1. ROUTE :

Totale afstand - 1550 km. We hebben de meer heuvelachtige streken per fiets verkend en de tussenliggende streken per trein of camion overbrugd. De wegen lagen er grotendeels goed bij, maar als het slecht was waren het ook héél slecht ! Cuba is een fietsvriendelijk land en we hebben ons dan ook zeer veilig gevoeld op de weg. Ruimschoots op voorhand wordt er reeds geclaxoneerd om te waarschuwen dat men je gaat voorbijsteken (zelfs tegenliggers laten graag horen dat hun auto over een toeter kan beschikken). Als de zon onder is, kun je echter beter niet meer fietsen , want practisch alle wegen zijn onverlicht. We hebben onze route uitgestippeld met de kaart van freytag & berndt (1:1250000). De afstanden zijn vrij nauwkeurig, alleen geen hoogtelijnen - maar dat voelen de benen zo ook wel - we hadden ook een GPS toestelletje bij wat natuurlijk niet levensnoodzakelijk is.

Dag 1 - Amsterdam è Holguin (tss. Landing Punta Cana, Dominicaanse Republiek)
We hadden de naam van het eerste het beste hotel uit de Rough Guide ingevuld op onze toeristenkaart (bij de paspoortcontrole werd mij hier naar gevraagd).
Dag 2 - Holguin è Banes (82.5 km)
De eerste van de vele heuvels tijdens onze trip !
Dag 3 - Banes è Mayari (60.5 km)
Vlakke weg. Een stuk is in niet zo'n goede staat.
Dag 4 - Mayari è Baracoa (105 km per fiets)
Heuvel op en af tot voorbij Sagua de Tánamo. In de laadbak van een camion (1$) het oninteressante stuk (lelijk landschap en bovendien een slechte weg) rond Moa - streek van de nikkelontginning - afgelegd tot 30 km voor Baracoa.
Dag 5 - bezoek aan Baracoa
Dag 6 - Baracoa è nabij Playa Yateritas (111 km)
De eerste 34 km (3 uurtjes trappen) gaat het bergop - niet in één ruk, en het stijgingspercentage valt grotendeels mee. We volgen de beruchte Viaducto de la Farola. Boven (570 m) staan er twee kraampjes, ééntje met rum en de andere gelukkig met frisdrank. De volgende 15 à 20 km is het heerlijk afdalen tot aan de kust. En dan fiets je practisch constant langs de zee op. Eén van de mooiste ritten! In Imias zijn er casas om te overnachten, maar daar we al vrij vroeg in de nm zodat we besloten om verder te fietsen tot het volgende grotere dorp San Antonio del Sur. Hier was het aanbod aan slaapgelegenheden echter 0.0, verder fietsen was de boodschap. Een goeie 20 km voorbij San Antonio hebben we dan in een leegstaande casa (7$) vlakbij een restaurant (dit kan je niet missen - groot rieten dak) geslapen (vraag in het restaurant).
Dag 7 - Yateritas è Guantánamo (44 km)
Een beetje op en af.
Dag 8 - Guantánamo è Santiago de Cuba (92km)
De eerste 30 km zijn redelijk vlak en verlopen via de autopista. De snelweg houdt hier op en de weg kronkelt weer lustig de heuvels in. De laatste 10 km komen we terug op de autopista en in een sneltreinvaart bollen we tot in Santiago.
Dag 9-11 - Santiago de Cuba + omgeving
Valle de la Prehistoria ligt op ongeveer 30 km, Playa Siboney op 20 km.
Santiago de Cuba è Santa Clara : nachttrein (28 $ pp en 29.3 $ voor onze twee fietsen - tickets best een paar uur op voorhand kopen - vertrek 21.35/aankomst 7.00)
Dag 12 - Santa Clara è Remedios via Camajuani (48 km)
Licht verteerbare molshopen en niet zo indrukkend landschap. We fietsen ook nog tot aan de ± 50 km lange weg die dwars door zee loopt en de cayos met het vaste land verbindt ( heen en terug zo'n 40 km)
Dag 13 - Remedios è Santa Clara via Placetas (65.5 km)
