Techniek 

Raspen en vijlen

 

Allereerst, raspen en vijlen zijn verspanende gereedschappen. Dit wil zeggen dat het materialen zijn die met een schurende beweging delen van je voorwerp verwijderen.

 

Soorten

rasp

Een rasp wordt gebruikt voor de ruwe bewerking. Met de grove tanden van de rasp (ook wel kap genoemd) kunnen rondingen in hout/steen/metaal/… worden gemaakt. Tijdens de bewerking van het materiaal worden stukjes uit het materiaal geraspt. Het oppervlak blijft grof en kan met een vijl glad gemaakt worden.

vijl

Een vijl wordt gebruikt voor de fijnere bewerking. De groeven van de vijl zijn ook veel fijner.


 

vormen van vijlen

De rasp en de vijl zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en maten. De meest voorkomende vormen kun je hierboven zien. Van links naar rechts zie je: de ronde vijl, de halfronde vijl, de driehoekige vijl, de platte vijl, de vierkante vijl (dit kan ook telkens een rasp zijn).

 

soorten kappingen

Bij de vijl en rasp zijn er drie verschillende ‘kappingen’. Dit wil zeggen dat er drie verschillende manieren zijn hoe de tanden precies staan.

Hiernaast kun je ze alle drie zien.

 

Er is nog een tweede manier van indelen. Zo heb je niet alleen drie soorten kappingen, maar je hebt ook drie soorten structuren.

structuren van vijlen
  1. De zoete vijl: deze vijl heeft een heel fijne structuur. Ze wordt gebruikt voor fijn vijlwerk, het opzuiveren en het vijlen op harde materialen.
  2. De halfzoete vijl: de structuur van het blad is niet grof, maar ook niet fijn. Deze vijl wordt gebruikt voor het normale vijlwerk.
  3. De bastaardvijl: deze vijl heeft een heel grove structuur. Ze is gemaakt om veel materiaal ineens weg te nemen en wordt vooral gebruikt bij zachte materialen en grote oppervlakten.

Gebruiken   

Nodig: rasp, vijl, bankschroef, beschermplaatjes, materiaal, potlood, meetgereedschap, staalwol, schuurpapier. 

Voorbereiding 
bankschroef 
  • Teken met je potlood en meetgereedschap af tot waar je wilt raspen en vijlen.
  • Zet je werkstuk vast. Gebruik hiervoor een bankschroef indien dit mogelijk is.
  • Gebruik beschermplaatjes om beschadigingen te voorkomen.
     
Raspen/vijlen
vijlen  Voordat je begint te raspen of vijlen moet je in een juiste houding staan. Plaats je linkervoet vooruit en de rechtervoet schuin naar achter, zodanig dat je stevig staat. Bij het raspen/vijlen moet jij zelf stil blijven staan, alleen je armen mogen bewegen.

 

vijlen 
  • Houd nu het heft van de vijl vast. Leg het vijlblad op het werkstuk en laat de wijs- en middelvinger van je vrije hand op het uiteinde van het vijlblad rusten.
  • Druk de vijl in een vloeiende, ronde beweging over het werkstuk. Verplaats de druk van voren naar achteren.
  • Vijl door totdat je het gewenste resultaat hebt.
  • Vergeet niet van regelmatig je lijnen opnieuw af te tekenen met potlood! 

Wanneer je klaar bent met raspen, kun je beginnen met vijlen (dit zijn dezelfde stappen als hierboven).


Speciaal: hout vijlen
vijlrichting 

Wanneer je hout vijlt, moet je rekening houden met de vezelrichting;
vijl altijd met de vezelrichting mee!


Afwerken: schuren
Schuurpapier 
  • Nu je klaar bent met raspen en vijlen moet je het werkstuk nog schuren.
  • Doe dit met schuurpapier.

Tip: bij speksteen kun je dit ook doen met staalwol. Dit zal voor een extra gladde steen zorgen. 


Vijlen en raspen kuisen
vijlborstel 

Nu je klaar bent met raspen en vijlen moet er nog één iets gebeuren.

Verwijder met een vijlborstel de stukjes van tussen je vijlen en raspen. Op deze manier blijft je gereedschap zo lang mogelijk in optimale conditie!
 

 

 

Logo   Deze site is gemaakt door Jelle Defoort.