De auditieve handicap leidt tot een aantal functionele beperkingen in het alledaagse leven: telefoneren, gebruikmaken van praatpalen, horen van mededelingen in het station, horen van waarschuwingssignalen in publieke ruimten, communicatie via loketten in banken, overheidsinstellingen, luisteren naar de radio of tv, enz.

De laatste decennia zijn er talrijke hulpmiddelen ontwikkeld. Er worden twee grote groepen van hulpmiddelen onderscheiden. Enerzijds zijn er de hoorapparaten en anderzijds zijn er de ondersteunende hulpmiddelen.

Hoorapparaten

Een belangrijk gegeven is dat een hoorapparaat iemand niet goedhorend maakt! Daar bestaan heel wat misverstanden over. Hoogstens helpt het om wat minder slechthorend te zijn.

Hoewel slechthorendheid aan de buitenkant niet te zien is, zorgen hulpmiddelen ervoor dat de handicap zichtbaar wordt. Producenten van hoorapparaten zijn dan ook bezig hun producten steeds kleiner te maken. Maar voor wie eigenlijk? Er zijn slechthorenden die niet onopgemerkt willen blijven.

Op de site van gehoor.be geeft men in het dossier hoorapparaten een heel duidelijk uitleg wat betreft de verschillende hoorapparaten die op de markt circuleren. Ook gaan zij in op de voor- en nadelen ervan.

Ondersteunende hulpmiddelen

Hulpmiddelen i.v.m. informatieoverdracht

FM-apparatuur: Het gaat hier over een draadloze geluidsoverdracht op bepaalde radiofrequenties. Het apparaat bestaat enerzijds uit een FM zender, die de boodschap verstuurt, en anderzijds uit een FM ontvanger, die de boodschap ontvangt. Het kan aangesloten worden op een hoorapparaat. Deze toepassing is erg nuttig voor het volgen van lessen, lezingen, geleide bezoeken e.d.

De kleinste FM-ontvanger ter wereld die nu op de markt is, is de MicroLink van Phonak. De ontvanger is zo groot als een vingerhoed en kan onder aan het hoortoestel geklikt worden. Niet alleen aan een hoortoestel van Phonak, maar ook aan hoortoestellen van andere merken. Het zendertje is zo groot als een fikse vulpen en dat is ook handig. Er zijn verschillende toepassingsmogelijkheden: bij lezingen, bij lessen, op de fiets, bij excursies en rondleidingen, bij televisie en radio, bij het winkelen, in het theater. Overal waar rumoer, afstand of galm de luisteromstandigheden bemoeilijken, kan de MicroLink het gewenste signaal direct naar de oren van de luisteraar brengen. Hij brengt als het ware de spreker dichterbij. In een vergadering of op een feestje hebt u er helaas niet veel aan. Want de MicroLink werkt alleen als er maar één spreker is.

ringleiding: Een ringleiding kan zowel in huis als in openbare ruimten worden aangelegd. Het bestaat uit een versterker en een lus, die langs de wand van de ruimte wordt gelegd. De versterker wordt aangesloten op de geluidsbron. Dat kan een radio of TV zijn, maar ook een microfoon in een openbare ruimte.

Om van een ringleiding gebruik te kunnen maken is het nodig een T- of MT-stand op het hoortoestel te hebben. Meerdere slechthorenden kunnen tegelijkertijd van dezelfde ringleiding gebruik maken.

Maar helaas is dit systeem haast niet altijd aanwezig.

infraroodapparatuur: Het is een systeem waarmee voor een individuele slechthorende het geluid van radio of TV kan worden versterkt, zodat hij het geluid kan horen zonder de volumeknop op de hoogste stand te hoeven zetten.

Het systeem wordt gebruikt in combinatie met een hoortoestel met een T of MT-stand.

Soms treden storingen van de apparatuur op, bijvoorbeeld door invallend zonlicht, verlichting en halogeenlampen. Een bijkomend nadeel is dat het systeem moeilijk grote ruimtes kan bestrijken.

Het spraakverstaan aan de telefoon is voor vele slechthorenden bijzonder moeilijk. Men beschikt zowel over middelen die de auditieve overdracht vergemakkelijken als middelen die de auditieve overdracht vervangen door een visuele overdracht.

- Het inductieveld van de telefoon wordt opgevangen door middel van het T-spoel (T indien men enkel de telefoon wil beluisteren, MT wanneer men zowel de telefoon als de sprekers rondom zich wil horen) van het hoorapparaat.

- Ook bestaan er akoestische telefoonversterking (in het toestel ingebouwd) en akoestische telefoonversterker (op de hoorn geplaatst).

- Visuele middelen: fax, sms, internet, teksttelefoon,... .

Signalerings- en alarmeringshulpmiddelen

tril- of flitswekker: Voor mensen die de wekker niet horen is er een trilwekker. Dit is een wekker die voorzien is van een vibrator die verbonden is met een draad. De vibrator zelf wordt onder het kussen gelegd. Als de wekker afgaat, begint de vibrator te trillen.

Ook heb je de Shake Awake: is een trilwekker maar in de vorm van een reiswekker. Hij werkt op batterijen. Je stopt gewoon de wekker onder je hoofdkussen. Je kan de wekker ook akoestisch laten aflopen.

Er is ook een wekker die voorzien is van een flitslamp. Wanneer de wekker afgaat, geeft de lamp een flitslicht, waardoor je gewekt wordt. De hevige lichtflitsen worden meestal veroorzaakt door de Xenonlamp (wordt o.a. gebruikt in kopieermachines).

Er bestaan zelfs wekkers die zowel het tril- als het lichtsignaal geven.

deurbel: Voor personen die de deurbel niet kunnen horen zijn er tal van technische hulpmiddelen.

Zo zijn er luidere bellen, of bellen met hoge of lage tonen. Deze bellen kunnen op meerdere plaatsen in de woning worden aangebracht, zodat iemand de deurbel in de hele woning kan horen.

Ook zijn er draagbare bellen. Men kan de bel overal meenemen in het huis of zelfs in de tuin (uiteraard is er een afstandsbeperking).

Daarnaast zijn er flitslampinstallaties, die ook op meerdere plaatsen in de woning kunnen worden aangebracht. De bel wordt dan verbonden met een lamp, die gaat flitsen op het moment dat de bel gaat.

Bij telefoonmelder, rookmelder, babyfoons, bewegingsmelders, huisbeveiliging, overloopalarm (voor bv. de wasmachine) vind je dezelfde aanpak.

Totaal wek- en waarschuwingssystemen: De deurbel, de telefoonbel, babyfoon, huisbeveiliging,... kunnen een onderdeel zijn van een totaal wek- en waarschuwingssysteem. Zo zal de lichtflits verschillende waarschuwingsfuncties kunnen uitvoeren. De flitslamp is voorzien van een codeaanduiding. Naast figuurtjes die op de flitslamp geplaatst zijn, gaat het desbetreffende lampje branden.

TIP: via vlibank kan men een overzicht en specifieke productinformatie bekomen over de hulpmiddelen voor doven en slechthorenden. Opgelet: niet voor alle producten is een tegemoetkoming voorzien van het Vlaams Fonds! zie: http://www.vlafo.be/koc/indexv.html