siti4 Leersite

Het was meer dan twintig jaar geleden dat we Rijsel bezocht hadden. We wilden eerst terug keren in 2004 toen Rijsel (Nederlanders spreken eerder van Lille) samen met Genua de culturele hoofdstad van Europa was. Vlak voor de Kerstvakantie 2008 namen we enkele snipperdagen om Rijsel al wandelend te verkennen. We bevelen deze bestemming aan: Rijsel beidt vele troeven. Makkelijk bereikbaar met de wagen (knooppunt van autowegen) en zeer goed met de trein, zowel de gewone trein als de TGV Lille Europe en voor de gewone treinen in Lille - Flandres. Er kwam een aparte zone rond station Lille -Europe, Euralille, ontworpen door de Nederlandse architect Rem Koolhaas. Shopping centrum dat bijzonder druk is, met veel jongeren. Alle 'bekende' shops die je ook tegenkomt in Wijnegem e.d.m.
Rijsel ligt in Noord-Frankrijk nabij de grens met België en is de hoofdstad van de regio Nord-Pas-de-Calais. Sommige Vlamingen hebben een zekere nostalgie naar deze streek: ze hebben het graag over de 'Franse Nederlanden' genoemd. Het dialect is het Chiti en werd in Frankrijk en erbuiten populair in 2008 met de film "Bienvenue Chez les Ch’tis" Deze film werd de beste bezochte Franse film ooit.
In Rijsel komt het Nederlands wel geregeld voor, wat erop wijst dat heel wat toeristen en kooplustigen Rijsel bezoeken voor een of meerdere dagen.

Rijsel: goed voor citytrip voor senioren Dr. Moeremans
Als je als senior Rijsel wilt verkennen, volstaat een lang weekend. Dan heb je wel geen tijd voor nabijgelegen interessante bestemmingen (met openbaar vervoer) zoals Roubaix, Villeneuve-d'Ascq en Tourcoing. Er is een metro. Je kunt ook gebruik maken van City Trip (minibus) en City Pass ticket voor 1, 2 of 3 dagen met gratis vervoer en toegang tot belangrijke musea. Fietsen huren is mogelijk en sommigen gebruiken een Segway: elektrische tweewielers om in kleine groepjes Lille te verkennen.
Rijsel is betrekkelijk groot: zowat 226.000 inwoners en is één van de vier grootste agglomeraties van Frankrijk met ruim 1 miljoen inwoners. In bredere zin, met ook de omgeving van Kortrijk en Moeskroen in België, is Rijsel het centrum van een dichtbevolkte regio met circa 2 miljoen inwoners.; dit is het eurodistrict Rijsel - Kortrijk. Tevens luchthaven en rivierhaven.

Wegverkeer en parkeren
Rijsel heeft het drukste autosnelwegenknooppunt van Frankrijk na Parijs. A27 Rijsel - Doornik - Brussel/Luik - Duitsland; A23 Autoroute A23: Rijsel - Valenciennes; A1 Rijsel - Arras - Parijs/Reims - Lyon/Orléans/Le Havre; A25 Rijsel - Duinkerken - Calais - Engeland/België; A22 Rijsel - Antwerpen - Nederland. Er zijn veel parkeergarages die goed aangeduid zijn. We zagen zeer geregeld controles op het parkeren...

Interessante ligging
109 km van Brussel; 90 km van Oostende, 125 km van Antwerpen
111 km van Calais, 225 km van Parijs
Iets verder: 300 km van Amsterdam, 305 km van Luxemburg, en 225 km van Londen (+ 55 km shuttle), 333 km van Keulen.

