkopen met verlies, maar gun ze een faire prijs.

Populair is de carnavalperiode in februari in elk dorp en in elke stad. La Vega zou de carnaval met de grootste traditie bezitten.

menu

De Dominicaanse Republiek is een ontwikkelingsland. 

Een van de vragen die we ons stelden: is dit land een ontwikkelingsland?
Als u het hotel niet uitgaat, merkt u dit niet. U weet het van horen zeggen. Als u buiten het hotel komt dan merk u dat armoede troef is. Een voortdurende confrontatie met armoede is niet de vakantie die de gewone toerist voor ogen heeft.
Dit land behoort niet tot de armste landen. Deze zijn o.a. Oeganda, Mozambique, Bolivia, Mauritanië. Elk jaar vermindert de armoede. Het toerisme is er een belangrijke vorm van ontwikkeling. Maar de armoede blijft schrijnend.

Medereizigers vergeleken de krottenwijken hier met die uit Brazilië: de favella's. Deze zijn aan de rand van de grote steden. Deze mensen behoren tot de Vierde Wereld, ze leven in een structurele armoede. Ook in België is de Vierde Wereld aanwezig: families die sinds generaties onder de armoedegrens leven en die op hun eentje er niet uit kunnen komen

Als u het hele land zou doorreizen, dan merkt u dat armoede troef is. Elk jaar vermindert de armoede. Het toerisme is een belangrijke vorm van ontwikkeling. Maar de armoede blijft schrijnend. Om de echte armoede te zien, moet u uit de grote strandhotels. 
Soms krijgt u de indruk dat de volksdevotie een vluchtweg is uit de armoede. In de huizen, op de bussen zagen we heel wat afbeeldingen van de paus, Maria en heiligen. De volksdevotie zagen we vooral in de kerken. Een van de grootste basilieken is deze van Onze Lieve Vrouw van Altagracia, in de stad Huguey.
Derdewereld toerisme is niet de vakantie die de gewone toerist voor ogen heeft. Sommige touroperators bieden wel daartoe mogelijkheden.

menu

Bevolking

De laatste twintig jaren verdubbelde er de bevolking. Nu telt deze republiek ongeveer 8 miljoen. Ze is een van dichtstbevolkte gebieden van Latijns – Amerika.
Het onderwijs is niet verplicht (2001).  Er zijn twee shifts en de schoolgaanden dragen een uniform. Er zijn 4 universiteiten. De Universidad Autonoma de Santo Domingo is de grootste en tevens de oudste universiteit (1538) van het Zuid-Amerikaanse continent. 
In de geschiedenis van dit land speelt de gewezen dictator Trujillo een belangrijke rol. Hij hield dit land dertig jaar onder de knoet, van 1930 tot 1961. Deze autoritaire heerser, de caudillo, was een ware machtspotentaat die enkel dacht aan zelfverrijking.
Mario Vargas Llosa schreef over deze figuur een prachtig boek: Het feest van de bok, Amsterdam, Meulenhoff. 'Bok' verwijst naar de talrijke seksuele escapades van deze dictator. Hij gebruikte dit ook als vorm van verknechten, van onderwerping. In een interview verklaarde deze schrijver (SdL  8 feb. 2001) dat de voormalige medewerker van deze dictator, dr. Balaguer, de huidige president, goed scoort. Nochtans draagt de huidige president zijn Trujillo-verleden mee. Dankzij de huidige president heeft dit land nu een fatsoenlijke regering, kan de oppositie verkiezingen winnen, verminderde de corruptie en ging het land erop vooruit dank zij de vrije economie. 

menu

Latijns - Amerika - Macchu Picchu

De Dominicaanse Republiek is een deel van Latijns - Amerika.
We vergeten nogal eens dat het prekoloniaal Latijns-Amerika van uit cultureel standpunt zo rijk was. Neem nu de Incacitadel van Macchu Picchu in de Peruaanse Andes in Ecuador. Macchu Pichu ligt 2000 meter boven de zeespiegel. Het werd in de 14de - 15de eeuw gebouwd en werd verlaten tijdens de Spaanse verovering van Zuid - Amerika. 

