1
Staat
Frankrijk in de wereldranglijst voor toerisme op de eerste plaats ?
Frankrijk staat bovenaan de wereldlijst van de
toeristische landen. Volgens een telling van 1998 is Frankrijk voor de
toeristen het populairste land ter wereld. Volgen: Spanje, VS, Italië, GB, China
.... Frankrijk is zowat het symbool van de
West-Europese cultuur. Bretagne is
meer toeristisch; vaak kennen we Normandië als doorgang naar Bretagne. Frankrijk is het land van de grote steden zoals Parijs en Lyon en van
toppers zoals Bretagne, Azurenkust, Provence, kastelen aan de Loire.
Eenmaal buiten Parijs en de andere grote steden, ben je in la France profonde. Daarmee
bedoelt men het Frankrijk van de tradities, van de
dorpen, de kleine restaurants en bars, het platteland,
de jacht en de visvangst.
Frankrijk is een republiek, met
Nicolas Sarkozy (1955) als de 23ste President sinds
16 mei 2007. Fransen vieren uitbundig hun nationale feestdag in binnen en buitenland op de
quatorze juillet, 14 juli.
Zijn herdenken dan de inname van Bastille in 1789.
Het nationaal volkslied is de Marseillaise.
Onze voorkennis over Frankrijk ontstond door informatie via de school, de televisie, de andere media, de
werkomgeving, het gezin, reizen...
Activeer je voorkennis: wijn, kaas, stokbrood; Tour de France;
parfum; mode; Wereldoorlogen; Franse revolutie; Napoleon; Jeanne d'
Arc; croissant; chansons; La douce France.
Info
Frankrijk - Duitsland - België (B):
Oppervlakte: Frankrijk is groter dan D.: 547. 030 Km2 (18 x B) –
Duitsland 357 021 (12 x B).
vergelijk : Groot – Britannië 244 820
Km2 en België 30 510 Km2. Bevolking: Frankrijk
= 60.4 miljoen en Duitsland =
82.5 België = 10.3 miljoen.
naar boven
2
Vive le vélo - De fiets in opgang:
voorbeeld Loire vallei
Sinds
enkele decennia is de fiets in opgang in de toeristische industrie
in Frankrijk.
De topper voor de 'specialisten' is de beklimming (tot verschillende
keren op een dag) van de Mont Ventoux. Je kunt ook de grote
steden verkennen per (huur)fiets en in vele stations kan je fietsen
huren. Het wereldspektakel voor de fiets is de Tour de France. De
96e Tour de France heeft 21 etappes over 3.500 kilometer. Dit
spektakel trekt honderdduizenden toeristen/sportliefhebbers aan en
is tevens een uitzonderlijke efficiënte strategie voor product
placement van naambekendheid van steden, dorpen,
vakantiebestemmingen voor winter en zomer en voor de verschillende
regio's.
Vroeger werd wel eens gezegd dat de toerist-met-de-fiets niet
zo goed aan zijn trekken kwam in Frankrijk. En dat klopte: goede
fietspaden waren er weinig en fietsen op de weg was stresserend. De
laatste jaren kwam er veel veranderingen: van fietsen in de (grote)
steden (bijv. Paris à vélo), fietsenverhuur en vooral het
aanleggen van nieuwe fietspaden. Wij hebben een deeltje van het
fietsennetwerk in de Loire-vallei kunnen verkennen. Deze
vallei werd in 2000 erkend als werelderfgoed. Dit netwerk loopt
langs deze rivier, zowat 800 km. lang en bevat 280 kilometer paden
in een beschermd natuurgebied. Ze gaat van Nevers (Bourgondië) tot
de Atlantische kust. Vooral het deel tussen Tours - Blois - Orléans
is bekoorlijk. Interessante knooppunten: Briare (samenloop van
verschillende kanalen) en met Beaugency (oudste stenen brug over de
Loire), Saint-Dyé-sur-Loire enz. De route :
www.loire-a-velo.fr
naar boven
3
Infrastructuur
TGV = Train à Grande Vitesse.
In het Nederlands: HSL = Hoge Snelheidslijn, HST = Hoge
Snelheidstrein, supersnelle trein of SST.