Geschiedenis: politiek en sociaal - economisch
Rijsel kenden een bewogen politieke en economische geschiedenis. Ze was het slagveld van West-Europa vanaf de Middeleeuwen, Honderdjarige Oorlog, godsdienstoorlogen en vooral de twee wereldoorlogen.
Sociaal - economisch: opgang en neergang van de industrie, vooral de textielindustrie; werkloosheid en economisch réveil. In de 19e eeuw kwam industrialisatie, vooral de textielindustrie trok veel immigranten aan (o.a. Vlamingen). De textielhandel kende een steile neergang na 1929. De armoede deed zijn intrede. Na 1980 kwam een nieuwe crisis in de textielindustrie, in de metaalindustrie en werd de steenkolenwinning stop gezet. Het departement du Nord kreeg af te rekenen met grote werkloosheid zorgden; de woon- en leefomstandigheden waren voor velen zeer slecht. In de laatste decennia. Dan koos de stad voor de dienstenindustrie: vooral toerisme en ICT.
Rooms-katholiek: dit merk je aan de vele kerken en kloosters die nu voor een groot deel een andere bestemming kregen: musea, hotels, culturele centra. De rijke katholieke industriële gaven heel wat geld voor de bouw en en de renovatie van kerken, oprichting van scholen en een katholieke universiteit.
Geleidelijk werd Rijsel links. In 1896 kwam de eerste socialistische burgemeester van een Franse stad. Rijsel had van 1973 tot 2001 als burgemeester de flamboyante socialist Pierre Mauroy (PS), gewezen eerste minister. Vanaf 2001 is dit Martine Aubry (PS). Ze was minister in de regering Jospin en voerde de 35 - uren week in. Ze was een dochter van oud EU-voorzitter Jacques Delors.
Rijsel is ambitieus en wil zich op de kaart van Frankrijk en West-Europa brengen vooral door het toerisme. Symbolen daarvoor zijn: culturele hoofdstad; Euralille opgebouwd rond station Lille Europe, met veel moderne architectuur.

Rijsel verkennen al wandelend. Stel zelf je parcours op. Voor een plan van Rijsel: reisbrochure of via internet. Zoek pleinen, straten, gebouwen en monumenten op via Google. Voorbeeld: place Rihour Lille : je krijgt telkens een detailkaart.

Het Place du Général du Gaulle, (La Grande Place) met vooral La vieille Bourse (1652 - prachtig gerestaureerd), het oude beursgebouw in Vlaamse barokstijl. Dit beursgebouw bestaat uit kleine handelshuisjes rond een binnenplaats. Na de middag zagen we er een verkoop van boeken, postkaarten en bloemen. Naast dit gebouw zeer mooie herenhuizen. Je moet soms wachten tot na de middag vooraleer te kunnen binnengaan.
In het midden van het plein staat La Déesse: een beschermgodin met een lontstok in haar hand (gevecht tegen de Oostenrijkers).
La Voix du Nord, dé regionale krant van Noord-Frankrijk met zetel op het Charles De Gaulleplein. Op de gevel zijn de wapenschilden van de 24 kantonhoofdplaatsen en de drie vergulde gratiën: Artesië (vrouw met schip), Vlaanderen (korenhalm), en Henegouwen(duif) Henegouwen.
Vergeet niet binnen te stappen in de grootste boekhandel van Frankrijk (sommigen zeggen van de wereld): Le furet du Nord.

Het operagebouw (Theaterplein -Plâce du théatre) is een neo-klassiek gebouw van 1924 voor meer dan 1000 mensen. De Kamer van Koophandel, (de Nieuwe Beurs) met haar eigen belfort staat er vlakbij. Het echte belfort, dit van het stadhuis, ligt veel verder in het zuiden.
De Place Rihour met de restanten van het gotische Palais Rihour. Toeristische dienst.

Musée des Beaux-Arts, na het Louvre na belangrijkste museum van Frankrijk. Werken van enkele bekende Vlaamse, Franse en Hollandse schilders als Rubens, Van Gogh en Monet. Viel ons wat tegen, misschien omdat we te hoge verwachtingen hadden. Op de benedenverdieping een merkwaardige tentoonstelling met de maquettes van de Vauban - citadels.

