zaterdag, januari 22, 2005

jaarmarkt te lille


Zondag is het weer jaarmarkt in mijn dorpje Lille. Aangezien mijn wortels stevig in dit dorp zijn ingebouwd, is deze dag dan ook belangrijker dan nationale feestdagen. 23 januari is het zover. Dit is een late datum, want meestal valt deze datum een stuk vroeger in het jaar. Maar zo laat is deze datum niet. De eerste ‘nieuwe’ jaarmarkt in Lille viel ook op 23 januari. In het jaar 1977 was dat. Deze datum lijkt op het eerste zicht teleur te stellen dat deze traditie niet verder in onze geschiedenis is gevestigd. Maar toch is in Lille een jaarmarkt niet onbekend. De lilse jaarmarkt is ontstaan op het einde van de 18e / begin 19e eeuw. Voor deze periode waren de inwoners van Lille immers behorend tot de vrijheid Turnhout en daarom verplicht hun waren te verkopen op de markt van Turnhout. Dit werd bepaald in een wet in de 15e eeuw. Maar door een bestuurshervorming van de Fransen (eind 18e eeuw) heeft tot gevolg gehad dat kleinere gemeenten zoals Lille ook een markt mochten hebben. Merci beaucoup daarvoor!

In die tijd had men 2 keer per jaar een jaarmarkt, in april en oktober. En dan nog wel op zeer stipt bepaalde data (de woensdag na de derde dinsdag van april en oktober).

De lilse jaarmarkt groeide uit tot een groots fenomeen, zeer groots zelfs. In het begin van de 19e eeuw waren er bv. ca. 140 deelnemende handelaars, wat voor die tijd zeer veel is. Opmerkelijker nog is dat van die handelaars maar 3 Lillenaren waren en dit werd aangevuld door handelaars komende van “heinde en verre”. Zo waren er handelaars van Duitsland, Wallonië en Nederland die afgezakt kwamen naar onze jaarmarkt. Een jaarmarkt met een internationaal karakter zowaar. Ik moest even lachen toen er stond dat er zelfs een “tandtrekker” kwam. Begin 20e eeuw werden er op de jaarmarkt vooral nog biggen en kledingsstukken verkocht en in 1930 is de jaarmarkt verdwenen, tot ze in 1977 terug is hervat.

Bijlage: krantenartikel van de eerste jaarmarkt, 23/01/1977

De jaarmarkt is niet de enige markt geweest in Lille. Zo had men vroeger ook nog de botermarkt dat als volgt in werkte:

“De boerenboter werd na betaling van weeggeld, openbaar aan handelaars verkocht in de herberg bij Hein De Backer, thans café Rubenspaleis, uitgebaat door kleinzoon Karel van Jef Hein (De Backer).”

De naam van het café “Fien Hein” is nu nog altijd bekend bij heel Lille, maar heeft enkele jaren geleden helaas zijn deuren gesloten.

De jaarmarkt nu is meer een sfeer-oord ipv dat er echt veel grote dingen worden verkocht. Wat wel rijkelijk over de toonbank vloeit zijn de jenevers en de heksenwijn. Uitgegroeid tot één van de hoogtepunten van het jaar, wordt er in Lille over weinig dingen met zoveel trots gepraat als over de jaarmarkt. Zeker bij de jeugd blijft de jaarmarkt heel populair. Zonder twijfelen wordt er bij de Lilse werkende jeugd overal ‘verlof’ gevraagd de dag nadien. Een mijnheer die anoniem wenst te blijven heeft dit jaar alvast 2 dagen verlof gepakt omdat vorig jaar ‘de kater pas maandagavond is komen opzetten’.

En wie heeft er dinsdag weer een examen??? NOOOOOOOOOO!!!!

(bronnen: eigen archieven)