Deze trein rijdt niet enkel van en naar Frankrijk. Hij doet
verschillende grote Europese steden aan. In België is het knooppunt
van de TGV’s Brussel Zuid (Bruxelles Midi). De
autowegen met tol zijn voortreffelijk,
maar vele grote wegen zonder tol zijn dit ook. Via internet kan je
makkelijk je reisroute bepalen: afstand, verbruik, tol enz. De
verkeerspolitie is zeer actief en de snelheidscontroles zijn er bij
de vleet. Voor het parkeren moet je nogal eens werken met cash.
Op de autowegen met tol
kan je betalen met kaarten of met télépéage.
Er is veel en een gevarieerde accommodatie van hotels, chambres
d'hôte, logis de France, vakantiedorpen, campings... Restaurants
zijn er in alle categorieën. Nogal
wat toeristen logeren in hotelgroepen als tussenschakel bij hun vaste
vakantieplaats. Erg in trek zijn de hotelgroepen die vaste
en betrekkelijk lage prijzen aanbieden.
Campanile: hotels en restaurant.
http://www.campanile.fr
Formule 1:
http://www.hotelformule1.com/formule1/index.html
Kyriad (groep Envergure)
http://www.kyriad.fr en
http://www.bleumarine.fr
Iin de warenhuizen
kan je (goedkoper) tanken maar let erop dat ze soms
gesloten zijn op de middag en dat je met een buitenlandse kaart soms
niet kunt betalen aan deze pompen als de loketten gesloten zijn ('s
avonds, zondag). De wegenpolitie is streng en er is veel controle.
Ook het betaald parkeren staat onder geregeld toezicht. Sommige
kerken zijn ook op de middag gesloten.
Heel wat delen van Frankrijk behoren tot het werelderfgoed. Je kunt
deze sites vinden op Google, Wikipedia. Enkele voorbeelden:
Loire-vallei, omgeving Lourdes met grensovergang naar Spanje.
naar boven
4
Zelf opzoeken
Wij bevelen als zoekmiddelen aan: Google - Wikipedia
- Moum
Google zoekmachine, Nederlands.
Zoeken op Google met Engelse woorden geeft nog veel meer
vindplaatsen. Ga zeker ook naar Google - Afbeeldingen. Voor
toeristische informatie in de vorm van reisverslagen in Google,
combineer twee, maximaal drie zoekwoorden.
Wikipedia
http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina
Wikipedia is een betrouwbare, populaire
en gratis digitale encyclopedie.
Interessant voor een eerste oriëntering.
Ga naar
http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina
typ links in het zoekvenster en klik dan op artikel. Voorbeelden van
zoekwoorden: Frankrijk, Normandië... Resultaat: een artikel met interne links (binnen Wikipedia) en externe links. De Engelse
versie van Wikipedia editie is de meest uitgebreide. Voor Frankrijk is
Wikipedia - Frans prima.
Voor monumenten is de site:
http://www.monum.fr
Andere:
Startpagina http://www.startpagina.nl/
en dan verder in de rubriek 'Bekijk de ...dochters': http://landen.pagina.nl/
en dan Frankrijk.
Michelin :voor routebeschrijvingen en de boekpublicaties
van landen, regio's en steden: www.michelin-travel.com
Kaarten Frankrijk: bij Google en Wikipedia krijg je bij
elke stad/gemeente/regio een link met een kaart.
Bekende gidsen
de groene gidsen van Michelin en Trotter.
Twee boeken met onze tips
over ecologie, gezond reizen, senioren... en info over landen:
De Corte, G., Moeremans, M. (2005), Blijf
scherp. Houd je mentaal in topvorm na je 60ste met behulp van
internet. Tielt, Lannoo.
De Corte, G., Moeremans, M. (2008),
Vrijwilliger en senior. Antwerpen, Halewijn.
Weblogs:
http://blog.seniorennet.be/siti4/
http://blog.seniorennet.be/actievesenioren/
Informatie op de leersite (en blogs) Siti4: Open Google en
typ in het zoekvenster het woord gevolgd door Siti4.
naar boven
5
Steden,
provincies, departementen en regio's
Parijs,
Lyon, Marseille, Rijsel, Bordeaux zijn de grootste steden in
Frankrijk. Parijs is
de hoofdstad en Lyon is de tweede grootste stad; Bordeaux
ligt aan de Atlantische Oceaan en Marseille aan de
Middellandse Zee, Rijsel ligt dicht bij de Belgische
grens.