De Notre-Dame de la Treille - kathedraal. De bouw van deze kathedraal begon in de achttiende eeuw, geraakte nooit helemaal afgewerkt.

Het Hospice Comtesse, een 17e eeuwse hospitaal. Het gebouw wordt nu gebruikt als museum. Was voor ons de belangrijkste 'ontdekking'. Te vergelijken met Beaune en met Elzenveld in Antwerpen: een - beukige zalen met alkoven, congregaties, apotheek, ontvangstkamer, keuken, eetzalen. De zieken werden verzorgd door de zusters augustinessen. Deze orde was ook zeer actief in Vlaanderen: de Gasthuiszusters van Antwerpen bijvoorbeeld zijn ook augustinessen. Na de Franse revolutie werd dit Hospice een bejaardentehuis. In het toegangsgeld is een interessante brochure begrepen. In elke zaal zijn tevens geplastificeerde kaften met uitleg in F,E en N..

Stadspoorten: Vooral Porte de Paris. Deze 32 meter hoge triomfboog werd gebouwd in 1867, ter ere van 'zonnekoning' Lodewijk XIV.

Citadel van Rijsel
17e eeuwse citadel, gebouwd in opdracht van Vauban. De citadel is onderdeel van een grote verdedigingsgordel langs de Franse noordgrens.

Vieux - Lille
Goed aangeduid, noordwesten van de stad. Aangenaam om te wandelen en te genieten van de smalle straatjes, mooie boetieks, tea - rooms en restaurants. De grotere huizen hebben meestal zandsteen voor de benedenverdieping. Vaak polychromie en gebeeldhouwde versieringen: vruchtenslingers, engeltjes, duivels, koppen. Enkele straten die je zeker moet afwandelen: rue de la Bourse, rue Lepeletier, rue Grande - Chaussée, rue des Chats-Bossus, place des Patiniers, place du Lion d'Or, place Louise de Bettingnies, avenue du Peuple Belge met wat verder het nieuw mooie Justitiepaleis, neergeploft in de oude wijk, rue de la Monnaie. Neem zeker twee uren de tijd om in die straat Hospice Comtesse te bezoeken, opgericht door Johanna van Constantinopel. (zie hoger). Verder wandelen na de rue de la Monnaie: rue Pétérinck (wevers); place des Oignons, rue des Vieux Murs en zo naar de hoofdkerk: Notre Dame de la Treille. Deze recente kerk (vanaf 1854) diende als vervanging voor de gesloopte collegiale Sint-Pieterskerk (Franse revolutie !). Katholieke industriële zorgden voor de financies. De kerk is onafgewerkt; de klokkentoren staat los van het hoofdgebouw in afwachting van een tussenvleugel. De afwerking van het hoofdportaal is een echte vondst: er werd een dunne wand opgetrokken in marmer die het zonlicht doorlaat; erboven een roosvenster en het geheel zit in een moderne kabelstructuur. Met zonlicht een indrukwekkend zicht. Het portaal bevat allerlei sculpturen.
Ga dan naar de rue de Weppes, over een gedempte gracht kom je via een plankenvloer in de rue Esquermoise en dan rue Thiers: het huis van de vrijmetselaarsloge Lumière de Nord met de symbolen van de vrijmetselarij: een sfinx (het raadsel), een vrouw met de spiegel, symbool van de waarheid en een driehoek die verwijst naar de drie - eenheid.

Koninklijke Buurt - Quartier Royale
Ga naar de rue Royale, aangelegd door Lodewijk XIV en loopt uitop de citadel van Vauban en Camp de Mars. In het begin van de straat veel cafés voor jongeren (Rijsel is ook een studentenstad) en restaurants. Wat verderop wordt de straat breder en de gebouwen imposanter. Je merkt Banque de France, Bisschoppelijk paleis (nr. 68), Hotel d'Hespel, Saint-Andrékerk (doopkerk van Charles De Gaulle). Het geboortehuis van de Gaulle was in die periode dicht. Vrij druk bezocht door scholen en groepen: geregeld colloquia.
Als je tijd hebt: bezoek de rustige omgeving van de Citadel (veel groen en water). Keer terug via de rue Danel, rue Saint-Cathérine (gotische klokkentoren), rue Saint - Jean, terug in de rue Esquermoise. Voor meer groen moet je naar parc Matisse vlak bij de porte de Roubaix.

