Historiek digitale fototoestellen
English version - Inhoudstabel onderaan deze pagina
|
|
|---|

Nikon Coolpix 950 1600 * 1200, 367k |
|---|
Nikon Coolpix 950
De eerste camera dat ik echt gekocht heb was een Nikon 950 coolpix. Het produceerde niet zulke goede foto's als de Sony DSC-F505, maar ik zocht vooral een klein toestel dat met gewone oplaadbare batterijen kon werken. De Nikon was merkbaar sneller en gebruikte niet die vervloekte memory sticks. Het toestel paste gemakkelijk in m'n Levi's 501. Het toestel maakte ook kleinere bestanden dan de Sony, waardoor er meer foto's op een geheugenkaart konden gezet worden. Dit is één van de laatste foto's dat ik met het toestel nam (nummer 4061), dan verkocht ik die voor een 990.
Resolutie
Als je een fototoestel koopt, zal de verkoper je vragen welke resolutie je wenst. De resolutie is vergelijkbaar met de "korrel" van filmfotografie, en het is het aantal fotoelementen (=pixels) dat het toestel heeft. Iedere digitale foto bestaat uit elementen (en zoals scheikundige stoffen kan je deze elementen niet verder splitsen). Ieder element bevat de rode, groene en blauwe informatie voor dat punt. Een volledig rode pixel zal de waarde 255-0-0 hebben, een paarse pixel (rood + blauw) de waarde 255-0-255 en een witte 255-255-255. De magnitude is dus beperkt tot 256 waarden per kleur en per pixel. Het opslaan van foto's in een dergelijke formaat is niet ideaal. Bij video, waarbij je te maken hebt met een beperkte bandbreedte en een slechte signaal-ruisverhouding worden de beelden opgeslagen in Y/C: een hoge resolutie kanaal voor de helderheid (omdat de details belangrijk zijn) en een lage resolutie kanaal voor de kleurinformatie (omdat onze ogen de kleuren zeer onscherp zien). Het photoshop LAB-formaat slaat foto's op in een vergelijkbaar formaat.
Het is belangrijk te weten dat meer pixels niet noordzakelijk een beter beeld garanderen. Als een bepaald fototoestel 10% meer pixels heeft dan een ander toestel, dan zal het toestel met zijn 10% meer pixels ook 10% meer licht nodig hebben om een beeld met eenzelfde ruishoeveelheid te produceren. Als je meer pixels op de sensor plaatst, dan zijn de pixels ook kleiner, en kleinere pixels ruisen meer (daarom hebben professionele fototoestellen grote sensors).
Het is wel zo dat een fototoestel met meer pixels in de meeste gevallen ook beter is dan een (goedkoper) toestel met minder pixels. In feite koop je een toestel met veel pixels wegens de extra mogelijkheden, niet omwille van het aantal pixels. Een toestel met een hoge pixelcount zal in de meeste gevallen ook een betere lens hebben, een snellere autofocus, en zo verder. Maar in het algemeen laat je niet leiden door het aantal pixels.
Voor normaal gebruik is een 3.3 megapixel camera ruim voldoende. Jaren geleden was dit de top wat betreft resolutie, maar nu zal niemand je nog een 3.3 megapixel camera durven aansmeren. En toch waren de camera's uit die tijd net slecht, verre van!
Op de meeste fototoestellen kan je zelfs een lagere resolutie kiezen. Dit kan van belang zijn als je veel foto's moet nemen of als je zeker bent dat de foto's enkel op een monitor vertoond zullen worden: dan is een resolutie van 1200 * 1600 (=2.1 megapixel) voldoende.
 Nikon Coolpix 950 1600 * 1200, 321k
|
|---|

Sony DSC 505V 2240 * 1680, 578k
|
|---|
Klanten in onze winkel vragen vaak hoe ze hun batterijen best "onderhouden".
- De eerste regel (toe te passen op alle batterijen) is te vermijden dat de batterij te ver ontladen wordt. Digitale fototoestellen en andere electronische apparaten zullen zichzelf uitschakelen voor dit punt bereikt is, maar de toestellen blijven steeds een kleine stroom trekken, en kunnen aldus de batterij beschadigen.
- Indien u de batterijen niet gaat gebruiken, laadt ze op en leg ze apart, uit de lader of het apparaat
- Batterijen moeten geactiveerd worden (als ze nieuw zijn of een tijd niet meer gebruikt zijn geweest): volledig laden gedurende een nacht, volledig ontladen en opnieuw laden.
|
Welke resolutie heb ik nu eingenlijk nodig?