Zoals gewoonlijk komen we enkele heuveltjes op onze weg tegen. Het landschap is wel stukken mooier dan dat van gisteren.
Dag 14 - Santa Clara è Cienfuegos (66 km)
De snelste rit van de reis - zijn we zo goed getraind of zit die ZO-wind daar voor iets tussen. Het eerste stukje verloopt weer via de autopista.
Dag 15 - Cienfuegos è Trinidad (88.5 km)
Op de kaart lijkt dit een vlakkere rit, maar om uit Cienfuegos te geraken, hebben we onze kuitspieren toch weer eens moeten aanspreken ! Na 50 km fietsen we eindelijk op de vlakke kustweg, maar dan gooit de wind weer roet in het eten - het blijft dus trappen geblazen.
Dag 16 - Trinidad + omgeving
Op 16 km ligt er een mooi strand op de Península de Ancon.
Dag 17 - Trinidad è Santa Clara (95 km)
Een loodzware rit via Topes de Collantes- wees gewaarschuwd, maar we hebben het gehaald en zijn nu ook geen super-atleten, dus wie van een uitdaging houdt --zeker doen, want de uitzichten zijn prachtig. 5 km buiten Trinidad begint het serieuse werk - op een afstand van 8 km stijg je tot 570 m en bereik je een Bar/Mirador (één van de weinige plaatsjes om een frisdrankje te kopen) van af nu gaat het op en af en zijn de hellingen doenbaar - na 20 km passeer je Topes (750 m) (pas op voor de afdaling vlak na Topes !), maar het klimwerk is nog niet gedaan ! een paar venijnige hellingen wachten nog (max. hoogte 820 m)- na 30 km kunnen de benen rusten en volgt er een 15 km lange mooie afdaling tot in een vallei (hier hebben we ons nog een frisdrankje kunnen aanschaffen) - dan 15 km op en neer - de laatste 30 km is het weer naar beneden.
Dag 18 - Santa Clara è Havana per camion (35$, zeer zeker teveel, maar de trein zou ons zeker het dubbel hebben gekost)
Dag 19 - Havana è Bahía Honda (105.5 km)
Het duurt 14 km voordat je Havana achter je laat. Het stuk tot aan Mariel is een beetje saai. Daarna heeft het landschap ogen & benen terug meer te bieden.
Dag 20 - Bahía Honda è Viñales (83 km)
Rakelings langs de Mojotes fietsen -gewoon subliem.
Dag 21 - Viñales
Van het ene naar het andere uitzichtpunt gefietst.
Dag 22 - Viñales è Pinar del Rio (62 km)
Via een omwegje - richting Minas de Matahambre - fietsen we naar Pinar. Eén lastige helling (270 m), maar we zijn al steiler gewoon.
Dag 23 - Pinar del Rio
Met de fiets naar de tabaksplantage van Alejandro Robaina, gelegen op de weg naar San Luis. Januari-februari is een ideale periode om het hele proces van zaadje tot sigaar in het echt te zien. In november had men pas de zaailingen uitgeplant op het veld en de drooghuizen stonden er ook nog leeg bij.
Dag 24 - Pinar del Rio è San Diego de los Baños (68,5 km)
De eerste 36 km trappen vlot weg. We zijn dan in Entronque de Herradura en verlaten nu de hoofdweg om de grot van Ché Guevara te bezoeken. Er staan ons een paar stevige hellingen en één gevaarlijke afdaling te wachten. Bovendien ligt de weg er op enkele plaatsen zéér slecht bij.
Dag 25 - San Diego de los Baños è Havana (47.5 km per fiets)
We zouden normaal vandaag via Soroa tot Las Terrazas fietsen. Maar de fiets van Warre produceert een ongezond klinkend krakend geluid (in Havana hebben we de fiets laten repareren - het bleken afgesleten kogeltjes in de trapas te zijn). In Santa Cruz de los Pinos stappen we van de fiets en nestelen ons in de schaduw van een boom langs de autopista - een dik uur later hebben we beet - met de camion tot Havana.
Dag 26-29 - Havana
Dag 30 - Havana è Amsterdam
Vanuit onze casa in Havana Central was het 23 km tot aan Terminal 3 van de luchthaven.