Enkele andere wandelstraten in de omgeving: rue Saint - Etienne, rue des Débris Saint-Etienne; rue du Curé Saint-Etienne : loop daar langs het Palais des Congrès et de la Musique. Indrukwekkend, vooral binnen in. Van buiten wat rommelig o.a. door de winkels, appartementen, parkeergarages enz. Thuishaven van het beroemde Orchestre National de Lille; zaal met 2000 plaatsen.

Vaubanwijk
Citadel
Deze 17e eeuwse citadel (La reine des citadelles) werd gebouwd in opdracht van Vauban en ligt in het noordwesten van de stad, bij de ringweg. De hoofdingang is indrukwekkend. Lodewijk XIV had een boontje voor Rijsel en deze citadel. Hij benoemde Vauban tot gouverneur van de stad.
Grote parking op de Camp de Mars.De citadel is onderdeel van een grote verdedigingsgordel langs de Franse noordgrens. Op de terreinen staan allerhande attracties. Je hebt de Zoo, vooral voor kinderen interessant. Interessant is het oorlogsmonument: Au pigeon voyageur, ter ere van de 20 000 postduiven die sneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Interessante quizvraag voor kinderen en volwassenen. De eerste antwoorden zijn meestal: paard, hond. Er is een wandeling van 2.5 km en een van 5 km bij de citadel. Vergeet de Jardin Vauban niet (1865): het Stadspark van Antwerpen lijkt er wat op.
Bezoek tevens: Pont Neuf, porte de Paris en wandel in de rue Royale en geef je ogen de kost.

Saint - Sauverwijk
Ligt ten oosten van het oude stadscentrum; bezoek de kerk van Saint - Maurice en de omliggen straten en pleinen. We hebben een boontje voor de Saint - Mauricekerk: een grote gotische hallenkerk volgens sommigen het mooiste religieuze gebouw van de stad. Le parvis Saint - Maurice (pleintje rechtover het partaal, parvis komt van paradis). Als je loopt door rue de Paris, moet je de richting Stadhuis en Belfort nemen. In 1916 brandde het stadhuis af en men liet een nieuw stadhuis bouwen (1924 - 1932) in een volkswijk. Hier heeft men consequent een deel van het bouwbudget besteed aan hedendaagse kunst. Dit past dit ook toe voor gebouwen gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (klinieken, rusthuizen...). De belforttoren is niet echt mooi, maar heeft allure. Het beklimmen was er niet bij (openingsuren). In het stadhuis kan je de twee reuzen bewonderen: Lyderic en Phinaert. We konden de raadzaal niet bezoeken met werk van de IJslandse kunstenaar Erro.
Ga verder door naar de mooi gerestaureerde Porte de Paris.
Een aanrader is de rue des Brigitinnes op de hoek van de rue Saint - Sauveur en de rue Gustave Delory: geslaagde restauratie van huisjes rond een binnenplaats.

Rijsel bezit heel wat huizen met Art-Nouveau-architectuur: omgeving van . Het mooiste voorbeeld vonden wij in Maison Coilliot in de rue de Fleurus met charmante mozaïek (denk aan de stijl van Victor Horta). In de omgeving zie je af en toe dergelijke (soms lichtvervallen) huizen. Kijken naar de gevels.