Men ontdekte deze vestingstad in de jungle in 1911. Velen beschouwen dit monument als een van de belangrijkste monumenten van prekoloniaal Latijns Amerika. Jericho (Israël), Macchu Picchu en Pompeï zijn de 'verdwenen' steden die in ons collectief geheugen opgeslagen zijn. 
De autoriteiten willen het vestingwerk en de oude bouwsels van de stad beschermen. Teveel (opdringerige) toeristen schaden de ruïnes. 
Momenteel bestaat het eiland Hispaniola uit twee delen: in het Westen Haïti en in het Oosten de Dominicaanse Republiek.

menu

Dominicaanse Republiek en de VS
De Dominicaanse Republiek ligt vlakbij de VS. Op een kaart ziet u de ligging t.o.v. de VS. 
Wegens de nabijheid volgde de VS altijd de politieke situatie van de Dominicaanse Republiek van nabij.
In 1903 stelde de VS een protectoraat in als beschermingsmaatregel.
Een protectoraat is een zwak (zoals de Dominicaanse Republiek) land dat voor een tijd afhankelijk is van een sterk land (VS). Ooit waren Rwanda en Burundi protectoraten van België. 
In 1867 poogde de Dominicaanse Republiek zich aan te sluiten bij de VS die dit afwezen.
De VS verlenen nog altijd en in belangrijke mate militaire hulp aan de Dominicaanse Republiek . 
Ook staan ze in voor de opleiding en training van het kader. De dienstplicht duurt twee jaar, vanaf de leeftijd van 18 jaar. Als u rondritten maakt ziet u in geregeld kazernes. 
Het leger speelde en speelt een belangrijke rol. Dit geldt voor de meeste Latijns - Amerikaanse landen.

Invloed van de VS in Latijns – Amerika : case Panamakanaal 
Het Panamakanaal is een verbindingsweg tussen de Grote Oceaan en de Caribische Zee. Dit kanaal is een schoolvoorbeeld van de invloed van de VS in Latijns – Amerika. Amerika bouwde deze strategische verbindingsweg van 1904 tot 1914. De VS bleven in die zone de baas van 1903 tot eind 1999. 5.000 Amerikanen verloren hun leven bij de bouw of de verdediging. De VS. deed de uitgaven en had ook de inkomsten. De republiek Panama kreeg geleidelijk een grotere koek van de kanaalinkomsten en hogere huurprijzen voor Amerikaanse basissen. Er was een zestien kilometer brede strook langs het kanaal dat 'ten eeuwigen dage' behoorde tot de VS. De laatste jaren was er een VS-troepenmacht van 3.000 omwille het strategisch belang. In 1998 voeren 13000 schepen door het kanaal. Vele reders laten hun schepen registeren in Panama. Op 15 december 1999 gebeurde de machtsoverdracht van de kanaalzone van de VS Panama. De VS. stuurden niet de toenmalige president Clinton, wel de voormalige president Carter. Hij had de overeenkomst ondertekend in 1977.

menu

Spanje verbinden we o.a. met de Nieuwe Wereld: Amerika. Voor de uitbouw van de plantages volstonden de migraten en de inlandse bevolking niet. Er kwam een stroom van goedkope arbeidskrachten: zwarte slaven uit de westkust van Afrika.
Over de slavenhandel is er veel informatie. Over de omvang ervan is nog een open vraag. Martin Luther King had het over een ‘Black Holocaust’. Hij raamde dat zowat 80 miljoen Afrikaanse slaven er slachtoffer van waren. Onderzoekers zoals Klein spreken van zowat 10 miljoen.
Enkele kernideeën uit de stroom van boeken op een rijtje:

• In de wereldgeschiedenis was slavernij eerder de regel dan de uitzondering. Hier kijken we vooral naar de Atlantische slavenhandel. Men schat dat de slavenhandel door de Sahara waarschijn lijk even groot was, dan die over de Atlantische Oceaan.