2. ACCOMODATIE

We hebben overal, uitgezonderd in Majari, in "casa paricular" geslapen en ik kan dit echt aanraden. De ontvangst was altijd vriendelijk, de kamers zijn zeer netjes en het eten is lekker. Het vinden van een casa was ook geen probleem. We hadden een paar lijstjes van Cubareizigers op zak en verder hebben we ons goed kunnen behelpen met de reisgidsen. De officiële casas hebben een sticker met een blauwe driehoek aan de buitenkant hangen. Op straat zal men je vaak aanspreken om naar een casa te brengen. Probeer dit te vermijden, want dit drijft de prijs van je accomodatie op. De casa-eigenaar moet dan namelijk een commissie betalen aan de gids.

Holguin - Villa Liba, Sr. Jorge A. Mezerene C., Maceo No. 46 Esq. 18, Tel (53)(24) 423823 (20 $ voor de kamer, 5 $ ontbijt/pp) of Sonia Cacer Bejerano
Miró 181 (e/ Martí y Luz Caballero), Tel : 24 423 296 , (15 $/kamer met ventilator of airco (kamers van 3 of 2) Ontbijt 3 $)

Banes - Sagrario Diaz, Calle Carlos M. Cespedez No. 119 ( e/ Flor Crombert y Augusto Blanca), Tel. 2358 (20$/kamer, 5$ ontbijt/pp).

Mayari - Motel Bitiri (9.35 $/kamer) - de menukaart van het nabij gelegen restaurant is deels in peso en deels in $.

Baracoa - Isabel Artola Rosell, Ruben López 39 (e/ Céspedes y Ciro), Tel. : 53 21 42136

Guantánamo - Casa de Alsye Castillo Osoria, Calixto Garcia No. 766 (e/ Prado y Jesus del Sol)

Santiago de Cuba - Zaida Moraleza Infante (Eng-Fr) , San Pedro 265 (e/ Habana y Maceo) , Tel. : 226 22190

Santa Clara - García Rodríguez, Cuba No. 209 Apto. 1 (e/ Serafín García Nazareno y E.P. Morales Síndico), garcrodz@civc.inf.cu, Tel. 53 (422) 2 2329, (15 $/kamer, 3 $ ontbijt pp) + zie Cienfuegos.

Remedios - Ania González Lozano (Hospedaje San Carlos), José Antonio Peña No. 75 ( e/ Maceo y La Pastora), Tel. 395624, (15 $/kamer, 3 $/ontbijt pp, 5 $/dinner pp)

Cienfuegos - Santiago y Lidia (Hostal La Caridad), Ave. 54 No. 4923 (e/ 49 y 51), Tel. 53 (432) 9056. Deze familie heeft ook een huis in Santa Clara waar we ook één nacht verbleven hebben - 39 $ kamer + dinner + ontbijt.

Trinidad - Lazara Borrell Garcia, Manuel Solano No. 4 e/ Patricio Lumumba y Francisco J. ZerqueraSra., Tel. 3375.

Bahía Honda - Paula, Ave. 25 No. 2615 (een onofficiële casa, we zijn zogezegd vrienden van hun nichtje in Nice !) (25 $ voor de kamer + diner + ontbijt voor ons tweetjes).

Viñales - Estevan Oroma Ovalle, Calle Orlando Nodarse No. 13, Tel. 9 3305 of bij de familie Gloria Perez Gonzalez, Calle Orlando Nodarse No. 15, Tel. 9 3305 (dat is dus bij de buren)

Pinar del Rio - Rolando Valdes Reyes, Retiro No. 364 (e/ Mendez Capote y Oeste Hospital), Tel. (082) 4698.