- Indien je de foto's op een gewone televisie wenst te vertonen is de standaard VGA of SVGA resolutie voldoende (640 * 480 of 800 * 600 pixels). Een normale televisie converteert alle beelden naar dat intern video-formaat. Alle digitale fototoestellen hebben een video-uitgang, en sommigen kunnen zelfs een slide show genereren. Niet alle fototoestellen kunnen het SVGA-formaat aan (het is een typische computer-formaat). Opslaan op een hogere resolutie heeft geen nut als de foto's enkel vertoont worden via een gewone televisiescherm.
Een plasma of LCD scherm kan een hogere resolutie hebben, maar niet indien je het signaal via video aanbiedt. Deze panelen aanvaarden bijvoorbeeld het HDMI-formaat (dat hoge resolutie wel mogelijk maakt). De meest professionele fototoestellen (2009) hebben een HDMI uitgang.
- Om je foto's te vertonen op een computer-monitor volstaat de resolutie 1600 * 1200 (dit is eveneens de maximale resolutie van de beste monitoren).
- Voor het afdrukken gebruik je deze minimale formaten:
- postkaartformaat: 1024 * 768 (dit komt overeen met een 1.5 megapixel camera),
- A-5 formaat: 1600 * 1200 (2.1 megapixel fototoestel)
- A-4 formaat (volledig blad): 2048 * 1536 ("3.3 Megapixel")
- Hogere resoluties kunnen interessant zijn indien je van plan bent de foto's uit te snijden. Een 2560 * 1920 beeld wordt gemaakt door een "5 Megapixel" fotocamera.
Het is vanzelfsprekend dat je achteraf de resolutie van een foto kan verlagen door een deel uit te snijden of de resolutie verlagen. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als je veel foto's via email wenst te versturen, of als je de foto's online wenst te zetten (netlog, facebook, enz aanvaarden geen high resolution foto's). Werk altijd met een copie en versnijd niet het origineel!
Sony DSC-505V
De Sony DSC 505V was eigenlijk de 505 met een 3.3 megapixel sensor in plaats van de 2.1 sensor. Maar omdat de sensor groter was en de mensen van Sony geen zin hadden om een nieuwe lensconstruktie te ontwikkelen is slechts 2.6 megapixel beschikbaar. Dit toestel gebruikte eveneens een speciale algoritme om meer pixels aan te maken, maar dit resulteerde niet in scherpere beelden: het was maar een commercieele stunt. Bekijk foto rechts: de foto is rond de middag genomen, en dit resulteert in een zeer hoge contrastwaarde, een bereik dat nagenoeg geen enkel toestel correct kan weergeven. Beide huizen in het midden van het beeld zijn duidelijk overbelicht.
Batterijen
Ook belangrijk bij het kopen van een digitaal fototoestel zijn de batterijen. Zonder batterijen, geen foto's! Ik heb ze allemaal meegamaakt, van loodbatterijen tot de laatste generatie lithium-polymeer. Een update van deze tekst is te vinden op mijn fotografiesite, pagina over de verschillende soorten batterijen, want deze historische site wordt normaal niet meer bijgewerkt.
- Lood batterijen werden vroeger in draagbare videocamera's gebruikt. Ze hadden een hoge capaciteit vergeleken met de nickel-cadmium batterijen van in die tijd (dat was ook nodig want de toestellen hadden een elektronenbuis als gevoelig element en trokken heelwat stroom). Dergelijke batterijen worden tegenwoordig nog gebruikt in permanente computervoedingen (UPS) en in alarmsystemen omdat ze continu bijgeladen mogen worden (float charge). Hun klemspanning van 2V maakt ze ongeschikt om gebruikt te worden als vervanging van gewone, niet-oplaadbare batterijen.
- Dan hadden we de Nickel Cadmium batterijen. Deze batterijen konden tegen een stootje, maar hadden last van het geheugen-effekt. Als je de batterij iedere keer slechts tot 50% van zijn capaciteit ontlaadde, dan verminderde de batterijcapaciteit na verloop van tijd tot die 50% en kon je de batterij niet meer verder ontladen. Een volledige laad-en ontlaadcyclus kon de capaciteit opnieuw verhogen tot nagenoeg de originele waarde. deze batterijen konden een zeer hoge stroom leveren en werden vooral gebruikt in speelgoed en boormachines. De klemspanning van 1.2V is ideaal zodat deze batterijen in de plaats van de gewone batterijen gebruikt kunnen worden (de 1.5V klemspanning van deze batterijen verminderd snel onder belasting) NiCd batterijen hebben weliswaar een lagere klemspanning, maar deze zakt niet als de batterij leeg geraakt. Pas als de batterij volledig leeg is stort de spanning abrupt in elkaar.
