Techniek 

Hamers

 

Algemeen

Een hamer is een klop- of slagwerktuig. Een hamer bestaat uit een steel, het handvat, met aan het eind de zogenaamde hamerkop.

De vorm en grootte en het materiaal van de hamerkop en de lengte van de steel hangen sterk af van het type hamer. Bij hamers met een ijzeren hamerkop staat vaak het aantal grammen in het metaal geslagen.

 

Nummer Naam onderdeel Beschrijving


Gebruik   

  • Plaats je pink, ring- , wijs- en middelvinger rond het onderste deel van het handvat.
  • Je duim rust op de smalle kant van het handvat.
  • Hoe dichter bij het uiteinde je de steel vastneemt, hoe meer kracht je ontwikkelt en hoe harder je slag zal zijn. Dat komt omdat je een grotere hefboom creëert.

 

Veiligheid   

  • Controleer voor je de hamer gebruikt, altijd de staat ervan. Gebruik geen beschadigde hamer.
  • Probeer telkens met het centrale deel van de hamerkop te slaan. Anders kunnen er splinters van de hamerkop wegspringen.
  • Draag een veiligheidsbril om je ogen te beschermen tegen eventuele wegspringende splinters wanneer je langdurig met een hamer werkt.
  • Om te vermijden dat je op je vingers slaat, klop je de spijker eerst vast in de muur (of een ander werkstuk) met lichte slagen. Neem de spijker daarbij losjes vast tussen je duim en wijsvinger. De spijker moet vervolgens blijven zitten zonder dat je hem vasthoudt. Sla de spijker nu, zonder hem vast te houden, stevig en recht in de muur.

Tip: voor fijne nageltjes die je moeilijk kan vasthouden, gebruik je een stukje karton waar je het nageltje doorheen prikt, zodat het karton deze vasthoudt. Je kunt dan zelf het karton iets verder vasthouden, uit het slaggebied van de hamer, zodat je niet op je vingers klopt.

Geschiedenis   

  Het gebruik van simpele gereedschappen dateert van zo’n 2,4 miljoen jaar geleden. Toen werden verschillende vormen van stenen gebruikt om hout, botten of andere stenen mee kapot te slaan of te vervormen. Stenen vastgebonden aan stokken met leer of pezen worden al zo’n 32.000 jaar gebruikt. Sinds het midden van de steentijd is dit. 
De hamer is het oudste gereedschap waarvan men duidelijke bewijzen heeft teruggevonden in de archeologie. Archeologen hebben al stenen hamers teruggevonden die meer dan 2,6 miljoen jaar oud zijn. 

 

Onderhoud   

Controleer af en toe of de kop nog goed vast zit op de steel. Indien dit niet het geval is, herstel de hamer dan met behulp van een spie, of vervang je hamer.

Varianten

Gebruik

gewone hamer

Een metalen hamerkop van 50-300 gram op een houten steel van ca. 30 cm lang die onder meer wordt gebruikt om spijkers (draadnagels) in houten voorwerpen te slaan.
klauwhamer

Zoals een gewone hamer, maar de achterkant van de hamer heeft een platte V-groef waarin spijkers geklemd kunnen worden. De bovenkant is afgerond zodat de geklemde spijker uit het object gerold kan worden.
vuist of moker

Een zware hamer met een vierkante hamerkop van 1000-1500 gram op een steel van 30 cm lang, voor zwaar werk. Met een rubberen opzetstuk wordt een vuisthamer gebruikt om tegels of straatstenen in het zand te leggen voor het maken van bestrating.
tegelhamer

Houten hamer met grote houten kop en een korte steel. Om tegels te leggen.
straathamer

Een hamer om te straten, met een kromme zijde om stenen door midden te slaan, en een rechte afgeplatte zijde om stenen aan te slaan (bestraten).
voorhamer

Een hamer om sloopwerkzaamheden uit te voeren. Een hamerkop van een paar kilo op een steel van een meter lang.
rubberen hamer

Een rubberen hamer wordt vooral gebruikt bij het leggen van tegels op grond. Een kleine hamer met een rubberen gewicht die kan worden gebruikt voor voorzichtig werk, zoals het aankloppen van kleine lijmverbindingen in de houtbewerking. Door (para)medici wordt soms een kleine hamer gebruikt met een zacht gedeelte. Deze heeft meestal twee gekleurde uiteinden.
houten hamer

Een hamer met een houten hamerkop die kan worden gebruikt voor voorzichtig werk zoals het vooruithelpen van een guts of beitel in de houtbewerking. De hamerkop is gemaakt van een harde houtsoort, meestal beukenhout. De steel is gemaakt van een taaie houtsoort. Dit is nodig om de klappen goed op te kunnen vangen. De hamerkop kan rond (cilindervormig) zijn of een blokvorm hebben.
smidshamer

Een hamer met een gevormd gewicht die kan worden gebruikt om (heet) ijzer op een aambeeld vorm te geven.
bikhamer
Een hamer om te bikken, bijvoorbeeld om slakken te verwijderen, ontstaan na het lassen.
sleg, slegge of slei

Een langstelige houten hamer, onder meer in gebruik om wiggen in boomstammen te drijven en palen in de grond te slaan.
zandhamer

Een (kunststoffen) hamer met diverse hamerkoppen en grootte, waarvan de kop gevuld is met zand, teneinde de terugslag te verkleinen. Wordt toegepast wanneer het werkstuk met zo min mogelijke beschadiging vervormd moet worden of om lagers op assen te tikken.
bankhamer

Een bankhamer is een hamer, die aan een kant een rond vlak heeft en de andere kant een spitse punt. Bankhamers zijn er in verschillende grootten en worden vooral gebruikt door bank- en plaatwerkers.
haarhamer

Een haarhamer is een hamer, waarbij de beide kanten uitlopen in een dun plat vlak. Hiermee wordt een zeis gehaard (scherp gemaakt).
bolhamer

Een bolhamer is een hamer voor het bewerken van metaal.
bilhamer of zwaaispits

Een bilhamer is een hamer voor het bewerken van molenstenen. Door steenhouwers wordt deze hamer zwaaispits genoemd en werd voorheen gebruikt voor het ruw voorhakken van blokken natuursteen.
pletsteenhamer

Een pletsteenhamer of bouchardhamer is een hamer voor het vlak maken van molenstenen en andere natuursteen.
loodhamer
Een loodhamer is een hamer die in de beeldhouwkunst gebruikt wordt, bestaande uit een (veelal) koperen of messing band gevuld met lood. De boven- en onderkant van de band zijn open. Met die open – loden – kant wordt geslagen op een beitel. Het lood dempt de slagkracht door de relatieve zachtheid. De koperen band houdt het lood bijeen en is noodzakelijk om de kop aan een (houten) steel te bevestigen. Aldus kan zeer fijn scharreer- of bouchardeerwerk gedaan worden in natuursteen.

 

 

Logo   Deze site is gemaakt door Jelle Defoort.