• Afrika kende slavernij: nu schat men het aantal op 10 miljoen slachtoffers. Vergelijk dit cijfer met de massaslachtingen in de 20^ste eeuw. Het betreft telkens schattingen. Eerste Wereldoorlog ongeveer 20 miljoen doden. Voor de Tweede Wereldoorlog heeft men over een aantal tussen de 30 en de 60 miljoen doden. En voor de conflicten na de Tweede Wereldoorlog: 50 miljoen doden.De economische gevolgen voor de Afrika waren beperkt omdat deze slavernij over een grote periode en een groot gebeid gespreid waren. Afrika raakte niet in verval door de slavenhandel. Wat natuurlijk de ethische kwestie, de immoraliteit van de slavernij, er niet minder om maakt.

• Er is een aanbodzijde: Afrikaanse handelaren boden geregeld en veel levende koopwaar aan.

• De vraagzijde lag vooral bij de slavenplantages in de Nieuwe Wereld.

• Er was een Portugese start van de Atlantische slavenhandel in de loop van de vijftiende eeuw. De laatste afschaffing was in de voormalige Portugese kolonie , namelijk Brazilië in 1888.

• Er zijn twee grote schijnbare tegenstellingen in de slaven handel. Europa was aanvankelijk het eerste en enige werelddeel waar de slavernij in eigen kring afschafte, maar dit invoerde in andere werelddelen. Europeanen maakten dus enkel buienstaanders tot slaven. De Afrikaanse slavenhandelaars, de aanbodzijde, vonden dat hun slaven geen landgenoten waren. Ze kwamen uit totaal andere streken, de slaven behoorden tot andere rassen.

• Dresher beschouwde de Britse beweging tot afschaffing van de slavernij als een van de meest succesvolle mensenrechtenbewegingen in de geschiedenis.

De ontdekking van de Nieuwe Wereld was dus mede de oorzaak van de slavenhandel. Door het voortdurend tekort aan goedkope arbeidskrachten in de kolonies in de Nieuwe Wereld (vraag) en het feit dat er voldoende aanbod was, groeide de slavenhandel uit tot een belangrijke economische activiteit.

De slavenhandel had veel gevolgen voor het politieke bestel. Laten we niet vergeten dat de Amerikaanse burgeroorlog   samenhing met deze problematiek. Het noorden van de VS was industrieel gericht en koos resoluut voor de afschaffing van de slavenhandel (de abolitionisten). Het agrarische zuiden vond dit een oorlogsverklaring omdat zij oordeelden dat de slaven levensnoodzakelijk waren voor de landbouw. Denk aan de katoenplantages van de hut van Oom Tom.
Deze burgeroorlog kennen in West – Europa vooral door de speelfilms en de documentaires.
Op de Dominicaanse Republiek zijn er geen slaven meer, wel schrijnende armoede.

menu

'I have a dream...'  Martin Luther King
I have a dream van Martin Luther King is de associatie die wij maken als er sprake is over slaven, extreme armoede en racisme.
Martin Luther King sprak op 28 augustus 1963 een speech uit met visionaire kracht: I have a dream. De inhoud luidde ongeveer als volgt:

Boeken over de slavenhandel 

Uit top van Angelsaksische en Nederlandse auteurs:

Emmers, P.C., De Nederlandse slavenhandel 1500 – 1850

Postma, J, The Dutch in the Atlantic Slave Trade, 1600 – 1815

Klein, H., The Atlantic Slave Trade

Eltis, Dominicaanse Republiek., The Rise of African Slaverny in the Americas.

Dresher, S., From Slavery to Freedom.

menu

Durban september 2001: mensenrechten, slaverij, racisme

In Durban Zuid - Afrika greep begin september 2001 een woelige internationale conferentie plaats over de mensenrechten. Vlug was er een verenging van de problematiek. De Arabische landen wilden vooral Israël aan de schandpaal stellen: racistische politiek en een niet toepassen van de mensenrechten. De Afrikaanse landen hadden vooral oog voor de slavernij. Ze drongen op verontschuldigingen en op financiële compensaties. l
Op het punt van de slavernij willen we hier dieper ingaan. Wij gebruiken daarvoor o.a. het artikel in De Standaard zaterdag 8 september 2001 (België): 'Is sorry genoeg. De rekening van de geschiedenis is nooit te betalen.' van Gilbert Roox.

menu