Parijs ligt aan de Seine en Lyon aan de Rhône.
Rijsel ligt zowat 25
km over de Belgische grens en vormt het
begin van een autoweg van Rijsel naar Marseille over
Parijs en Lyon.
Bordeaux ligt in het Zuidwesten aan de Atlantische
Oceaan. Wij associëren deze stad met wijn en voor de
Tour de France met aankomsten op de wielerbaan.
Marseille is een grote havenstad aan de Middellandse zee
en roept de zuidelijke sfeer op met de befaamde vissoep de bouillabaisse. Ze is de oudste stad van
Frankrijk. De Grieken hebben haar gesticht.
In
de omgangstaal gebruikt men zowel de namen van de historische provincies
zoals Normandië, Bretagne, Provence als de namen van de departementen
Var, ... door elkaar.
Toeristen gebruiken vaker de historische
provincienamen en daarop spelen de diensten voor Toerisme in.
In de officiële benamingen gebruikt men de namen van de
departementen. Klik op de volgende sites om de indeling en de werking van de
departementen te kennen.
Op
het bestuurlijke niveau spreekt men ook over regio's zie http://www.cr-paca.fr/index2.html
paca verwijst naar de regio en staat voor Provence - Alpes - Côte d'
Azur.
Voor
Frankrijk vonden wij de volgende regio's:
naar boven
6
Frans en Fransigheid
Officiële bestuurstaal:
31 Août 1539,
"Le
31 Août 1539, fait rédiger et signe l'
Ordonnance de Villers-Cotterêts. Celle-ci décide entre
autres que le français sera la langue utilisée pour les documents
officiels. L'usage des langues régionales recule, bien qu'elles
restent présentes dans la vie courante. "
http://www.renaissance-amboise.com/dossier_renaissance/ses_personnages/francois_1er/francois_1er_4.htm
Tot een
stuk in de negentiende eeuw was Frans niet overheersend als omgangstaal.
Frankrijk was lange tijd een landbouwland (agrarisch) met sterke bindingen aan
regionale culturen en talen zoals het Bretoens.
Wesseling stelt voorop dat tussen 1870 en 1914 die
boeren tot Fransen werden gemaakt. De twee belangrijkste mechanismen waren het
leger en de school. De Republiek werd zo vanuit Parijs naar de provincie
gebracht. Beide waren tevens de kweekplaatsen van het nationale gevoel en de
hygiëne.
Fransigheid volgens Chavannes
De
voormalige correspondent van het NRC-handelsblad publiceerde ‘Frankrijk achter
de schermen. De stille revolutie van een trotse natie.’
Uitgeverij. Prometheus. Het is een leuk en indringend boek dat we elke
toerist en elke fan van Frankrijk ten zeerste aanbevelen. Enkele
overpeinzingen uit dit boek.
Fransen eten en drinken graag en met zorg.
Zij doen het zeker een keer per dag in het openbaar en bij voorkeur in
gezelschap.
Stokbrood en kaas ontbreken niet.
Op vaak piepkleine tafeltjes is er minimaal een papieren kleedje,
een wijnglas boven het bord, een bestek en een mandje met gesneden
stokbrood.
Fransen staan met de Portugezen bovenaan de Europese ranglijst met 14,1
liter pure alcohol per jaar.
Maar het totale gebruik neemt af.
Dertig jaren geleden dronken de Fransen gemiddeld 120 liter wijn per
hoofd, nu is dat de helft.
Bier is de cafédrank. Wijn is maar voor 12% de hoofddrank bij de lunch
of de avondmaaltijd.
Jongeren prefereren de ‘nomadenproducten’:
wat u kunt meenemen op te drinken zoals cola, bier en sappen.
Fransen hebben altijd voorrang.
Dit is geen vorm van arrogantie, maar van eigenheid.
Denk eraan op de weg, in het postkantoor, in de winkel.
naar boven
7
Beknopte
info over steden en dorpen...
Mooiste dorpen
Elke regio afficheert haar mooiste dorpen. Een mooie uitgave is
"De mooiste dorpen van Frankrijk" (1998), Tielt,
Lannoo. We deden een selectie;
sommige dorpen hebben we bewandeld, andere staan op ons to do
lijstje. Op internet vind je afbeeldingen en info:
Bretagne: Locronan, Moncontour, Rochefort-en-Terre.