San Diego de los Baños - het adres vergeten te noteren - we hebben hier iemand op straat aangesproken en die heeft ons dan naar een onofficiële casa gebracht.

Havana - Crespo 114 (e/ Trocadero y Colon)

3. TIPS VOOR TRIPS

- Het Stalen Ros: Wheeler 7005 - 28 versnelling (die zijn bijna allemaal de revue gepasseerd !)
- Vlucht: Martinair (één ticket voor 17.000 Bef, het andere voor 22.000 Bef.) - heen: Amsterdam - Holguin (tss.landing in Punta Cana in de Dominicaanse Republiek) - terug: Havana - Amsterdam. Het treinticket van en naar Schiphol kan je samen met je vliegtuigticket kopen mits 1000 Bef opslag. Voor de fiets moet je in het station nog een apart ticket kopen. Als de fiets binnen de 20 kg bagage valt, moet je niets extra betalen (wij hadden wel iets meer bij - maar ze hebben ons niets aangerekend - we hebben de fiets wel lichtjes opgetild wanneer hij op de weeg stond !) Wij hadden onze fietsen verpakt in stevige plastiek en ze hebben de heen- en terugreis heelhuids overleefd. Herbevestigen van de vlucht is sterk aan te raden - Tel. 7 333 730. Wij moesten 2 u op voorhaand op de luchthaven van Havana zijn (Terminal 3).
- Reisgidsen: Lonely Planet '98, Rough Guide 2000 en Trotter.
- Lectuur: De lege etalage - Cuba na de revolutie; Art van Iperen; Atlas Amsterdam 1996; De baard van Fidel; Jo van Damme; 1994. Landenreeks - Cuba; Koninklijk Instituut voor de Tropen - Amsterdam/ Novib - Den Haag, 1998.
- Geldzaken: wij hadden zowel cash, travellercheques en natuurlijk onze kredietkaart bij. Alles bij elkaar heeft deze reis ongeveer 1200 $ gekost.
- Wij hebben voor ongeveer 20 $ pp omgewisseld in peso (1$ = 20 peso). Hiermee kan je drankjes (1 à 2 peso), ijsjes (3 peso), pizzas (3-5 peso), pilsjes (10 peso) , … kopen.
- Eten en drinken: buiten de grotere steden, raad ik aan om in de casa te eten. In de grotere steden kan je kiezen tussen staatrestaurants en paladars. In de paladars is het allemaal toch net iets lekkerder en verzorgder.
- Water in flessen kan je in de dollarwinkel kopen. Vul je voorraad steeds aan als je een winkel passeert en wacht niet tot de drinkbussen leeg zijn !
- Reserve materiaal voor je fiets heb je best bij de hand - wij hebben samen 4 gebroken spaken gehad.
Binnenband, buitenband, remkabel, versnellingskabel, inbussleutels, engelse sleutel, plakgerief, 2 speciale sleutels om de tandwielen van het wiel te halen, spakenspanner, spaken, kettingpons, busje olie, kniptang, reserve boutjes....
- Voor souveniers moet je zijn op de FERIA DE ARTESANIA in Havana langs Av del Puerto bij Castillo la Real Fuerza en dit alle dagen behalve zondag. Zeer ruime keuze aan schilderijtjes, houtsnijwerk, papier maché …..; sigaren en rum kan je over heel Cuba vinden. De sigarenstreek bij uitstek is echter Pinar del Rio. Wij hebben in de casa in Trinidad 3 kistjes gekocht tegen de prijs van 30$/kist van 25. De laagste prijs die we op straat hebben gehoord was 20$. Wil je echter zeker zijn dat je echte Habanos hebt, moet je je wenden tot de officiële winkels, de prijs kan dan wel gemakkelijk het 10-voudige zijn (wat zeker nog tweemaal goedkoper is dan bij ons).