Eten en drinken Dr. Moeremans
We selecteerden enkele adressen aan de hand van onze reisgidsen, info van anderen en via internet, die in de smaak zullen vallen van senioren

Restaurant Le Compostelle rue Saint - Etienne, op 50 meter van la Grand Place. 's Middags lunch aan 17.90; interessant formule duo of trio (keuze uit voorgerechten/hoofdgerecht/dessert). Vlotte en vriendelijke bediening; aanrader. De maskers aan de muur vielen wat uit de toon;
Patiserrie Meert: rue Esquermoise 27, de place to be voor een rijk (en duur) assortiment koffie en thee, taartjes, high tea, chocolade enz. Vaak moet je je beurt afwachten. De keuze van taartjes is later op de middag beperkter dan in de winkel. Een Gauffre Meert is geen gewone Brusselse wafels, wel een kleine wafeltje met stroop of vanille, te vergelijken met de 'lacquemants' van Désiré de Lille (nu Marc Soffels, kleinzoon) uit Antwerpen die een typisch product waren van Lille (cf. Schrijnwerkersstraat 16 en op vele kermissen)
" Toen Désiré Smidts nog een leerjongen was in de banketbakkerij Lacquemant in het Noord-Franse Lille (Rijsel), creëerde hij zelf een nieuwe lekkernij . Uit een bolletje deeg dat hij in een wafelijzer stopte, toverde hij een ronde, platte koek die hij opvulde met een heerlijke siroop waarvan hij enkel het recept kende. Deze lekkernij doopte hij “Lacquemant”, naar de naam van zijn werkgever. "

Alliance Lille quai du Wault, in het oude klooster van de Miniemen. (Hotel Alliance Lille - Couvent Des Minimes) is een mooi voorbeeld van 17e-eeuwse Vlaamse architectuur. Hotelrestaurant "Le Jardin du Cloître": Hier ook interessante formule voor de lunch en voor e duo en de trio. Bediening kon iets beter, want te nonchalant. Het eten was voortreffelijk maar er hing een geurtje van ontsmetting in de eetzaal, wat hinderlijk was. Was het daarom dat onze Meursault minder goed smaakte?

Alcide rue des Débris de St Etienne, vlak de Grande Place in een galerij. Van buiten niet veel zaaks, van binnen best gezellig. Hier ook de formules duo en trio. We dronken bij de salade d' andouille en de salade magret een grote fles Hommelbier, lekker en je kon doordrinken. In Rijsel heb je een rijk assortiment Belgische bieren, van Duvel tot Hoegaarden.

Logies: wij hebben overnacht (en ontbijt) in Hôtel Mercure Lille Centre Opera, boulevard Carnot op wandelafstand (met koffer) van Lille Flandres, via een arrangement. Goed gelegen, rustig, comfortabel, geen luxe.

Evenementen: Kerstmarkt - Braderie : attractie voor senioren
Kerstmarkt
Op een tweetal pleinen trekt de Kerstmarkt veel bezoekers aan uit de omgeving en toeristen uit het buitenland. Reuzenrad en de kraampjes met warme wijn, wafels, artisanale kunst etc. We hadden meer verwacht van de kerstmarkt; misschien een oververzadiging van onze kant?
Braderie
Eerste weekend van september. Zeer populair, men spreekt van één tot twee miljoen bezoekers. Tevens de grootste rommelmarkt van Europa. Een braderie van Rijsel is een typisch verschijnsel in dit departement en ook in Vlaanderen.

Onderwijs
De grootste universiteit is die van staat Université Lille Nord de France. Een bekende naam was Louis Pasteur (1822 - 1895) grondlegger van de microbiologie (pasteurisatie) die deken werd van de faculteit van de Wetenschappen. De oudste universiteit is de Université Catholique de Lille (1875) opgericht met geld van rijke katholieke industriëlen.

Om te besluiten...
Rijsel als citytrip is een aanrader. Makkelijk te bereiken, veel wandelingen mogelijk en overal interessante adresjes om te verpozen. Cultuur, geschiedenis en verhalen liggen voor het grijpen. Mindere punten: dienst voor toerisme valt wat mager uit; de huisvuilomhaling staat nog niet op peil; de bewegwijzering voor wandelroutes in de stad kan beter.