Normandië:
Barfleur, Beuvron-en-Auge, Veules-les-Roses;
Noorden:
Gerberoy, Cassel;
Elzas/Lotharingen: Hattonchâtel, La
Petite-Pierre, Sierck-les-Bains;
Loire: Montrésor, Troo;
Ile-de-France: La Roche-Guyon, Auvers-sur-Oise;
Bourgondië:
Châteauneuf, Flavigny-sur-Ozerain, Noyers;
Franche - Comté:
Arbois, Ornans;
Atlantische Kust: St.-Emilon;
Berry en
Limousin: Aubigny-sur-Nère, Angles-sur-l'Anglin,
Beaulieu-sur-Dordogne, St-Bénoit-du-Sault, Collognes-la-Rouge;
Auvergne: Salers;
Rhônedal: Le Crozet, Labastide-de -
Virac, Pérouges;
Alpen: Conflans, St.-Véran
Périgord en Quercy: Beynac-et-Cazenac; Castelnaud-la-Chapelle
Languedoc: Conques, Najac, Ste-Enimie
Pyreneeën: Gruissan, St-Bertrand-de-Comminges,
Vliiefranche-de-Conflent
Provence en Côte d'Azur: Eze; Les-Baux-de-Provence, Gordes,
Vaison-la-Romaine
Limoges : stad van het porselein. Op een zaterdagmiddag lijkt
de stad wat uitgestorven: vele winkels zijn dicht en er is betrekkelijk
weinig volk op straat. In de kerk van Saint - Michel des Lions zijn een aantal pilaren
flink aan het 'doorzakken'. Confrerie van Saint - Loup de Limoges (Saint - Loup
was een bisschop; schedel bewaard). In de oude binnenstad van Limoges is er
een bewegwijzerde wandeling met info - panelen.
Langres
bijzonder mooie stad; stadswallen.
Tevens stad van Diderot (standbeeld)... We aten lekker in Le Lion d’ Or.
naar boven
8
Franse monumenten - christendom - restauraties:
Viollet-le-Duc en Mérimée Dr. Moermans
Frankrijk bezoeken betekent monumenten van binnen en van buiten
bezichtigen. Deze monumenten hebben dikwijls een band met het christendom.
Dit kwam vooral door de bevoorrechte positie die het christendom kreeg
door zijn samengaan met de wereldrijke macht. De koningen of de keizers steunden de kerk,
ook materieel. De kerk kreeg veel inkomsten en wilde zijn macht ook
demonstreren in kerkelijke monumenten.
Hoewel het christendom manifest aanwezig is in allerlei
monumenten, betekent dat niet dat de
kerkelijkheid even nadrukkelijk is. Vergelijk met het
christelijke België en Vlaanderen.
Vele kerken en kloosters zijn niet meer open voor liturgische
vieringen. De interessante zitten wel in het toeristische circuit.
Andere zullen volgen, als er voldoende budgetten zijn. Vaak is er
een combinatie van restauraties met geld van de overheid en uitbating
door particuliere initiatieven.
Een mooi voorbeeld vonden wij in de omgeving van Laon (la montagne
couronnée) en de Chemin des Dames (uitermate interessant voor de
geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog) nl. Abbaye Vauclair.
Deze ruïnes zijn zeker een uitstap waard. Deze abdij is gesticht
door St. - Bernard in 1134.
Eugène
Viollet-le-Duc
(1814 - 1879) is vooral bekend voor zijn totaalreconstructies
vooral van middeleeuwse bouwwerken. Hij schonk veel aandacht aan de
‘totaalinrichting’ van de gerestaureerde monumenten: van meubilair,
keuken tot muziek- en wapenvoorzieningen. Zijn manier van
restaureren betekende een ommekeer voor die tijd. Totnogtoe liet de
bevolking en de overheid deze monumenten verkommeren. Men stal wat
bruikbaar was, men gaf andere bestemmingen zoals
munitieopslagplaatsen, gevangenissen. Hij was het die nieuw leven
gaf aan deze monumenten. Dit leverde hem ook tegenstanders op die
deze manier van restaureren te drastisch vonden. Enkele restauraties:
Abdijen, kerken en kloosters: Sainte-Marie-Madeleine (Vezelay);
Notre-Dame de Paris (Paris).
