Beeldgids Armenie

xxx

Noravank

Betekent letterlijk “nieuw klooster” en is zonder twijfel een van de mooiste kloosters in Armenië, zowel door de architectuur en de versiering, maar zeker ook door de eenzame, schitterende ligging aan het eind van een indrukwekkende kloof.  

De belangrijkste gebouwen werden in de 13e eeuw opgericht door de familie Orbelian, prinsen van Syunik. Het was een soort slotklooster, vrouwen noch leken waren er toegelaten. Als belangrijkste relikwie werd er een stuk van Jesus' kruis  met bloedvlekken bewaard.  
Ook in de 13e eeuw was het ’s zomers blijkbaar heet, want toen trokken de bisschop en de monikken naar het hoger gelegen en koelere Arates.

Het geheel bestaat uit drie kerken en een gavit.  

De oudste gebouwen – maar daar zijn nu nog slechts de grondvesten van te zien, grenzend ten NO aan de huidige kerk – betreffen een eerste Johannes de Doperkerk (= ? Sourp Karapet). Dit gedeelte dateert al van de 9e of 10e eeuw.

De nieuwe Johannes de Doperkerk uit 1221-1227, maar al herbouwd in 1321 na een aardbeving heet ook Stefanuskerk.

Door een zware aardbeving in 1840 stortten de koepels en tamboers in, maar sinds een halve eeuw wordt er liefdevol gerestaureerd, alhoewel de originele de achthoekige tamboer en umbrella koepel veranderd werden).  
In 1261 werd er een groot gavit aangebouwd door Smbat Orbelian (zo staat het op een inscriptie op de muur), met als bouwmeester Momik.  

Erg mooi is hier het tympaan met het symbool van de heilige drievuldigheid: God de vader, de gekruisigde Jesus die ten hemel opgaat en de Heilige Geest als een duif. In zijn linkerhand houdt God een hoofd aan zijn borst gedrukt ? het hoofd van Johannes de Doper ?  

In het gavit liggen veel grafstenen en staan enkele khatchkars (de mooiste, werk van Momik uit 1308,  staat nu in de tuin van Echmiadzin).

 

 

In 1339 werd de Mariakerk gebouwd, bestaand uit drie verdiepingen. De bouwmeester was Momik (ook miniaturist). 

De verdieping is te bereiken via twee smalle trappen (zo hield met de geiten buiten) en is een typische kruiskoepelkerk.

De koepel rust hier niet zoals gewoonlijk op een tamboer maar op 12 zuilen. Ook deze zijn versierd en je ziet er o.a. (traditioneel op Armeense kloosters) de schenkers met een model van de kerk in handen samen met Maria en Jesus.  

 

In het onderste deel, dat een mausoleum was voor de Orbelian prinsen zien we op het gewelf de symbolen van de vier evangelisten.  
man: Mattheus
leeuw: Marcus
os: Lucas
arend : Johannes

Boven de deur van de bovenste kerk staat Jesus afgebeeld tussen Petrus en Paulus.

 

 

 

xxx