- Een nieuwe versie van de NiCd-batterijen zijn de Nickel-Metal hydride batterijen (NiMH). Ze hebben een hogere capaciteit en nagenoeg geen geheugeneffekt. De batterijen gana heel lang mee, je kan ze gerust 500 à 1000 keer opladen. Zelfs na meer dan 12.000 foto's genomen te hebben vertoont mijn eerste set batterijen geen tekenen van slijtage. Vanwege de lage inwendige weerstand kunnen de batterijen de nodige stroom leverren voor de electronika, de autofocus, de flitser en dergelijke. Normale niet-oplaadbare batterijen kunnen een dergelijke zware belasting niet aan; het fototoestel valt gewoon uit na het nemen van een 15-tal foto's met flitser, gewoon omdat de batterijen de belasting niet aankunnen. Nadien kunnen deze "lege" batterijen nog normaal gebruikt worden in een afstandsbediening of een wekker.
- De laatste batterijtype is de Lithium-ion. Deze batterijen hebben een hoge klemspanning van 3.6V, zodat je ze niet kunt gebruiken in de plaats van gewone batterijen. De batterijen werken niet bij lage temperatuur (beneden de 10°C): bewaar ze in een warme zak op je lichaam en steek ze pas in je fototoestel juist voor dat je foto's neemt. De warmte dat ontwikkeld wordt bij de chemische reaktie (ontlading) zal de batterij dan verder warm houden, zolang je foto's blijft nemen. De batterijen zijn zeer licht (lithium is het lichtste metaal dat er bestaat), maar ze gaan maar een beperkte tijd mee. Het zeer reaktieve lithium tast het element aan en na een paar jaar is de batterij onbruikbaar. Dergelijke batterijen kunnen ongeveer 200 keer opgeladen worden en moeten enkel geladen worden in speciale apparaten. De batterijen kunnen niet zo'n hoge stroom leveren als de nickel-cadmium (of nickel-metaalhydride): het laden van de flitser zal trager gebeuren.
Lithium-polymer cellen (LiPO) zijn een nieuw soort lithium batterij, vooral gebruikt in gsm toestellen. De batterijen hoeven niet noodzakelijk de typische blokvorm te hebben, maar kunnen heel dun gemaakt worden.
- Primaire cellen zijn batterijen die je niet kunt opladen. Ze bestaan normaal enkel in 1.5V uitvoering volgens het Leclanché principe (zoutcel). Deze batterijen hebben een hoge inwendige weerstand (niet geschikt voor zware belastingen), en de weerstand stijgt verder als de cel uitgeput geraakt. Ze worden gebruikt in toepassingen die weinig stroom vragen zoals wekkers, kleine draagbare radio's en afstandsbedieningen. Opleget, de zink-elektrode aan de buitenkant wordt weggevreten, waardoor de batterij zal beginnen lekken als die leeg is.
Een tweede type is de alkaline-batterij. Deze batterijen werken met dezelfde ingredienten als de normale Leclanché-cel, maar de zink-elektrode (dat bij de classieke cel de behuizing is) is hier een staaf in het midden van de cel. De buitenelectrode is een koolstofmengsel (in de classieke cel zit er een koolstofstaaf midden in de batterij). Deze construktie met een grote koolstofoppervlakte (koolstof is een slechte geleider) zorgt ervoor dat de inwendige weerstand relatief laag is. Omdat er minder kans op lekken is, kan een sterkere electroliet (loog) gebruikt worden in plaats van zout.
Vanwege hun relatief hoge inwendige weerstand zijn geen enkele van deze batterijen echt geschikt voor je digitale fototoestel. Naast zink en koolstof als electrode en een zout- of loogoplossing als electroliet hebben deze cellen ook mangaandioxyde als depolarisator (gemengd met de koolstof) om ervoor te zorgen dat de batterij langer meegaat door het onstane waterstofgas (een isolator!) gebonden wordt.
Een laatste type is de 1.5V lithium batterij. Deze batterij heeft een extreem hoge capaciteit en bewaart tot 8 jaar. Deze batterij is ideaal als reserve (als je hoofdbatterij leeg is en er geen winkel in de buurt is). Dergelijke batterijen worden in gespecialiseerde winkels verkocht. Wij hebben die normaal op stock.