Kastelen: Château de Pierrefonds, Cité de Carcassonne, Château de
Coucy enz.
Château de Pierrefonds: Oorspronkelijk van de vijftiende eeuw,
ontmanteld door Napoleon IIII. Opnieuw gereconstrueerd door
Viollet-le-Duc, een combinatie van Middeleeuwen en Renaissance.
In een adem moeten we
bij de reconstructies van kerkelijke monumenten
Mérimée vermelden.
In 1834 werd Mérimée benoemd tot inspecteur van historische
monumenten in Frankrijk en redde vele gebouwen van de ondergang
zoals de Sainte-Madeleine te Vézelay. Hij omringde zich met
architecten gespecialiseerd in restauratie zoals
Viollet-le-Duc.
naar boven
9
Wijn: wijngebieden en
nieuwe-wereldwijnen. Dr. M. Moeremans
Frankrijk
heeft verschillende wijngebieden: een klein wijngebied is dit van de
Elzas, het grootste gebied is Bordeaux.
Frankrijk verbinden we met wijn, als we er zijn en als we thuis zijn.
Eten en drinken zijn in ons collectief geheugen verbonden met
Frankrijk, Bordeaux is/was het symbool van de Franse wijn in België,
maar deze streek ervaart veel concurrentie van de nieuwe -
wereldwijnen uit Chilie, Australië, Zuid - Afrika en ook de landen
uit het 'Oostblok'.. Algemeen kunnen we stellen dat de twee Franse
kroonjuwelen harde klappen kregen: champagne en bordeaux. Bij de
schuimwijnen is de marktleider nu Spanje (Cava). Enkele cijfers: in
2004 kwam zowat 70 % van de verkochte wijnen in België uit
Frankrijk, in 2009 was dit 58 % en in Vlaanderen zelfs maar 50 %.
De laatste jaren zie je in de pers veel promotie voor de wijnen
van de Elzas zoals Muscat, Tokay, Gewurztraminer, Riesling, Pinot Noir. Deze witte wijnen gaan van eenvoudige tot zeer grote witte wijnen.
Ze passen goed bij vissen, schelpdieren en zeevruchten.
naar boven
10
Franse specialiteiten in eten en drinken Dr. M. Moeremans
De artisjok associëren met Frankrijk en vooral met Bretagne.
Deze bloemknop is een specialiteit van het hele Middellandse
-Zeegebied; de Spanjaarden en de Italianen zijn er vooral verlekkerd op.
Dit wijst op een algemene tendens dat sterk verspreid zijn. In Zuid-Europa bakt men bij
voorkeur de artisjok in olijfolie, bij ons zullen we koken.
Choucroute – kool; dampende witte kool met worstjes en
varkenscharcuterie. Vooral de streek van de Elzas, o.a. Blaesheim
(Hoofdstad van de zuurkool) en Straatsburg (Maison des Tanneurs, Rue du
Bain aux Plantes).
Slakken : Bourgondië; de meeste slakken zijn ingevoerd uit Griekenland
en Turkije. La Côte d’Or in Saulieu met de bekende kok Bernard
Loiseau.
Lamsvlees: vooral uit de zilte graslanden tussen de Mont-Saint-Michel en
het vasteland. Deze agneau pré-salé. Adres: Les Maisons de Bricourt
Rue Duguesclin 1 Cancale.
Rundvlees: Charolais is de bekendste soortnaam en is verbonden aan de
streek rond Charolles. Sommigen beweren dat het
beste rundvlees uit de bergachtige Aubrac komt. De Amerikanen gaan er
prat op dat ze het echte ras ingevoerd hebben. Je kent beter de stad Languiole, die er niet verderaf ligt, waar ze de beroemde zakmessen
maken.
Truffels: de ondergrondse paddestoel die bij voorkeur groeit bij eiken
en hazelaars. Streken: Périgord, Drôme en in de Vaucluse, l’Enclave
des Papes. Eetadres: Restaurant Pic Avenue Victor – Hugo 285 in
Valence.
Kip : poulet de Bresse. Adres Restaurant Georges Blanc Vonnas.
