Van toen in 1920 de secretaris van notaris Adriaensen voor het eerst de inhoud van HET TESTAMENT zou onthuld hebben, werd beweerd dat de erflater in "de zaak Van Vlerken", of zijn oom of vader, Antonius Van Vlerken was, in 1813 uit Meerhout gevlucht als DE DESERTEUR, en later met het testament teruggekeerd als "ordonnans van de Merode".
Aanvankelijk specifieerde men niet van welke de Merode "Antoon" ordonnans zou geweest zijn, maar hoe meer de legende groeide, hoe overtuigder men werd dat het van Frederik de Merode was.
Vervolgens begon vooral Emma Van Vlerken een verhouding te vermoeden in 1830, onmiddellijk na het overlijden van Frederik de Merode, tussen diens ordonnans en diens weduwe Amélie du Cluzel, dochter van een Franse markies du Cluzel, in 1834 ge- of hertrouwd met Charles de Cossé-Brissac, Marquis de Cossé, met wie ze kinderen had. Haar "onwettig" kind, waarvan de ordonnans de vader zou zijn, zou DE ADMIRAAL geworden zijn en erflater in "de zaak Van Vlerken".
Emma ging zelfs zo ver deze bewering voor te leggen aan de prins de Merode van Westerlo :
"Zo 't schijnt zou een genaamde Van Vlerken ordonnance geweest zijn van de edele Hoogheid Graaf Frederic de Merode, gesneuveld te Berchem 1830. Zijne edele Vrouwe Gravin de Merode te Parijs zijn verbleven.
Is de ordonnance ook te Parijs verbleven?
Zou men zijne geboorte en overlijden kunnen kennen?
Is het hij of wie is het die bevorderd is tot Admiraal?
Goederen van Edele Graaf of Gravin Frederic de Merode toegekend aan Van Vlerken zijn ordonnance na 1830 vermits deze verbleven zijnde te Parijs bij de Edell Wwe Gravin de Merode."
De prins beantwoordde deze vraag van Emma blijkbaar minzaam, maar spijtig genoeg hebben we zijn antwoord niet kunnen terugvinden in de archieven.
De biografische data van de echte ANTONIUS VAN VLERKEN sluiten absoluut uit dat hij deze rol zou kunnen gespeeld hebben. Daarom bleven we ons afvragen wie die ordonnans dan wel was, die niet van de zijde van de graaf geweken was tijdens de gebeurtenissen in Berchem in 1830 en die daarna de gravin zou getroost hebben, wat resulteerde in de geboorte van een "bastaard".
Hier hadden we één van de weinige echt plausibele hypothesen in "de zaak Van Vlerken" : de ordonnans, die mogelijk na deze geboorte door de familie de Merode naar Algerië werd gestuurd, of op de vlucht ging naar Algerië, en "de bastaard" die mogelijk admiraal werd of een hooggeplaatste functie in uniform bekleedde, pasten zowel als personages, als ook in de tijd, perfect in "de zaak Van Vlerken".
Eén Van Vlerken die met zekerheid deel uitmaakte van het Kempisch vrijwilligerskorps waar Frederik de Merode zich bij aansloot, was mijn oudvader (6de parentatie) Thomas [# A.1]. Zijn naam is opgenomen in een Meerhoutse lijst van "helden die België bevrijdden". Maar na de omwenteling vestigde hij zich in Balen als teut en herbergier. Het lijkt zeer onwaarschijnlijk dat hij tussen 1830 en zijn huwelijk in 1833 een kapitaal zou opgebouwd hebben in Algerië of elders.
Toen Petronella Keersmaekers ons een copie zond van een tekening, waarop "de ordonnans van Frederik de Merode" bijna letterlijk geïllustreerd staat, was de verleiding onweerstaanbaar om die interpretatie aan te nemen zonder verdere verificatie van de feiten.
Bij deze tekening zou men toch zweren dat Frederik de Merode, toen hij gewond werd in Berchem, wel degelijk werd bijgestaan door zijn ordonnans :
 |
TITEL (bovenaan in potlood) : comte de Mérode mort a Berghem Anvers 1830
HANDTEKENING (onderaan rechts) : Jehan Marchant 1834 (met het cijfer 4 is geknoeid)
Deze originele tekening in inkt werd te koop aangeboden door Dorbecq [website niet meer beschikbaar] |
Deze schets is van de hand van Jean Marchant (1808-1864), tekenaar en lithograaf, vooral van historische onderwerpen. Spijtig genoeg is de datum onderaan de tekening niet goed leesbaar en blijft bijgevolg de vraag of ze werd geschetst ter plaatse bij de gebeurtenis, of dat het een latere interpretatie is uit de herinnering van Marchant of uit de herinnering van iemand anders. Op het internet vind ik in dit verband niet onmiddellijk meer informatie, maar volgens Petronella was Jean Marchant wat men nu een oorlogscorrespondent zou noemen.
Ter gelegenheid van 175 jaar België werd op zondag 6 november 2005 een heruitgave van de
"de Merode feesten" georganiseerd door het district Berchem, met als partner Probelgica.
Op de website van Probelgica stonden enkele foto's [inmiddels verwijderd] in verband met Frederik de Merode, die ter beschikking werden gesteld door het district Berchem.
Daarbij is een schilderij van
Ferdinand De Braekeleer (Antwerpen, 1792-1883).
 |
Opnieuw kan men hier vlug aannemen dat, indien de relatie tussen Frederik de Merode en zijn ordonnans inderdaad zo hecht was als hierboven beschreven, de kans groot is dat de zittende man in het midden andermaal een voorstelling is van de ordonnans.
In de gewone literatuur over de gevechten in Berchem en de biografie van Frederik de Merode staat niets dat de hypothese over de ordonnans echt tegenspreekt. Maar in een klein, zeer merkwaardig boekje, "Frederik de Merode - Eene bladzijde uit de gebeurtenissen van 1830",
 |
een uittreksel uit het "Journal de la campagne du Cte Frédéric de Merode pendant la guerre de l'Indépendance de la Belgique en 1830", geschreven door Pierre Peeters, "wapenmakker van de Merode", blijkt zeer duidelijk dat "de ordonnans van Frederik de Merode" een totaal uit de lucht gegrepen verzinsel is.
Of Pierre Peeters zou mee betrokken moeten zijn in een onmogelijk verregaande doofpot operatie.
Zo kan men natuurlijk bezig blijven : misschien was Pierre Peeters zelf wel die ordonnans.
Of misschien gaat het om de ordonnans van een andere de Merode.
Of misschien bestaat "de zaak Van Vlerken" wel uitsluitend uit dit soort van aannemelijke veronderstellingen, die naarmate men er verder aan breit, meer en meer uit de hand lopen.
Hieronder, met dank aan Jef Vleugels voor de copies, nog drie illustraties uit het hierboven genoemde boekje, waarop men al dan niet de ordonnans kan herkennen.



Nog een ingekaderde illustratie, gevonden door Karel Swolfs :

Hieronder nog meer illustraties, met dank aan Peter Raats, Districtsschepen van Berchem voor Cultuur.

>>> "HET BOEK" door ANNEKE ANDRIES blz 5-6.
>>> [DFS#6] [EN#6] [E3#19] [E3#23] [E3#26] [E3#27] [E3#33] [E4#2] [E4#4] [E4#91] [E4#127] [E4#134] [E4#136] [E5#25] [E5#31] |