www.wandelen.ssr.be

Originele wandelingen in BelgiŽ
Heldergem

Voetwegels door het oude Land van Haaltert

Praktische gegevens

Folder

wandelfolder Heldergem

GPS

gpx-bestand

Google kaart

Google kaart


Heldergem is een dorp in het zuidoosten van Oost-Vlaanderen, ten zuidwesten van de stad Aalst. Samen met Denderhoutem, Kerksken en Terjoden vormt Heldergem de fusiegemeente Haaltert. In de dertiende eeuw reeds vormden deze gemeenten, samen met Aaigem, de heerlijkheid ‘Land van Haaltert’ onder de heren van Rotselaer.
Deze regio is nog steeds een toonbeeld van landelijke authenticiteit. De boer bewerkt zijn land en op tweede Sinksendag is er de jaarlijkse grote kermis. Het ontbreken van actie in de streek werd zelfs al meermaals lyrisch bezongen.
We vertrekken aan de Sint-Amanduskerk. In de kerkmuur zie je zeven opvallende nissen ter ere van de Heilige Korneel. Vroeger stond de kerk wat verder, op een plaats die nu nog ‘Oud Dorp’ genoemd wordt. De vroegere kerk werd in 1859 verwoest door de bliksem en het schijnt dat slechts acht toenmalige burgers van de gemeente de kerk op dezelfde plaats wilden behouden.
Bij toeristen is de streek weinig bekend. De vereniging ‘De Streekspiegel’ wil hier, onder andere door het uitgeven van toeristische kaarten, verandering in brengen.
In het begin van de wandeling lopen we langs de Molenbeek van Erpe-Mere. Nergens in Vlaanderen is een stroomgebied te vinden met een even rijk patrimonium aan watermolens als deze Molenbeek. Door even van het parcours af te wijken kan je de Engelsmolen bekijken en onze wandeling komt langs de Gotegemmolen. Deze korenmolen met metalen bovenslagrad werd al vermeld in 1387 en werd in 1993 beschermd als monument. Gedurende meer dan zes eeuwem zorgde het ophouden van het water bij de Gotegemmolen voor een verhoogd waterpeil tussen de Engelsmolen en de Gotegemmolen. Hierdoor kon zich tussen de beide molens een unieke vegetatie met dotterbloemen ontwikkelen. Het natuurreservaat langs de vallei van de Molenbeek tussen de twee molens heet trouwens ‘Den Dotter’. Nu er sinds enkele jaren in de Gotegemmolen geen meel meer gemalen wordt en nu sinds 2007 de molen niet meer draait, loopt dit natuurgebied mogelijk gevaar. Wat als de molenaar de balken laat zakken? Wat als de molenaar zijn molen verkoopt? Bovendien zijn dotterbloemgraslanden wettelijk beschermd en mogen ze niet gewijzigd worden. Het stuwrecht aan een watermolen daarentegen is per definitie eigendom van de eigenaar van de watermolen. Een moeilijk geval.
Voor de wandelaar is het gebied tussen Heldergem, Haaltert, Kerksken en Erpe-Mere een waar paradijs. Zeldzaam zijn de plaatsen in Vlaanderen waar zovele veldwegen en smalle paden bewaard zijn gebleven. Hier kan je met een gedetailleerde stafkaart in de hand naar hartelust de velden verkennen. Maar net nu, bij de voorbereiding van deze wandeling, moest mijn verrukking over dit wandelparadijs de verstomming naast zich dulden over een krantenbericht van 26 november 2008. De gemeente Haaltert was blijkbaar veroordeeld voor het slecht onderhouden van haar wandelpaden: putten, begroeiing en plassen zouden de (gemakkelijke?) doorgang hinderen. Een lokale wandelaar had klacht neergelegd tegen de gemeente en gelijk gekregen nadat de voorzitter van de rechtbank bij een bezoek ter plaatse uitgleed op een van de prachtige paadjes en hierbij zijn ligamenten scheurde. De wandelingen in dit gebied zijn hierdoor in die zin bedreigd dat de gemeente tegen februari 2009 de toestand van de wandelpaden moet verbeteren. In december 2008 waren reeds de eerste herstellingswerken zichtbaar: grachten worden gegraven om beekjes binnen perken te houden en houtschors wordt op de paden gegooid.
Als Vlaanderen zijn wandelpaden wil inrichten zodat voorzitters van rechtbanken tijdens de uitoefening van hun functie er niet meer kunnen op uitglijden, ziet de toestand er zorgwekkend uit voor onze wandelingen. Haast u dus naar Haaltert voor deze prachtige wandeling.

Google kaart