Paddestoelen: Dordogne is de favoriete streek, o.a. de bekende grotten
van Lascaux. Le Moulin de l’ Abbaye Route de Bourdeilles in Brantôme.
Kaas : zowat overal, bijzonder is de kaas van Catal in de Auvergne.
Auberge des Montagnes, Pail-herols Vic-sur-Cère Cantal.
Vis : zoetwatervissen van de haute – Savoie. Le Prieurie Grande Rue 68
Thonon-les-Bains.
Kikkers: de meeste kikkers komen uit Griekenland of Albanië. Restaurant
Alain Chapel, Mionnnay, Ain.
Paling: Loirevallei. Restaurant Charles Barrier, Av. De la Tranchie, 101
in Tours.
Oesters in Frankrijk treft u aan van Normandië tot Bordeaux. Vooral in Morbihan met de fines de
Claire; Domaine du Château de la Rochevilaine, Pointe de Pen-Lan,
Billiers in Morbihan. Een oesterkweker heet een jardinier de la mer,
Een oesterpark is een natuurlijk bassin of een kweekbassin en bestaat uit
een verzameling banken. De meeste Franse oesterbanken liggen aan de Bretonse
kusten; bekende namen: Marennes, Bassin d' Arcachon. Ook in andere landen
zijn er oesterbanken, zoals in Ierland (Shamrock), Engeland (Colchester),
in Oostende (België) komen de oesterparken terug tot leven.
Soorten oesters:
platte oesters (les plates): zijn de duurste soort omdat ze meest gevoelig zijn.
marennes: rotsoesters uit de streek van de Charente en eiland Oléron
marennes d'Oléron: groenachtig
claires: drie jaar rijping in kweekbassins
fines de claires: vier weken met maximaal twintig oesters per vierkante meter in
bassin
belons: platte oesters uit Bretagne; nootachtige smaak.
Voor de senioren: Dr. Moeremans
Beperk alcohol; wijn: een tweetal glazen per dag kan; minder
vlees en meer vis; beperk de vette sauzen en boter en bakmagarine in
het algemeen, vooral: per dag ongeveer een half uur bewegen. Goed:
koolsoorten, uien, knoflook... Een croissant is een
caloriebom: dus maar af en toe en zeker geen bijkomend smeersel van
boter en jam.
Nougat: Kwaliteitsnougat (zachte en harde nougat) bestaat minstens uit 25
procent honing en 30 procent amandelen. De beste en duurste nougat van Montélimar bevat
50 procent amandels en 8 procent pistaches.
José Bové - malbouffe
Er zijn een aantal
Fransen die Mac Donald zien als een
regelrechte aanval op de Franse ziel.
In 2000 haalde een Franse boer José Bové het wereldnieuws (o.a.
voorpaginanieuws op de Washington Post) omdat een rechtbank hem
veroordeelde omdat hij een Mac Donald had gesloopt. Vele Fransen vonden
dat hij gelijk had en dat hij geen veroordeling had mogen krijgen maar
eerder een Légion d’Honneur. Deze Fransen vinden dat Mc Do (Fransen
gebruiken graag afkortingen) een 'malbouffe' is. Bové had in augustus
1999 een Mac Donalds in Millau (Zuid - Frankrijk) ontmanteld. Samen met
anderen streeft hij naar regionale producten en kwaliteit van het
voedsel en het leven.
In 2001 kwam er een vervolgverhaal met Bové aan de verliezende
hand. In 2007 stelde hij zich kandidaat voor de
presidentsverkiezingen.
Amerikanen houden minder van koken; wel van barbecuen, van
voorverpakte maaltijden en van vlugge maaltijden in eetstalletjes. Ook
daar gaan er stemmen op tegen 'junkfood' omdat dit leidt tot
zwaarlijvigheid. Ieder die de VS bezocht heeft, kent deze
zwaarlijvigen of van de televisie en de films.
Fransen en Engelsen vechten geregeld hun kleine oorlogen uit op
het vlak van eten. Engelsen zien in de kikker het symbool voor de
Fransen. Ze kunnen er niet bij dat Fransen kikkers een hemels
gerecht vinden. De meeste kikkers die op je bord komen, zijn niet
gevangen in Frankrijk (tenzij in het zwart, vooral in de streek rond
Lyon) maar ingevoerd uit Griekenland en Albanië.
naar boven
|