www.wandelen.ssr.be

Originele wandelingen in BelgiŽ
Bassenge

Het mergelland

Praktische gegevens

Folder

wandelfolder Bassenge

GPS

gpx-bestand

Google kaart

Google kaart


De mergelstreek omvat het oosten van Limburg, het noorden van Luik en het Nederlandse Zuid-Limburg. Mergel is een afzettingsgesteente bestaande uit een mengsel van klei en fijnverdeelde kalk. Het ontstond door opeenstapeling van dode diertjes met een kalkskelet op de bodem van de Krijtzee die hier tientallen miljoenen jaren geleden aanwezig was. Tussen de mergel zitten klompen silex of vuursteen. Het is een erg hard gesteente dat voornamelijk aangetroffen wordt in opgevulde graafgangen van kreeftachtigen. In de prehistorie gebruikte de mens silex voor het maken van wapens en andere gebruiksvoorwerpen.
De Romeinse schrijver Plinius sprak van ‘de steen die met een mes gesneden kon worden’. De ontginning van de mergel begon in de 13de eeuw. De uitgekapte of uitgekapte mergel werd gebruikt als bouwsteen maar ook als bemesting en later voor de fabricatie van cement. Het mergelland werd door de mens afgegraven en uitgehold. Vandaag zijn er nog tal van groeves actief. De ontginning zorgde voor het ontstaan van indrukwekkende gangenstelsels die ook gebruikt werden als schuilplaats in oorlogstijd. In de tweede wereldoorlog ging het plaatselijke leven gewoon door in de grotten: er waren slaapkamers, keukens, kapsalons en zelfs geboortehuizen. Tegenwoordig vindt in de gangenstelsels van Wonck jaarlijks in december een kerstmarkt plaats en in oktober een griezelige ‘crypteshow’.
De Jeker, een zijrivier van de Maas, heeft de bovenste krijtlaag diep ingesneden en steile valleihellingen doen ontstaan. Die valleihellingen zijn geschikt voor hoogstamboomgaarden. Boven op het plateau vind je akkers en in de natte vallei weilanden. In dit afwisselend landschap met veel kleine landschapselementen voelt de das zich thuis. Je zal deze kleine beer waarschijnlijk niet ontmoeten, maar tijdens de wandeling zal je in de bermen van de holle wegen wel hun burchten zien.
De dorpjes in het dal van de Jeker verwierven sinds de achttiende eeuw faam door de productie van strohoeden. De hoeden werden uitgevoerd tot ver in het buitenland. Toen de hoedenproductie het door nieuwe modes en concurrentie uit het verre oosten moeilijk kreeg in het midden van de 20ste eeuw, bracht een industrieel uit Parijs wat zwamvlok mee van de beroemde Parijse champignons. Hij startte de champignonkweek in de grotten van Jekervallei, die zich uitstekend toe leenden voor deze cultuur.
De Jekervallei en het heuvelland waren geliefkoosde woonoorden in de Romeinse tijd. Bassenge lag ideaal tussen twee belangrijke Romeinse wegen en men deed er talrijke archeologische vondsten. Vandaag de dag lijkt het leven in Bassenge te zijn stilgevallen. Alleen de laatste bedevaarders komen nog naar Bassenge voor een bezoek aan Petit-Lourdes. Een pastoor uit de 19de eeuw bouwde hier een kopie van de grot van Massabielle van Lourdes en zo werd Bassenge het Lourdes van de Armen.
Na een uurtje wandelen kom je bij de Hauts de Froidmont. Hier staan vervallen gebouwen met silexrestanten van een boerderij die hier in de 13de eeuw opgericht werd door de monniken van de abdij van Val Dieu. De omgeving is sinds enkele jaren beschermd en werd ingericht als publiek onthaalcentrum met een uitstekende overdekte picknickplek en een didactische boomgaard.
De wandeling loopt door het natuurreservaat Coteau du Tunnel. Dit reservaat loopt boven de bijna 2 kilometer lange treintunnel van de Geer. Deze tunnel op de spoorlijn Tongeren-Aken werd gebouwd door de Duitsers gedurende de eerste wereldoorlog. Het reservaat bestaat uit een steile helling met schrale graslanden waar de kalk overal door de bodem komt dagzomen. Hier gedijen heel wat planten die typisch zijn voor een zuiderse omgeving. Van op de helling hebben we een mooi zicht uit de hoogte op een bijzondere luchtkoker die voor luchtverversing in de tunnel moet zorgen. Het gebied is uiterst kwetsbaar voor brand en wordt beheerd door de Waalse natuurvereniging Natagora. Door de wirwar aan sporen op de helling moet je hier opletten om op het juiste pad te blijven.
Verder op de wandeling krijg je een mooi zicht vanuit de verte op de uitzonderlijke Tour d’Eben-Ezer. Dit apocalyptisch visioen werd hier in de jaren ’50 eigenhandig gebouwd in silex door een historicus en archeoloog die een van de eerste gewetensbezwaarden van ons land was. Het bouwwerk van de brave rare man staat symbool voor de verzoening tussen volkeren en is een aanklacht tegen de oorlog. Tegenwoordig is in de kelder van de toren een museum ingericht over silex.
De wandeling volgt op het plateau veldwegen, in de valleiwand holle wegen en langs de Jeker in de vallei smalle paden. Het plateau is een paradijs voor wandelaars en andere buitenrecreanten. Er zijn nog zeer veel aardewegen aanwezig en bruikbaar. In een ongeschreven verstandhouding komen boer en recreant hier goed overeen: de ene ploegt de wegen om en de andere stapt of rijdt ze weer open. Bij verschillende gelegenheden moet je op dit parcours dan ook dwars over een akker stappen, door de zware modder.
Op het einde van de wandeling dalen we van het plateau weer af naar de kerk van Bassenge over een lang vergeten en in onbruik geraakt pad door een weide. De laatste steile meters van dit pad zijn zodanig door de erosie aangetast dat je hier toch even moet uitkijken.

Google kaart