maandag, november 29, 2004

tx' visie op muziek

OK, een moeilijke en lange topic. De laatste tijd heb ik al langer liggen denken over het verschil van smaak in muziek. Ik zit nu met een voorlopig antwoord dat nog aangepast kan worden als iemand het kan ontkrachten. Dus: wat is het verschil in muzieksmaak tussen dat 16 jarig meisje dat dj Tïësto komt aanvragen, die metal kerel die met lange haren staat te headbangen op zijn genre, de keurige heer die net nog eens Beethoven of Verdi opzet, de springende massa op I Love Techno of vava die op zijn oude stereo-installatie een cd van Dana Winner heeft opstaan?

Zeer weinig denk ik. Bijna alles komt neer op interesse. Het is te vergelijken met het Indische kastensysteem, alleen kan je hier makkelijk wisselen doorheen de kasten.

kasten en klasse systeem

Stel dat de hele bevolking in dezelfde klasse zou starten en dus allemaal dezelfde muziek goed vinden. Laat ons zeggen de huidige top 50. Dan zullen er sommige mensen zo gegrepen worden door die muziek, hoe magisch dat wel niet is en die gaan daar heel veel naar luisteren en zoveel mogelijk van proberen te genieten. Ze luisteren en luisteren, kopen de cd's van de artiesten. Dan komen ze op een punt waar deze supermuziekliefhebbers de huidige top 50 en alles errond al zeer goed kennen en heel veel hebben beluisterd. Ze zijn ook allemaal in een heel toegankelijke klasse gestart, maar nu zijn ze op een punt waar ze het principe kennen en veel van wat uitkomt begint allemaal een beetje saai te klinken. Ze willen een nieuw geluid, complexer, waar ze opnieuw diep in kunnen gaan. In dit stadium stijgen ze een klasse. Ze zoeken naar iets anders, want deze mensen luisteren constant en intens naar muziek. Maar later meer over deze mensen, laten we deze de muziekliefhebbers noemen.

Terug naar onze basisklasse waar nog altijd alle rest van het volk zit. Je hebt ook een klasse die graag muziek luistert, zeker wel, maar daar ook niet fanatiek mee bezig is. Muziek is leuk om op de achtergrond te horen of soms eens een cd op te zetten is de boodschap. Muziek moet ontspannend werken en een vrolijk gevoel geven. Deze mensen kunnen ook zeer graag naar muziek luisteren, maar niet om elke avond met koptelefoon op en ogen dicht in de zetel te zitten. Ze raken de top 50 ook niet beu, want ze luisteren er niet zoveel naar dat ze hem beu worden. Deze hoop mensen, het grootste deel van het volk, blijft sudderen in deze klasse. Ze zoeken een leuke radiozender op zoals radio Donna en die blijft standaard op de achtergrond weerklinken.

Dan weer terug naar onze muziekliefhebbers want die hebben ondertusen hun nieuwe muziek ook weer fameus beluisterd. Welk specifiek genre ze ingaan heeft veel met karakter en achtergrond te maken. Agressievere types zullen misschien al sneller naar stevige en harde muziek grijpen (daarmee zeg ik niet dat je agressief MOET zijn om naar stevige en harde muziek te luisteren) om hun energie in kwijt te raken. Rustige, cocoonende types zullen dan weer eerder naar rustige, ontspannende muziek luisteren, al dan niet droeve muziek. Ze kunnen, naargelang hun fanatiekheid, nog stijgen en dalen in genres. Zo kunnen totale fanatiekelingen bijna eindigen in ambientmuziek waar enkel nog een stromend riviertje en vogels te horen zijn en zeer langzaam geluidssferen passeren. Of ze hebben bijvoorbeeld zoveel stadia van harde muziek doorlopen dat de muziek nu supersnel en hard is om nog het magische muziekgevoel te bereiken. De rillingen die over je rug stromen bij elke noot, de gelukzalige glimlach die automatisch op je gezicht verschijnt bij het refrein...


goeie en slechte genres

Eén ding waar van uit mogen gaan is: er zijn geen slechte genres. De muziekbelevenis is gewoon anders. Iemand die het concert van Marco Borsato heeft opgenomen, gaat die minder genieten dan een expert in elektronika die net de nieuwe cd van Boards of Canada heeft gekocht? Misschien wel een beetje, omdat deze laatste hard heeft gezocht naar het genre dat hem het nauwst aan het hart ligt, maar hier mag je toch niet te hard vanuit gaan. Als je aan vava één of andere duistere en zeer goeie industrialplaat laat horen, dan kan die dat geen muziek vinden. Ook al luistert vava maar één keer in de maand naar muziek en jij elke dag, als dat voor hem niet als muziek in de oren klinkt, dan is dat zo. Muziek is iets heel persoonlijks, voor ieder kan dat verschillen. Het enige dat je dan van vava zou moeten kunnen verwachten is respect dat dat voor jou wel muziek is. Maar helaas begint vava dan te zeggen dat dat geen muziek is en begint de andere te roepen dat die verdomde dana winner ook alleen maar monotoon gezaag uitkraamd en dan ben je vertrokken. Wie heeft er dan gelijk? Niemand dus!

Dan is er nog een moeilijk hoofdstuk. Niet iedereen stijgt gelijk mee met de klassen naargelang ze muziek beluisteren. Dit verschilt van persoon tot persoon en de reden hiervoor is intelligentie. (Muzikaal) begaafden hebben sneller genres onder de knie en stijgen vlugger. Mensen met een beperktere intelligentie zullen langer het genot blijven ondervinden van de huidige genres en langer blijven circuleren in bepaalde genres. Met dit deel wil ik niet aanduiden dat iedereen die op unief psychologie studeert muzikaal zeer hoog staan, want veel belangrijker dan intellect is natuurlijk de interesse die ik hierboven heb beschreven.


Opgroeien doorheen de klassen

Maar nu nog een beetje theorie. Het volgende opgroeien doorheen de klassen. Kinderen starten altijd in de (of één van de) laagste klassen. Dat merk je dus ook aan hun muziek. Allemaal vrolijke en zeer toegankelijke nummers, zoals ik daarstraks ook al beschreef. Daarna beginnen ze te groeien. Als ze in hun pubertijd komen en een bepaalde richting hebben gekozen, komen ze in de toegankelijkere klassen van dat genre. In de alternatieve sector komen ze dan terecht bij Avril Lavigne, Blink 182, Limp Bizkit. Ze worden dan scheef bekijken door de 'echte' mannen uit dat genre die al zwaardere groepen goed vinden. Maar deze 'echte' genre-mannen vergeten dan altijd wel dat ze juist dezelfde weg hebben afgelegd. Dat ze op juist dezelfde manier gegroeid zijn. Ik ben bijvoorbeeld ook begonnen met een cd'tje van Bryan Adams.

Tijdens pubertijd is muziek meestal belangrijker dan later en dikwijls blijft de muziek uit de jeugd ook hangen bij de rest van hun leven. Ze gaan dan niet meer hard mee met de hedendaagse muziek en in het slechtste geval zijn dat de mensen die later beginnen te klagen op 'de muziek van tegenwoordig' en hoe slecht die wel niet is. Want de muziek uit hun tijd, dat was nog eens muziek.


Muziek doorheen de generaties

Dan heb je nog muziek en hoe die door de generaties is gegroeid. Vroeger, voor WO2, had je bijna geen muziek. de interesse was er wel hoor, maar het kostte gewoon veel. Klassieke muziek kon je ver in gaan maar was enkel voor de meer gegoede gezinnen weggelegd. De rest voedde zich voor een groot stuk met volkmuziek (folk). Muziek bestond toen meestal uit orkestjes die kwamen spelen, dikwijls instrumentaal. Pas vanaf the Beatles en the Rolling Stones zijn de popgroepen ontstaan. Maar vava's en moemoe's hadden hun jeugd, en daarbij het belangrijkste deel van hun muzikale opvoeding, al achter de rug. Voor de popgroepen had je ook een veel kleinere muziekcultuur en daarom denk ik dat de gemiddelde oudere mens minder muzikale opvoeding heeft gehad. Hij luistert nog graag naar muziek van vroeger en dat waren ontspannende muziekjes. En bij het ouder worden zijn ze zelf ook nog eens rustiger geworden zodat zoete en zachte stemmen zoals die van Dana Winner hemels klinken tegenover dat gebrul en geroep van de hedendaagse muziek, waar ze moeilijk het genot van kunnen inschatten. Want wat vinden deze mensen van zware hardcore als ze de zoete stem van Dana Winner hebben?


- - - - -

Zo, dit is mijn mening, in 1 keer neergeschreven en dus misschien nog met tegensprekingen. Maar ik wil zeker mijn visie aanpassen als iemand me daartoe kan overtuigen.